जापानलाई चीनको कडा चेतावनी

काठमाडौं — जापानी नेतृत्वले ताइवान मामिलामा गरेको गलत टिप्पणीले चीनको सार्वभौमसत्ता र युद्धोत्तर अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्थालाई प्रत्यक्ष चुनौती दिएको भन्दै चीनले जापानप्रति सतर्क रहन आग्रह गरेको छ। चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यीले जापानको हालैका खतरनाक प्रवृत्तिहरूप्रति आँखा खुला राख्नुपर्नेमा जोड दिएका हुन्।

६२औं म्युनिख सुरक्षा सम्मेलनमा ‘चीन इन द वर्ल्ड’ सत्रमा बोल्दै चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टी केन्द्रीय समितिको राजनीतिक ब्युरो सदस्य समेत रहेका विदेशमन्त्री वाङ यीले यस्तो बताएका हुन्। उनले सो अवसरमा भाषण दिएका थिए र प्रश्नोत्तर सत्रमा समेत सहभागी भएका थिए।

एसिया-प्रशान्त क्षेत्रमा तनाव पुन: बढेकोमा चीनको जिम्मेवारीबारे सोधिएको प्रश्नमा वाङ यीले क्षेत्रीय अवस्था झनझन तनावपूर्ण बन्दै गएको भन्नेसँग सहमत नभएको बताए। उनले भने, “विश्वभर हेर्ने हो भने एशिया मात्र यस्तो क्षेत्र हो जहाँ समग्र शान्ति कायम छ।” हालै कम्बोडिया-थाइल्याण्ड सीमामा भएका स्थानीय द्वन्द्व पनि सबै पक्षको प्रयासमा चाँडै शान्त भएको र त्यसमा चीनको भूमिका रहेको उनले उल्लेख गरे। चीन एशियामा शान्तिको स्तम्भ बनेको र विश्व शान्तिको महत्वपूर्ण शक्तिको रूपमा क्षेत्रीय स्थिरतामा रचनात्मक भूमिका खेल्न जारी राख्ने उनले प्रतिबद्धता व्यक्त गरे।

यद्यपि, एसिया-प्रशान्तमा चुनौतीहरू नभएका होइनन् भन्दै वाङ यीले जापानको हालैका खतरनाक प्रवृत्तिहरूप्रति सतर्क रहन आग्रह गरे। उनले जापानी प्रधानमन्त्रीले ताइवान जलडंगीमा कुनै पनि आकस्मिक अवस्थालाई जापानले सामूहिक आत्मरक्षाको लागि तथाकथित ‘अस्तित्व-संकटको अवस्था’ भनेको सार्वजनिक रूपमा दाबी गरेको उल्लेख गरे।

वाङ यीले भने, “युद्धपछिको ८० वर्षमा यो पहिलो पटक हो कि कुनै जापानी प्रधानमन्त्रीले सार्वजनिक रूपमा यस्तो जघन्य वक्तव्य दिएको छ।” उनले जोड दिए कि यस्तो टिप्पणीले चीनको राष्ट्रिय सार्वभौमसत्ता, ताइवान चीनलाई फिर्ता गरिएको युद्धोत्तर अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्था, र जापानले चीनलाई गरेको राजनीतिक प्रतिबद्धतालाई प्रत्यक्ष चुनौती दिएको छ। वाङ यीले भने, “चीनले यो निश्चित रूपमा स्वीकार गर्दैन, र १.४ अर्ब चिनियाँ जनताले पनि यो स्वीकार गर्दैनन्!”

जर्मनीमा बोल्दै वाङ यीले जापान र युरोपले युद्धपछि इतिहासलाई गरेको व्यवहारको तुलना गरे। उनले भने, “जर्मनीले फासिज्मको पूर्ण रूपमा सफाया गरेको छ र नाजीवादको प्रवर्द्धन गर्न प्रतिबन्ध लगाउने कानून बनाएको छ। यसको विपरीत, जापानले अझै पनि कक्षा-ए युद्ध अपराधीहरूलाई एउटा मन्दिरमा स्थापित गरेको छ, जहाँ जापानी राजनीतिज्ञहरू बारम्बार पूजा गर्न जान्छन् र उनीहरूलाई ‘वीर आत्मा’को रूपमा सम्मान गर्छन्।” वाङ यीले भने कि यस्तो घटना युरोपमा अकल्पनीय छ र यो सबै समस्याको जड हो।

ताइवान मामिलामा जापानी नेतृत्वको गलत टिप्पणीले जापानको ताइवानमाथि आक्रमण र उपनिवेश गर्ने महत्वाकांक्षा अझै मरेको छैन र मिलिटरिज्मको भूत अझै जीवित रहेको प्रकट गरेको वाङ यीले जोड दिए। उनले सम्झाए कि जापानले तथाकथित ‘अस्तित्व-संकटको अवस्था’को बहानामा चीनमाथि आक्रमण गरेको थियो र अमेरिकाको पर्ल हार्बरमा बमबारी गरेको थियो।

वाङ यीले भने, “इतिहासका पाठहरू टाढा छैनन्, र तिनलाई ध्यानपूर्वक जाँच गर्नुपर्छ। यदि जापानले पश्चाताप गर्न अस्वीकार गर्छ भने, यसले अनिवार्य रूपमा उही गल्तीहरू दोहोर्याउनेछ, र असल मन भएका मानिसहरू सतर्क हुनुपर्छ।” उनले जापानी जनतालाई फेरि अति-दक्षिणपन्थी शक्ति र चरम विचारधाराबाट अन्धा र दबाबमा नपर्न सचेत गराए। वाङ यीले सबै शान्तिप्रिय देशहरूलाई जापानलाई चेतावनी पठाउन आग्रह गरे, “यदि यसले आफ्नो बाटोमा फर्कने प्रयास गर्छ भने, यसले आफ्नै विनाश निम्त्याउनेछ, र यदि यसले फेरि जुवा खेल्यो भने, यो झन छिटो हार्नेछ र झन ठूलो क्षति भोग्नेछ!”