मानवरहित रोबोट उद्योगमा चीनको ऐतिहासिक फड्को : राष्ट्रिय मापदण्ड प्रणाली सार्वजनिक
काठमाडौं । चीनले आफ्नो तीव्र गतिमा विस्तार हुँदै गरेको मानवरहित रोबोट (ह्युमनोइड रोबोट) उद्योगलाई व्यवस्थित गर्न ऐतिहासिक कदम चालेको छ। शनिबार बेइजिङमा सम्पन्न ह्युमनोइड रोबोट तथा एम्बोडिड इन्टेलिजेन्स मापदण्डीकरणको वार्षिक बैठकमा चीनको पहिलो राष्ट्रिय मापदण्ड प्रणाली सार्वजनिक गरिएको हो।
यो मापदण्ड प्रणालीले मानवरहित रोबोट र एम्बोडिड आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्सको सम्पूर्ण औद्योगिक शृंखला तथा जीवनचक्रलाई समेटेको छ। प्रणालीमा मुख्य छ वटा घटकहरू रहेका छन्: आधारभूत समानता, मस्तिष्कसदृश तथा बौद्धिक कम्प्युटिङ, अंग तथा घटक, पूर्ण मेसिन तथा प्रणाली, प्रयोग, तथा सुरक्षा र नैतिकता।
उद्योग तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयअन्तर्गतको एचइआइएस प्राविधिक समितिको आयोजनामा १२० भन्दा बढी अनुसन्धान संस्थान, उद्यम तथा उद्योग प्रयोगकर्ताहरूको सहकार्यमा यो मापदण्ड प्रणाली विकसित गरिएको हो।
समितिका अनुसार मस्तिष्कसदृश तथा बौद्धिक कम्प्युटिङ मापदण्डहरूले एम्बोडिड इन्टेलिजेन्सको “मस्तिष्क र अनुमस्तिष्क” तथा बौद्धिक कम्प्युटिङका लागि महत्वपूर्ण विशिष्टताहरू नियमन गर्दछ। यसले सम्पूर्ण डेटा जीवनचक्र र मोडेल तालिम तथा परिनियोजन प्रक्रियाहरूलाई मापदण्डीकृत गर्नेछ।
प्रयोग मापदण्डहरूले विभिन्न परिदृश्यमा मानवरहित रोबोटको विकास, सञ्चालन र मर्मतसम्भारलाई नियमन गर्नेछ भने सुरक्षा र नैतिकता मापदण्डहरू सम्पूर्ण औद्योगिक जीवनचक्रमा लागू हुनेछन्। यसले प्रविधिको विकासका लागि अनुपालन आश्वासन प्रदान गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
यो मापदण्ड प्रणाली यस्तो समयमा आएको हो जतिबेला सन् २०२५ भर चीनको मानवरहित रोबोट उद्योगले महत्वपूर्ण वृद्धि देखेको थियो। राष्ट्रिय तथा स्थानीय सरकारहरूले यस क्षेत्रलाई रणनीतिक क्षेत्रका रूपमा लक्षित गर्दै दीर्घकालीन योजनाहरू अघि सारेका थिए।
चीनको उद्योग तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयका अनुसार गत वर्ष चीनमा मानवरहित रोबोटको ठूलो मात्रामा उत्पादनको पहिलो वर्ष मानिन्छ। यस अवधिमा १४० भन्दा बढी स्वदेशी उत्पादकहरूले ३३० भन्दा बढी विभिन्न मोडेलहरू बजारमा ल्याएका थिए।
नयाँ मापदण्ड प्रणालीले द्रुत रूपमा विस्तार हुँदै गरेको यस उद्योगलाई महत्वपूर्ण मार्गदर्शन प्रदान गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। मापदण्डीकृत प्राविधिक आवश्यकता र सुरक्षा प्रोटोकलहरूमार्फत गुणस्तरीय विकासलाई प्रवर्द्धन गर्न यसले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ।
