संविधान निर्माण प्रक्रियामाथि रास्वपा सांसद खत्रीको प्रश्न, जनताको सुझाव उपेक्षा गरिएको आरोप
ड्रागन मिडिया सम्वाददाता
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का सांसद राजीव खत्रीले नेपालको संविधान जारी गर्दाको प्रक्रिया, तत्कालीन शीर्ष नेतृत्वको भूमिका र जनताबाट संकलित सुझावको उपयोगबारे प्रश्न उठाएका छन्। सामाजिक सञ्जालमा धारणा सार्वजनिक गर्दै उनले संविधान जारी गर्ने समयमा तत्कालीन राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीसमेत पूर्ण सन्तुष्ट नरहेको दाबी गरेका हुन्।
खत्रीले प्रथम राष्ट्रपति डा. रामवरण यादवले संविधान जारी गर्दा आफू खुसी नभएको र संवैधानिक बाध्यताका कारण हस्ताक्षर गरेको बताएको उल्लेख गरेका छन्। उनले तत्कालीन प्रधानमन्त्री स्वर्गीय सुशील कोइरालालाई उद्धृत गर्दै संविधानमा धर्मनिरपेक्षता समावेश भएको विषयमा कोइराला स्वयं अनभिज्ञ रहेको दाबीसमेत गरेका छन्। यद्यपि, खत्रीले उद्धृत गरेका ती अभिव्यक्तिको मूल सन्दर्भ र शब्दावली स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि हुन बाँकी छ।
संविधानसभाले निर्धारण गरेको प्रक्रियाअनुसार जनताबाट संकलन गरिएका करिब दुई लाख लिखित रायसुझाव पर्याप्त अध्ययन नगरी उपेक्षा गरिएको खत्रीको आरोप छ। संविधान निर्माणजस्तो महत्त्वपूर्ण राष्ट्रिय प्रक्रियामा जनताको प्रत्यक्ष सहभागिताबाट प्राप्त सुझावलाई कति महत्त्व दिइयो भन्ने विषयमा स्पष्ट जवाफ आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ।
खत्रीले नेपालमा बहुसंख्यक नागरिक हिन्दु धर्मावलम्बी रहेको उल्लेख गर्दै संविधानमा धर्मनिरपेक्षता समावेश गर्ने निर्णय प्रक्रियामाथि पनि प्रश्न उठाएका छन्। धर्मनिरपेक्षता, संघीयता र गणतन्त्रलाई पर्याप्त जनपरामर्शबिना संविधानमा संस्थागत गरिएको भन्ने आरोपको जवाफ तत्कालीन निर्णयकर्ताहरूले दिनुपर्ने उनको तर्क छ।
नेपालको संविधान २०७२ असोज ३ गते संविधानसभाबाट जारी भएको थियो। संविधानले नेपाललाई संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक राज्यका रूपमा स्थापित गर्दै धर्मनिरपेक्षता, समावेशिता र मौलिक हकसम्बन्धी व्यवस्था संस्थागत गरेको छ। खत्रीले उठाएका प्रश्नले संविधान निर्माणको ऐतिहासिक प्रक्रिया र जनसहभागिताबारे पुनः बहस अघि सारेका छन्।
