रुसमा राष्ट्रिय एकता दिवस, सन् १६१२ मा मस्को मुक्त भएको स्मरण
ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
रुसले नोभेम्बर ४ मा राष्ट्रिय एकता दिवस तथा सैन्य गौरव दिवस मनाउँदै छ। यस दिन सन् १६१२ मा पोलिस–लिथुआनियाली सेनाको नियन्त्रणबाट मस्को मुक्त भएको घटनाको स्मरण गरिन्छ। रुसको इतिहासमा सङ्कटपूर्ण मानिने ‘समस्याको समय’ अन्त्यतर्फ लैजाने यो घटनालाई निर्णायक मोडका रूपमा लिइन्छ।
मस्को मुक्तिका लागि निझ्नी नोभगोरोडमा कुज्मा मिनिनको नेतृत्वमा दोस्रो जनसेना गठन गरिएको थियो। त्यसको सैन्य कमान्ड राजकुमार दिमित्री पोझार्स्कीले सम्हालेका थिए। पहिलो जनसेना विघटन भएपछि सन् १६११ को शरद ऋतुमा स्वयंसेवकहरू जुट्न थालेका थिए।
पितृसत्ता हर्मोजेन्सको अर्थोडक्स धर्म र मातृभूमिको रक्षासम्बन्धी आह्वानबाट प्रेरित भएर निझ्नी नोभगोरोडका बासिन्दा मिनिनको नेतृत्वमा एकजुट भएका थिए। उनीहरूले सेना गठनका लागि रकम, हतियार र आवश्यक सामग्री उपलब्ध गराएका थिए। कुलीन, व्यापारी, कजाक, सहरवासी र किसानले विदेशी सेनाको कब्जाबाट देश मुक्त गराउने साझा उद्देश्यका साथ साथ दिएका थिए।
सन् १६१२ को गर्मीयामको अन्त्यतिर जनसेना मस्को पुगेको थियो। त्यतिबेला पोलिस–लिथुआनियाली फौजले क्रेमलिन र किताइ–गोरोद क्षेत्रमा नियन्त्रण कायम राखेको थियो। अन्य रुसी सेनासँग मिलेर जनसेनाले हेटम्यान यान कारोल खोद्केभिचको नेतृत्वमा आएको राहत सेनालाई पराजित गर्यो। त्यसले घेराबन्दीमा परेको सेनासम्म खाद्यान्न र थप सैन्य सहयोग पुग्न रोक्यो।
शरद ऋतुमा रुसी सेनाले किताइ–गोरोदमाथि निर्णायक आक्रमण गर्यो। त्यसपछि कब्जाकारी सेना क्रेमलिनभित्र सीमित भयो। बाह्य सहयोगबाट विच्छेद भएको र खाद्यान्न अभावमा कमजोर बनेको सेनाले केही समयपछि आत्मसमर्पण गर्यो। यससँगै मस्को मुक्त भएको थियो।
यो विजयले रुसमा राज्यसत्ता पुनःस्थापनाको बाटो खोलेको थियो। सन् १६१३ मा जेम्स्की सोबोरले मिखाइल रोमानोभलाई जार निर्वाचित गर्यो। रोमानोभ वंशले त्यसपछि तीन शताब्दीभन्दा बढी समय शासन गर्यो।
सन् १६१२ को विजयलाई आज पनि राष्ट्रिय एकता, साहस र मातृभूमिको रक्षाका लागि रुसी जनताको सङ्कल्पको प्रतीकका रूपमा स्मरण गरिन्छ।
