सीले जर्मनी र स्विट्जरल्यान्डका राष्ट्रपतिसँग भेटे, संवादबाट मतभेद सुल्झाउने जोड

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङले शुक्रबार बेइजिङमा जर्मनीका राष्ट्रपति फ्राङ्क–वाल्टर स्टाइनमायर र स्विट्जरल्यान्डका राष्ट्रपति गाय पार्मेलिनसँग छुट्टाछुट्टै भेटवार्ता गरेका छन्। चीन र युरोपबीच व्यापारिक तनाव र संरक्षणवादी नीतिको चर्चा भइरहेका बेला भएका यी भेटलाई संवादमार्फत मतभेद व्यवस्थापन गर्ने र सहकार्यका अवसर विस्तार गर्ने चीनको प्रयासका रूपमा विश्लेषकहरूले अर्थ्याएका छन्।

स्टाइनमायरको चीन भ्रमण अक्टोबर २७ देखि ३१ सम्म चलेको थियो। करिब आठ वर्षपछि उनको यो पहिलो चीन भ्रमण हो। पार्मेलिन अक्टोबर ३० देखि नोभेम्बर १ सम्म चीनमा रहने कार्यक्रम छ।

स्टाइनमायरसँगको भेटमा राष्ट्रपति सीले जर्मनीप्रतिको चीनको नीति निरन्तर, स्थिर र अनुमानयोग्य रहेको बताए। जर्मनीले युरोपेली तथा अन्तर्राष्ट्रिय मामिलामा अझ ठूलो भूमिका खेलोस् भन्ने चीनको चाहना रहेको पनि उनले उल्लेख गरे। चीनको विकास र चीनसँगको सहकार्यलाई खुला तथा सकारात्मक दृष्टिले हेर्न, पारस्परिक सम्मान र समान व्यवहारमा आधारित सम्बन्ध अघि बढाउन उनले जर्मनीलाई आग्रह गरे।

पार्मेलिनसँगको भेटमा सीले स्विट्जरल्यान्डलाई युरोपमा चीनको महत्त्वपूर्ण साझेदारका रूपमा वर्णन गरे। युरोपेली देशहरूमध्ये चीनसँगको सहकार्यमा स्विट्जरल्यान्ड अग्रणी रहँदै आएको र स्वतन्त्र व्यापार दुई देशको सम्बन्धको प्रमुख उपलब्धि भएको उनको भनाइ थियो। खुलापन कायम राख्दै सहकार्य बढाउन र विश्व अर्थतन्त्रको समावेशी विकासमा योगदान दिन उनले दुवै देशलाई आग्रह गरे।

चीनको विदेश मन्त्रालयका अनुसार स्विट्जरल्यान्ड चीनसँग स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता गर्ने महादेशीय युरोपको पहिलो देश हो। सन् २०२६ मा दुई देशबीच नवीन रणनीतिक साझेदारी स्थापना भएको एक दशक पूरा भएको छ। यसै वर्ष अगस्टमा चीनसँग स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता स्तरोन्नति गर्ने वार्ता टुङ्ग्याउने पहिलो युरोपेली देश पनि स्विट्जरल्यान्ड बनेको थियो।

भेटपछि सी र पार्मेलिनले स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता स्तरोन्नतिसम्बन्धी प्रोटोकलसहित वैज्ञानिक अनुसन्धान, रोजगारी र सञ्चारका क्षेत्रमा सहकार्यसम्बन्धी दस्तावेजमा हस्ताक्षर भएको साक्षी बने। रोयटर्सले यो सम्झौतालाई युरोपेली देशलाई चीनले दिएको निकै अनुकूल व्यापार सम्झौतामध्ये एकका रूपमा वर्णन गरेको छ। विश्वव्यापी रूपमा संरक्षणवादी प्रवृत्ति बढिरहेका बेला भएको यस सहमतिले खुला व्यापारलाई निरन्तरता दिने सङ्केत गरेको उसको भनाइ छ।

चाइना इन्स्टिच्युट अफ इन्टरनेसनल स्टडिजकी विश्व शासन तथा अन्तर्राष्ट्रिय संगठन विभाग प्रमुख चिन लिङले चीनको पछिल्लो उच्चस्तरीय कूटनीतिले युरोपसँगको व्यावहारिक सम्बन्धलाई निरन्तरता दिएको बताइन्। उनका अनुसार यसले पारस्परिक विश्वास बढाउन, आशङ्का घटाउन र बाह्य दबाबबीच चीन–युरोप सम्बन्धलाई स्थिर राख्न सहयोग गर्न सक्छ।

साङ्घाई इन्टरनेसनल स्टडिज विश्वविद्यालयका वरिष्ठ अनुसन्धानकर्ता च्याङ फेङले एउटै दिन जर्मनी र स्विट्जरल्यान्डका नेतासँग भएका भेटले चीन–युरोप सम्बन्धमा सहकार्यका लागि ठाउँ अझै रहेको देखाएको बताए। उनका अनुसार मतभेद स्वीकार गर्दै तिनको व्यवस्थापन गर्न दुवै पक्षले संवादको बाटो रोज्न सक्छन्।

चिनले जर्मनीलाई युरोपेली सङ्घको सबैभन्दा ठूलो अर्थतन्त्र र चीनसँग गहिरो औद्योगिक सम्बन्ध भएको देशका रूपमा चीन–युरोप सहकार्यको महत्त्वपूर्ण आधार भएको बताइन्। विगतका व्यापार विवादमा जर्मनीले तनाव कम गर्न र सन्तुलन कायम गर्न भूमिका खेलेको उनको भनाइ छ। च्याङका अनुसार युरोपेली सङ्घबाहिर रहेको र तटस्थ नीति अपनाउँदै आएको स्विट्जरल्यान्डसँग आर्थिक सम्बन्धलाई वैचारिक वा सुरक्षा मुद्दाका रूपमा हेर्ने दबाब तुलनात्मक रूपमा कम छ। उनले चीन–स्विट्जरल्यान्ड सम्बन्धलाई युरोपका लागि एउटा उदाहरणका रूपमा लिन सकिने बताए।

स्टाइनमायरसँगको भेटमा सीले चीनले युरोपेली सङ्घलाई साझेदारका रूपमा हेर्दै आएको र सद्भावका साथ सम्बन्ध विकास गर्न चाहेको बताए। चीन र युरोपबीच प्रतिस्पर्धाभन्दा सहकार्यका साझा पक्ष बलिया रहेको उल्लेख गर्दै उनले समान हैसियतको संवादबाट समस्या समाधान गर्न सकिने बताए। पार्मेलिनसँगको भेटमा उनले चीन–युरोप व्यापारको स्थिर विकासमा स्विट्जरल्यान्डले सकारात्मक भूमिका खेल्न सक्ने धारणा राखे।

हालै युरोपेली सङ्घका व्यापार अधिकारी र चिनियाँ अधिकारीबीच पनि छलफल भएको थियो। चीनका वाणिज्यमन्त्री वाङ वेन्ताओले युरोपेली सङ्घसँगको भेटमा चीनलाई युरोपका समस्याको स्रोतका रूपमा नभई समाधान खोज्ने साझेदारका रूपमा हेर्नुपर्ने बताएका थिए। यसअघि बेइजिङमा भएको चीन–युरोप व्यापार तथा लगानी परामर्श संयन्त्रको दोस्रो बैठकमा व्यापार सन्तुलन, निर्यात नियन्त्रण, बौद्धिक सम्पत्ति अधिकार र विश्व व्यापार सङ्गठन सुधारलगायत विषयमा १६ बुँदे सहमति भएको जनाइएको थियो।

विगत १२ महिनामा फ्रान्स, बेलायत, जर्मनी, सर्बिया र स्लोभाकियासहित युरोपका विभिन्न देशका नेताहरूले चीन भ्रमण गरेका छन्। अस्ट्रियाका चान्सलर क्रिस्टियन स्टोकर नोभेम्बर २ देखि ७ सम्म चीनको औपचारिक भ्रमणमा जाने कार्यक्रम छ।

तर पछिल्ला उच्चस्तरीय भेटवार्ताका बाबजुद चीन र युरोपबीच व्यापारिक मतभेद कायमै छन्। युरोपेली आयोगकी अध्यक्ष उर्सुला फोन देर लायनले अक्टोबर १६ मा चीनबाट आयात हुने वस्तुमा थप प्रतिबन्ध प्रस्ताव गर्ने बताएकी थिइन्। हाइब्रिड सवारीसाधनसम्बन्धी सहमतिले व्यापार असन्तुलन समाधान नगर्ने उनको तर्क थियो। रोयटर्सका अनुसार युरोपेली आयोगले रसायन, फर्निचर र यन्त्रसामग्रीजस्ता क्षेत्रका चिनियाँ आयात घटाउन सुरक्षात्मक उपाय अपनाउने विषयमा पनि छलफल गरिरहेको छ।

चीनको वाणिज्य मन्त्रालयका प्रवक्ताले युरोपेली सङ्घले चिनियाँ उत्पादनमाथि विभेदकारी प्रतिबन्ध लगाए चीनले आफ्ना हित र चिनियाँ कम्पनीका वैध अधिकारको रक्षा गर्न आवश्यक कदम चाल्ने बताएका छन्।

चिनका अनुसार चीन–युरोप सम्बन्ध अहिले मतभेदका बीच समग्र स्थिरताको चरणमा छ र संवाद तथा विवाद व्यवस्थापन प्राथमिकतामा छन्। उनले युरोपले चीनसँग वार्ता गर्दा दबाबमार्फत सहुलियत खोज्नेभन्दा दुवै पक्षले लेनदेन र समझदारीको बाटो अपनाउनुपर्ने बताइन्। च्याङले पनि सामान्य आर्थिक सम्बन्धलाई राजनीतिक वा सुरक्षा मुद्दा बनाएर तनाव बढाउनुको साटो युरोपेली सङ्घले स्विट्जरल्यान्डले जस्तै व्यावसायिक ढङ्गले व्यापारिक मतभेद सुल्झाउनुपर्ने धारणा राखे।