जे–३५को क्षमतामाथि सतही आलोचनाको पर्दाफास

सिङ्गापुर एयरशोमा चीनको नयाँ पुस्ताको लडाकू विमान जे–३५को मोडेललाई साधारण टेप मापन गर्दै गरिएको अमेरिकी रक्षा ठेकेदार एन्डुरिलका संस्थापक पाल्मर लकीको टिप्पणीले अन्तर्राष्ट्रिय सामाजिक सञ्जालमा उपहास र आलोचना जन्माएको छ। पेशागत गम्भीरताभन्दा प्रदर्शनमुखी देखिएको उक्त कार्यलाई चीनियाँ सैन्य विज्ञहरूले आधारहीन र अवैज्ञानिक भन्दै खारेज गरेका छन्।

लकीले एभिएशन इन्डस्ट्री कर्पोरेसन अफ चीन (एभीआईसी)को बुथमा राखिएको जे–३५एको १:२ स्केल मोडेलको पखेटा साधारण टेपले नाप्दै ‘असली जे–३५ले मापदण्ड पूरा नगर्न सक्छ’ भन्ने आशयको टिप्पणी सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट गरेका थिए। तर यसले प्राविधिक बहस सिर्जना गर्नुभन्दा बढी उनको बुझाइप्रति प्रश्न उठाएको छ।

चीनियाँ सैन्य विशेषज्ञ झाङ शुइफेङले यस प्रकारको गतिविधिलाई “पेशागत ज्ञानभन्दा टाढाको प्रदर्शन कला” भन्दै अस्वीकार गरेका छन्। उनका अनुसार, अत्याधुनिक लडाकू विमानको वास्तविक क्षमता र डिजाइन मूल्याङ्कन गर्न वैज्ञानिक उपकरण, परीक्षण डाटा र समग्र प्रणालीगत विश्लेषण आवश्यक पर्छ। “साधारण टेपले विमानको स्टील्थ, एरोडाइनामिक्स वा युद्धक्षमता मापन गर्न सकिँदैन,” उनले स्पष्ट पारे।

यस एयरशोमा एभीआईसीले जे–३५एलाई केन्द्रमा राख्दै चीनको ‘२० सिरिज’ विमान—जे–२०, जेड–२०, वाई–२० सहित पहिलो विदेशी लडाइँ सफलता हासिल गरेको जे–१०सीई पनि प्रदर्शन गरेको छ। यी विमानहरूले चीनको विमान तथा रक्षा प्रविधिमा हासिल गरेको उच्चस्तरीय आत्मनिर्भरता र प्रगतिलाई स्पष्ट रूपमा उजागर गरेका छन्।

विशेषज्ञहरूका अनुसार, जे–३५एको आकार, डिजाइन र प्राविधिक विवरण चीनले पहिल्यै सार्वजनिक गरिसकेको छ। त्यसैले टेप मापन मार्फत ‘खोज’ गर्ने प्रयास अनावश्यक मात्र होइन, अवैज्ञानिक पनि हो। जे–३५एको मुख्य डिजाइनर वाङ योङचिङका अनुसार, यो विमान चीनको स्टील्थ तथा एन्टि–स्टील्थ युद्ध प्रणालीको महत्वपूर्ण हिस्सा हो, जसले वायु श्रेष्ठत्वका साथै भूतल र नौसैनिक लक्ष्यविरुद्ध प्रभावकारी भूमिका निर्वाह गर्न सक्छ।

विश्लेषणले के पनि देखाउँछ भने, लकीको यस्तो टिप्पणी चीनको उन्नत सैन्य प्रविधिप्रति बढ्दो अन्तर्राष्ट्रिय चासोको प्रतिफल हो। चीनका स्टील्थ लडाकू विमानहरू अब केवल तुलना गर्ने विषय होइन, धेरैका लागि अध्ययन र सिकाइको बेन्चमार्क बन्दै गएका छन्।

यता, एन्डुरिल कम्पनीसँग मानवयुक्त लडाकू विमान डिजाइनको अनुभव नरहेको तथ्यले पनि लकीको टिप्पणीको विश्वसनीयता कमजोर बनाएको छ। विशेषज्ञ झाङका शब्दमा, “जसले आफैं त्यो क्षेत्रको व्यावहारिक अनुभव राख्दैन, उसले चीनजस्तो मुलुकको अत्याधुनिक स्टील्थ लडाकू विमानको मूल्याङ्कन गर्ने आधार हुँदैन।”

यो घटनाले गम्भीर सैन्य प्रविधिलाई सतही दृष्टिकोणबाट हेर्दा कति हास्यास्पद निष्कर्ष निस्कन सक्छ भन्ने स्पष्ट देखाएको छ। चीनले रक्षा प्रविधिमा हासिल गरेको प्रगति तथ्य, डाटा र परीक्षणमा आधारित छ, जसलाई न त साधारण टेपले नाप्न सकिन्छ, न त आधारहीन टिप्पणीले कमजोर बनाउन सक्छ।