लुसिफरका विषाक्त परागबाट सावधान !

# पासाङ ल्हामु

नेपाली राजनीतिको उथलपुथल परिदृश्यमा, जहाँ राष्ट्रको आत्माको लडाइँ सडक र सामाजिक सञ्जालमा दैनिक रूपमा लडिइरहेको छ, फणीन्द्र नेपालजस्ता आवाजहरूले त्यस लडाइँलाई अझ तीव्रता प्रदान गरेका छन्। ग्रेटर नेपाल राष्ट्रवादी मोर्चाका अध्यक्षका रूपमा लामो समयदेखि सक्रिय फणीन्द्र नेपालकाे फेसबुक पोस्ट, जसको शीर्षक छ– ‘लुसिफरका विषाक्त परागबाट सावधान !’ – यो एउटा सामान्य स्टाटस मात्र होइन; यो एउटा सचेतनाको घण्टी हो, केही आक्रामक र जाेशिलाे अनुच्छेदहरूमा समेटिएको एउटा राजनीतिक घोषणापत्र हो।

सामान्य पाठकले यसलाई आक्रामक वक्तव्यका रूपमा मात्र लिन सक्छन्। तर, गम्भीर विश्लेषकका लागि यो देशको अवस्थालाई चियाउने एउटा झ्याल हो, जसले हाल नेपाली राजनीतिक वार्तालापलाई आकार दिइरहेको हाइपर राष्ट्रवादको एउटा विशिष्ट धारको मनोविज्ञान देखाउँछ। फणीन्द्र नेपालको यो पोस्टले राजनीतिक शरीरको क्यान्सरग्रस्त तन्तुलाई स्वस्थ तन्तुबाट छुट्याउने सर्जनको स्क्याल्पेलको काम गरेको छ।

उनको केन्द्रीय तर्क नयाँ र आकर्षक देखिने, तर राष्ट्रिय विश्वासघातको एउटा खतरनाक रूपको बारेमा हो– जसले प्रगति, सौन्दर्य र नैतिकताको मुखौटा लगाएको छ। बाइबलीय पात्र लुसिफरको सन्दर्भ जोडेर, जो प्रकाशको दूत थियो, तर घमण्डका कारण स्वर्गबाट निकालियो, नेपालले वर्तमान राजनीतिक विपक्षीलाई केवल प्रतिद्वन्द्वी मात्र नभई राष्ट्र नै नरहने गरी खतरा उत्पन्न गर्ने दुष्ट शक्तिका रूपमा चित्रित गरेका छन्।

फणीन्द्र नेपाल आफ्नो अभिव्यक्तिको सुरुवात नै आफ्नो वैधानिकता स्थापित गर्दै गर्छन्ः “म यो देशको अस्तित्वमाथि खुला रूपमा धावा बोल्नेहरूको विरोधमा उठेको मानिस हुँ।” यो वाक्य नै उनको सम्पूर्ण तर्कको आधारशिला हो। उनका लागि बहस नीति, विकास वा शासन मोडेलको बारेमा मात्र होइन; यो अस्तित्वको लडाइँ हो। यो युद्ध नेपाल देश नै रहनु पर्छ वा पर्दैन भन्ने प्रश्नसँग जोडिएको छ। यस अस्तित्वगत फ्रेमिङले तत्कालको राजनीतिबाट यस बहसलाई उठाएर एउटा ब्रह्माण्डीय स्तरमा पुर्याइदिन्छ।

“नयाँका नाममा यो देश चाहिँदैन भन्ने ‘गधा’ समूह” भन्ने उनको सम्बोधन एउटा शक्तिशाली आलंकारिक हतियार हो। ‘गधा’ शब्द एउटा मात्र गाली होइन; यसले एक जिद्दी, बुद्धिहीन, भारी बोक्ने प्राणीलाई संकेत गर्छ, जो आत्म-विनाशको बाटोमा आँखा चिम्लिएर हिँडिरहेको छ। उनका अनुसार यो समूह एउटा शून्यवादी आधुनिकताको प्रतिनिधित्व गर्दछ– एउटा यस्तो “नयाँपन” जसलाई फस्टाउनको लागि पुरानोलाई मेटाउनै पर्छ, र यहाँ पुरानो भन्नाले सार्वभौम राष्ट्र–राज्य नेपाल नै हो।

यही सन्दर्भमा केपी शर्मा ओलीप्रतिको उनको अटल समर्थन बुझ्न सकिन्छ। नेपालले ओलीलाई “नेपाली मात्रका महान नेता” भनेर सम्बोधन गर्दै उनलाई साथ दिन कहिल्यै नहिचकिचाउने बताउँछन्। यो कुनै राजनीतिक दलप्रतिको अन्धभक्ति होइन, तर राष्ट्र विघटनका विरुद्धको अन्तिम गढका रूपमा बुझिएका एक व्यक्तित्व वरिपरि रणनीतिक एकताको आह्वान हो। नेपाली राजनीतिको ध्रुवीकृत परिदृश्यमा ओलीले आफूलाई राष्ट्रवाद, सार्वभौमसत्ता र भारतीय हस्तक्षेपविरुद्ध क्षेत्रीय अखण्डताको प्रबल पक्षधरका रूपमा स्थापित गरेका छन्। फणीन्द्र नेपाल र उनका समर्थकहरूका लागि ओलीको आलोचना गर्नु भनेको राष्ट्रकै आलोचना गर्नु र “गधा” समूहको पक्ष लिनु सरह हो।

नेपालको पोस्टको सबैभन्दा बौद्धिक रूपले शक्तिशाली खण्ड भनेको उनले “गलत र भ्रामक भाष्य” भनेर केलाएको विषय हो। उनी भन्छन्, “अहिले राष्ट्रघातभन्दा भ्रष्टाचार घातक हो भन्ने भाष्यको प्रचार जोडबलले गरिँदै छ।” यो मूलधारको वार्तालापलाई प्रत्यक्ष चुनौती हो, विशेष गरी नागरिक समाज, सञ्चारमाध्यम र प्रमुख प्रतिपक्षी दलहरूले भ्रष्टाचारविरोधी अभियानलाई आफ्नो राजनीतिको केन्द्रबिन्दु बनाएको सन्दर्भमा।

नेपालले एउटा आलंकारिक प्रस्तुत गरेका छन्। उनको तर्क छ– ‘अहिले राष्ट्रघातभन्दा भ्रष्टाचार घातक हो भन्ने गलत र भ्रामक भाष्यको प्रचार जोडबलले गरिँदै छ, जब कि भ्रष्टाचारभन्दा राष्ट्रघात कता हो कता घातक छ। तर लुसिफरहरू आफ्नो राष्ट्रघातलाई ओझेलमा पार्न भ्रष्टाचारको मिथ्याङ्क देखाउँदै छन्। यो देशको जासुसी गरेर सूचना बेच्ने दुइटा लुसिफरहरू पानी माथिको ओभानो बन्न खोज्दै छन्। यिनको कपालमा समातेर पानीमा चोबल्दै निकाल्दै चोबल्दै निकाल्दै चोबल्दै निकाल्दै गरेर कायल पार्नुपर्छ।’ यो भनाइले राष्ट्रघातीलाई दण्डित गर्न कानुनी–राजनीतिक संरचनाहरू नै शक्तिहीन भएकोप्रतिको गहिरो असन्तुष्टि झल्काउँछ।

फणीन्द्र नेपालले हालको राजनीतिक क्षणलाई वर्णन गर्न रूपकहरूको सशक्त प्रयोग गरेका छन्। उनी “लुसिफरहरू” लाई मौसम परिवर्तनसँगै आउने नयाँ प्रकारको फ्लूसँग तुलना गर्छन्, जसले मानिसलाई हायलकायल पार्छ। तिनीहरू आफूलाई “भ्रामक आकर्षण” का रूपमा प्रस्तुत गर्छन्। यो एउटा शक्तिशाली उपमा हो अचानक लोकप्रिय हुने राजनीतिक लहरहरू, नयाँ अनुहारको आकर्षण, नयाँ दलको वाचा। राष्ट्रवादीका लागि यी विकल्प होइनन्, बरु भाइरल संक्रमण हुन्, जसले आयोजक राष्ट्र–शरीरलाई कमजोर बनाउँछ।

यो रूपक अझ भयावह बन्दै जान्छ– “विषफूल”। विपक्षीहरू, उनका अनुसार, भ्रामक सौन्दर्य बोकेर हिँड्छन्। तिनीहरू आकर्षक, प्रगतिशील र आँखालाई सुहाउँदा देखिन्छन्। तर तिनीहरूको वास्तविक स्वरूप विषालु छ। तिनीहरू “सौन्दर्यको नाममा हावामा विषाक्त पराग छर्दै छन्।” यो पराग भनेको तिनीहरूका विचारहरू हुन्– संघीयता, धर्मनिरपेक्षता, सार्वभौमसत्ता र राष्ट्रिय गौरवभन्दा माथि अधिकार र भ्रष्टाचारविरोधी मुद्दालाई प्राथमिकता दिने उनीहरूको अभियान। यी विचारहरू हावामा तैरिरहेका हुन्छन्, सतहमा हानिरहित र सुन्दर देखिन्छन्, तर नेपालका लागि यी प्राणघातक छन्। यसले युवा, बौद्धिक र सर्वसाधारणको मनलाई दूषित पार्छ, उनीहरूलाई मातृभूमिको रक्षाको मूल कर्तव्यबाट टाढा लैजान्छ।

आफ्नो प्रत्यक्ष, अन्तिम आह्वानमा नेपाल सबैलाई सतर्क रहन र यी लुसिफरहरूले फैलाएको “हल्ला र भ्रममा” नपर्न आग्रह गर्छन्। यो सामूहिक चेतनाको आह्वान नै राष्ट्रवादी परिचालनको सार हो। यो जनतामाथिको माग हो कि उनीहरूले विपक्षीको सतही सुन्दरता भित्रको खतरा देखून्।

यस सम्पूर्ण वैचारिक संरचनालाई उनले अमर संस्कृत श्लोकले टुंग्याएका छन्ः “जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसी” – आमा र मातृभूमि स्वर्गभन्दा पनि ठूलो हुन्छन्। यस निष्कर्षसँगै नेपालले काठमाडौंको सांसारिक राजनीतिक झगडाबाट यस वार्तालापलाई आध्यात्मिक र दार्शनिक उचाइमा पुर्याइदिएका छन्। राष्ट्रको रक्षा केवल राजनीतिक कर्तव्य मात्र होइन; यो एउटा पवित्र दायित्व हो, एउटा नैतिक अनिवार्यता हो, जसले स्वर्गको वाचालाई पनि उछिन्छ।

यस सन्दर्भमा विपक्षीको भ्रष्टाचार, सुशासन र मानव अधिकारको मुद्दा केवल गलत मात्र होइन, अपवित्र पनि बन्छ। भ्रष्टलाई पक्राउ गर्नुभन्दा “देशद्रोही” लाई नियन्त्रणमा लिनु बढी महत्त्वपूर्ण मानिन्छ। भ्रष्टाचारविरुद्ध लड्नु भनेको घरको ढलानमा आगो लाग्दा छानाको चुहावट मर्मत गर्नु सरह हो, उनको तर्कमा।

फणीन्द्र नेपालको फेसबुक पोस्ट नेपालको एउटा शक्तिशाली राजनीतिक धारको कच्चा, अशोधित दस्तावेज हो। उदारवादी र मध्यमार्गी विश्लेषकहरूले यसलाई एउटा कट्टरपन्थीको अतिवादी प्रलाप भनेर खारेज गर्न सक्छन्। तर यसो गर्नु एउटा गम्भीर भूल हुनेछ। उनका शब्दहरू जनसंख्याको एउटा ठूलो वर्गसँग गुन्जिन्छन्, जो भूमण्डलीकरणबाट विमुख छ, कूटनीतिक निस्सहायताबाट निराश छ, र द्रुत रूपले बदलिरहेको विश्वमा आफ्नो राष्ट्रिय पहिचान गुम्ने डरले सताइएको छ।

उनको विश्लेषणले सहरी, बौद्धिक वर्गका लागि एउटा असहज ऐना प्रस्तुत गरेको छ, जसले भ्रष्टाचार विरोधीलाई प्रमुख राजनीतिक मुद्दा बनाएका छन्। यसले एउटा प्रश्न खडा गर्छ– के नेपालले साँच्चै भ्रष्टाचारको युद्धमा ध्यान दिँदै गर्दा सार्वभौमसत्ताको युद्ध हार्दै छ त ? चाहे कसैले विपक्षीलाई देशद्रोहीसँग जोड्ने उनको तर्कसँग सहमत होस् वा केपी ओलीजस्ता कडा र छुच्चाे व्यक्तित्वको उनको प्रशंसासँग असहमत, “विषाक्त पराग” को उनको चेतावनीले ध्यान दिनैपर्छ। यसले हामीलाई सम्झाउँछ कि नेपालमा राजनीति कहिल्यै केवल अर्थशास्त्र वा शासनको बारेमा मात्र हुँदैन; यो सधैं, आधारभूत रूपमा, नेपालको विचारकै बारेमा हुन्छ। र फणीन्द्र नेपालका लागि, त्यो विचार एउटा निरन्तर, सुन्दर र घातक आक्रमणको सिकार भइरहेको छ।