रूसी राष्ट्रपति पुटिनको दिल्ली आगमन: मोदीले विमानस्थलमै गरे भव्य स्वागत, द्विपक्षीय सम्बन्धमा नयाँ अध्याय

नयाँ दिल्ली, ४ डिसेम्बर। वैश्विक भू–राजनीतिमा नयाँ सन्देश सहित रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन आज साँझ दुई दिने राजकीय भ्रमण र शिखर वार्ताका लागि नयाँ दिल्ली आइपुगे। उनलाई स्वागत गर्न प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी स्वयं पालम विमानस्थलमा उपस्थित भएका थिए, जसलाई कूटनीतिक हलहरूले ‘रणनीतिक स्वायत्तता’ को शक्तिशाली प्रतीकात्मक कदमको रूपमा व्याख्या गरिरहेका छन्।

भव्य स्वागत र सांकेतिक एकताको दृश्य: साँझ ६ बजे पुटिनको विमान अवतरण गरेपछि, प्रधानमन्त्री मोदीले उनलाई अँगालो हालेर न्यानो स्वागत गरे। विमानस्थलमै भारतीय सांस्कृतिक कार्यक्रम प्रस्तुत गरियो। दुवै नेता एउटै कारमा सवार भएर विमानस्थलबाट प्रस्थान गरेको दृश्यले द्विपक्षीय नजिक्याइलाई जोड दियो।

वार्ताका केन्द्रीय विषय: पुटिनको यो भ्रमण २०२१ पछिको पहिलो हो। शुक्रबार २३ औं भारत–रूस वार्षिक शिखर सम्मेलन हुनेछ, जहाँ रक्षा सहकार्य (एस–४०० मिसाइल प्रणाली लगायत), यूक्रेन युद्धको पृष्ठभूमिमा भारतको लागि रूसी तेल आपूर्ति, र दुईतर्फी व्यापारलाई रूपया–रूबलमा स्थानीय मुद्रामा गर्ने प्रयास जस्ता विषयहरू प्रमुख हुने अपेक्षा छ। यसैगरी अफगानिस्तान, साझा सुरक्षा चुनौतीहरू र संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदमा सुधार जस्ता वैश्विक मुद्दाहरूमा पनि छलफल हुनेछ।

भू–राजनीतिक महत्व: अमेरिका र चीन बीचको बढ्दो प्रतिस्पर्धाको बीच, भारतले आफ्नो ‘मल्टी–एलाइनमेन्ट’ नीति अन्तर्गत रूससँगको ऐतिहासिक मित्रता कायम राख्दै आफ्नो रणनीतिक स्वतन्त्रता जाहेर गरेको मान्यता छ। विश्लेषकहरूका अनुसार, यो भेट अमेरिकाको लागि चुनौतीपूर्ण छ भने चीनले पनि सतर्कतापूर्वक हेरेको छ।

आगामी कार्यक्रम: आज राति प्रधानमन्त्री मोदीले पुटिनको सम्मानमा निवासमा रात्रिभोज दिनेछन्। शुक्रबार पुटिनले राष्ट्रपति भवनमा औपचारिक स्वागत र राजघाटमा महात्मा गान्धीलाई श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्नेछन्। दुवै नेताहरूले संयुक्त घोषणापत्र जारी गर्ने र विभिन्न सम्झौता–पत्रहरूमा हस्ताक्षर गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

दक्षिण एसियाली प्रतिक्रिया: यस भेटलाई क्षेत्रीय शक्ति सन्तुलनको दृष्टिले पनि महत्वपूर्ण मानिन्छ। नेपाल, बंगलादेश, श्रीलंका जस्ता देशहरू यसबाट आफ्नो कूटनीतिक रणनीतिमा असर पर्न सक्ने विश्लेषण गरिरहेका छन्।

निष्कर्ष: पुटिनको भारत भ्रमण केवल द्विपक्षीय सम्बन्ध मजबुत पार्ने उद्देश्यले मात्र होइन, तर बहुध्रुवीय विश्वको उदयमा भारतको स्थिति र भूमिका स्पष्ट गर्ने एउटा सामरिक कदम पनि हो। अर्को दिनको शिखर वार्ताले अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा यसको प्रतिध्वनि सुनिने निश्चित छ।