सिन्धुलीमा निर्वाचनको मुखमा अवैध हतियार बरामद

सिन्धुली / प्रतिनिधि सभा निर्वाचनको मिति नजिकिँदै गर्दा सिन्धुलीको लंगुरखोला क्षेत्रबाट प्रहरीले तीन थान भरुवा बन्दुक बरामद गरेको छ। यो घटना केवल एक साधारण अपराधको समाचार मात्र होइन, यसले नेपालको लोकतान्त्रिक अभ्यास, निर्वाचन सुरक्षा र राजनीतिक दलहरूको जिम्मेवारीबोधका बारेमा गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। निर्वाचन आउन अब केही दिन मात्र बाँकी छँदा अवैध हतियारको बरामदीले सिंगो जिल्लाको सुरक्षा अवस्थामाथि नै प्रश्न चिह्न ठडिएको छ।

इलाका प्रहरी कार्यालय डकाहाले हिजो साँझ सिन्धुलीकै लंगुरखोला क्षेत्रमा छापा मार्दै तीन थान भरुवा बन्दुक बरामद गरेको हो। ठगलाल तामाङले आफ्नै भाइको घरमा हतियार राख्न लगाएको सूचनाको आधारमा यो कारबाही भएको थियो। तर, घटनास्थलमा घरधनी उपस्थित नभएका कारण हालसम्म कसैलाई पक्राउ गर्न सकिएको छैन। प्रहरीको यो कारबाहीको सतही अर्थ हतियार बरामदी मात्र हो, तर यसभित्र धेरै गहिरा र संवेदनशील पाटाहरू गुथिएका छन्।

यो घटनालाई स्थानीय राजनीतिक नेतृत्वसँग जोडेर हेरिएको छ। ठगलाल तामाङ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) तीनपाटन गाउँपालिका कमिटीका सभापति धीरेन तामाङका पिता हुन्। यसले स्वाभाविक रूपमा प्रश्न उठाउँछ – हतियारको यो भण्डारण पारिवारिक मात्र थियो वा यसको कुनै राजनीतिक आयाम पनि छ? राजनीतिक दलका स्थानीय नेताको पारिवारिक पृष्ठभूमिसँग जोडिएको यो घटनाले रास्वपा लगायत समग्र राजनीतिक दलहरूको नैतिक जिम्मेवारी र आन्तरिक अनुशासनमाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ।

राजनीतिक दलहरूले निर्वाचन आचारसंहिताको पालना गर्ने वाचा गरेका हुन्छन्, तर आफ्नै स्थानीय नेताको परिवारसँग जोडिएको अवैध हतियार प्रकरणले त्यो वाचामाथि नै धावा बोलेको छ। धीरेन तामाङ स्वयं यस विषयमा मौन छन् वा उनले आधिकारिक धारणा सार्वजनिक गरेका छैनन्। यो मौनताले शंकाको घेरा मात्र फराकिलो बनाएको छ।

प्रमुख जिल्ला अधिकारी स्किम श्रेष्ठले घटनाबारे संक्षिप्त प्रतिक्रिया दिँदै भनेकी छन्, ‘बरामद तीन थान भरुवा बन्दुकबारे अनुसन्धान जारी छ। अवैध रूपमा हतियार राख्ने व्यक्तिहरूमाथि कानूनी कारबाही गरिनेछ।’ प्रशासनको यो भनाइ आधिकारिक रूपले सही हो, तर के यति मात्र पर्याप्त छ?

निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा जिल्ला प्रशासन कार्यालयले अवैध हतियार एक साताभित्र बुझाउनुपर्ने सार्वजनिक सूचना जारी गरेको थियो। त्यही सूचनाको बेवास्ता गर्दै कसैले हतियार भण्डारण गरिरहेको छ भने, यो प्रशासनको सूचना प्रणाली र अनुगमनमाथि पनि गम्भीर प्रश्न हो। प्रहरीले सूचनाका आधारमा छापा मारेर हतियार बरामद त गर्यो, तर यसले यो पनि देखाउँछ कि स्थानीय स्तरमा अवैध हतियारको भण्डारण भइरहेको छ र प्रशासन यसबारे पूर्ण रूपले सचेत थिएन।

यो घटना त्यस्तो समयमा भएको हो, जतिखेर गृह मन्त्रालयले निर्वाचनको सुरक्षा चुनौतीको रूपमा अवैध हतियार र कैदीहरूको विवरण सार्वजनिक गरेको थियो। गृह मन्त्रालयकै आँकडा र चेतावनीलाई झूटो साबित गर्दै सिन्धुलीमा हतियार फेला परेको छ। यसले दुईवटा कुरा संकेत गर्छ – पहिलो, गृह मन्त्रालयको सुरक्षा चुनौतीसम्बन्धी विश्लेषण सही थियो, र दोस्रो, त्यो विश्लेषणलाई व्यवहारमा उतार्ने प्रशासनिक संयन्त्र कमजोर देखिएको छ।

जिल्लामा हतियार फेला परेको घटनाले निर्वाचनको पारदर्शिता, सुरक्षा र जनविश्वासलाई झस्काइदिएको छ। जब मतदाता मतदान केन्द्रतर्फ जाने बाटोमा कतै न कतै हतियार भण्डारण भएको आशंका हुन्छ, उसको मनमा डर र असुरक्षाको भावना पैदा हुनु स्वाभाविक हो। यसले स्वतन्त्र र निष्पक्ष मतदानको वातावरणमा नकारात्मक असर पार्छ।

स्थानीय जनतामा यो घटनाले थप चासो र चिन्ता बढाएको छ। किनकि, निर्वाचन भनेको लोकतन्त्रको उत्सव हो, जहाँ मतदाता निर्भय भएर आफ्नो मताधिकार प्रयोग गर्न पाउनुपर्छ। तर, यस्ता घटनाले त्यो उत्सवमा विष घोल्ने काम गर्छन्।

राजनीतिक दलहरूले केवल निर्वाचन जित्ने रणनीति मात्र बनाउने होइन, निर्वाचनलाई स्वच्छ, पारदर्शी र भयरहित बनाउन पनि उत्तिकै जिम्मेवारी लिनुपर्छ। सिन्धुलीको यो घटनामा रास्वपाको स्थानीय नेतृत्वसँग सम्बन्ध देखिएको छ। यसले समग्र राजनीतिक दलहरूलाई एउटा पाठ सिकाउनुपर्छ – आफ्नो संगठन र आफ्ना कार्यकर्ता तथा उनीहरूको परिवारलाई कसरी नियन्त्रण र अनुशासनमा राख्ने भन्ने विषयमा।

सिन्धुलीको यो घटना एउटा चेतावनी हो। यसले आगामी निर्वाचनलाई सुरक्षित, स्वच्छ र भयरहित बनाउन प्रशासन, प्रहरी र राजनीतिक दलहरूले थप सक्रियता र इमानदारी देखाउनुपर्ने आवश्यकतालाई इंगित गर्छ। प्रमुख जिल्ला अधिकारीले भनेजस्तै कानूनी कारबाही अवश्य हुनुपर्छ, तर त्यो कारबाही सतही मात्र नभई गहिराइमा पुग्ने खालको हुनुपर्छ।

हतियार कहाँबाट आयो? कसको संलग्नता थियो? यसको पछाडि कुनै संगठित अपराधिक समूह वा राजनीतिक संरक्षण थियो कि थिएन? यी सबै प्रश्नको उत्तर खोज्नु आवश्यक छ। मात्र त्यसो गरेर मात्र जनताको मनबाट डर हटाउन सकिन्छ र उनीहरूलाई निर्भय भएर मतदान गर्ने वातावरण सिर्जना गर्न सकिन्छ।

निर्वाचनको मुखमा आएको यो घटनालाई हल्का रूपमा लिनु हुँदैन। यसले भविष्यको नेपालको लोकतन्त्रको दिशा तय गर्न सक्छ। यदि अवैध हतियार भण्डारणजस्तो संवेदनशील विषयलाई बेवास्ता गरियो भने, आगामी दिनमा ठूलो अनर्थ हुन सक्छ। त्यसैले, सिन्धुलीको यो घटनालाई आत्ममन्थनको अवसरको रूपमा लिई निर्वाचन सुरक्षाको हरेक पक्षलाई थप सुदृढ बनाउनु आजको आवश्यकता हो।