हिमाल नभए पनि हिउँ : चीनको दक्षिणी सहरमा फस्टाउँदै शीतकालीन खेलकुद पर्यटन

काठमाडौं, २ मार्च : हिउँको पर्यायवाची नबनेको चीनको दक्षिणी भेगमा पछिल्लो समय स्की रिसोर्टहरूले आकर्षक व्यापार पाइरहेका छन्। कृत्रिम हिउँ निर्माण प्रविधिमा भएको विकास, इन्डोर स्की रिसोर्टको द्रुत विस्तार र दक्षिणी चीनमा शीतकालीन खेलकुदप्रति बढ्दो उत्साहले यो सम्भव भएको हो।

समुद्री सतहदेखि एक हजार १ सय मिटरभन्दा माथि रहेको झेजियाङ प्रान्तको आन्जी काउन्टीस्थित स्काइल्याण्ड स्की रिसोर्टमा प्रशिक्षक वाङ फाङको व्यस्त चीन नयाँ वर्ष बिदा बित्यो। नौ दिने उक्त अवधिमा उनले दैनिक औसत पाँच जना विद्यार्थीहरूलाई सिकाएकी थिइन्।

‘यहाँ पहिलो पटक स्की सिक्न आउनेहरूको संख्या धेरै छ,’ वाङले भनिन्, ‘पर्यटकहरूले हिउँमा पहिलो अनुभव लिइरहेको देख्दा अत्यन्तै खुसी लाग्छ।’

चीनको प्रमुख यात्रा सिजनका रूपमा रहेको नयाँ वर्ष बिदामा वाङ स्काइल्याण्डमा कार्यरत ४०० भन्दा बढी स्की प्रशिक्षकमध्ये एक थिइन्। यस वर्ष उक्त अवधिमा स्थानीय रिसोर्टहरूमा पर्यटकको भीड लागेको थियो।

स्काइल्याण्डकी मार्केटिङ निर्देशक ली याङका अनुसार पीक सिजनमा रिसोर्टले दैनिक १० हजारभन्दा बढी आगन्तुक भित्र्याउँछ। ‘हाम्रा अधिकांश ग्राहक नयाँ अनुभव खोज्ने युवा वा आफ्ना बालबच्चालाई स्की सिकाउन ल्याउने परिवार हुन्,’ उनले भनिन्।

परम्परागत रूपमा हिउँ र बरफको पर्याय नमानिने झेजियाङ चीनको ‘स्नो बेल्ट’ भन्दा निकै टाढा छ। उत्तरपूर्वी चीनको हेइलोङजियाङ, जिलिन र लिआओनिङजस्ता चिसो प्रान्तहरूमा लामो जाडो र प्रशस्त हिमपातले ऐतिहासिक रूपमा ठूलो मात्रामा स्कीइङ सम्भव बनाएको छ।

तर झेजियाङ प्रान्तमा भने शीतकालीन खेलकुदप्रति जनताको चासो निकै बलियो छ। धेरै स्थानीयहरूले हिउँ र बरफसँगको ‘पहिलो भेट’ सामाजिक सञ्जालमा सेयर गरिरहेका छन्। यसले आन्जीस्थित स्की रिसोर्टजस्ता स्थानीय पहाडी क्षेत्रका रिसोर्टहरूमा पर्यटकको निरन्तर आगमन भइरहेको छ।

कृत्रिम हिउँ निर्माण प्रविधिमा भएको विकासले पनि भौगोलिक असमानता कम गर्न मद्दत पुर्याएको छ। झेजियाङका प्रारम्भिक व्यावसायिक स्की क्षेत्रमध्ये एक जियाङनान तियान्ची स्की रिसोर्टले यस वर्ष ४० भन्दा बढी हिउँ मेसिन अपग्रेड गरेको जनाएको छ। यस्तै, हाङचाउ सहरको लिनआन जिल्लास्थित वानसोङलिङ स्की रिसोर्टले यो हिउँ सिजनमा छ वटा ट्रेल सञ्चालनमा ल्याएको छ र आफ्नो प्रशिक्षण क्षेत्र समेत अपग्रेड गरेको छ।

लिनआन जिल्ला संस्कृति, रेडियो, टेलिभिजन, पर्यटन तथा खेलकुद ब्युरोका उपनिर्देशक झाङ वेइले प्राकृतिक हिउँ अपर्याप्त हुँदा कृत्रिम हिउँ र प्रशीतन प्रविधिले स्थानीय पहाडी क्षेत्रमा जलस्रोतको राम्रो उपयोग गर्न मद्दत पुर्याएको बताए। ‘पक्कै पनि, यो स्थानीय बाढी नियन्त्रण र सिँचाइमा असर नपार्ने सर्तमा मात्र सम्भव छ,’ उनले थपे।

झेजियाङ प्रान्तीय पर्यटन संघको हिउँ तथा बरफ पर्यटन शाखाका प्रमुख जु सिनले हिउँ निर्माण उपकरणमा निरन्तर भएको प्रगतिले उद्योगको उच्च उचाइ क्षेत्रमा निर्भरता घटाएको र शीतकालीन आकर्षणहरूलाई सहरको नजिक ल्याउन मद्दत गरेको बताए।

पहाडमा पनि हिउँ दुर्लभ हुने क्षेत्रमा भने इन्डोर स्की रिसोर्टहरूले शीतकालीन खेलकुदको बूमलाई निरन्तरता दिन मद्दत गरेको छ। दक्षिणी चीनको ग्वाङडोङ प्रान्तको हिउँ नपर्ने प्रविधि हब सेन्जेनमा सेप्टेम्बर २०२५ मा कियानहाई स्नो वर्ल्ड सञ्चालनमा आएको थियो। फेब्रुअरी १५–२३ को बिदा अवधिमा यसले एक लाख २० हजारभन्दा बढी आगन्तुक भित्र्याएको थियो भने यसको इन्डोर स्की क्षेत्रले करिब ४५ हजार प्रवेश रेकर्ड गरेको थियो।

यो कम्प्लेक्सले वर्षभरि स्कीइङ र मनोरञ्जनका अन्य सुविधा उपलब्ध गराउँछ र गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्सद्वारा मान्यता प्राप्त विश्वको सबैभन्दा ठूलो इन्डोर स्की केन्द्र पनि हो। कम्प्लेक्सको इन्डोर स्की सुविधाका महाप्रबन्धक छु होङटाओले भने, ‘ग्वाङडोङका बासिन्दाबाहेक हङकङ र मकाउबाट पनि धेरै आगन्तुक आउने गरेका छन्।’

अनलाइन तथ्यांकले पनि यो प्रवृत्ति देखाएको छ। चीनको अग्रणी अनलाइन लाइफस्टाइल प्लेटफर्म मिटुआनका अनुसार पूर्वी सांघाई महानगरमा पछिल्लो एक महिनामा ‘इन्डोर स्की रिसोर्ट’ को इन्टरनेट ब्राउजर खोजी वार्षिक रूपमा ११७ प्रतिशतले बढेको छ भने स्की उपकरणमा पनि त्यसैगरी रुचि बढेको छ।

राष्ट्रिय नीति निर्माताहरूले पनि यस क्षेत्रमा ठूलो सम्भावना देखेका छन्। राज्य परिषद्ले जारी गरेको दिशानिर्देश अनुसार चीनले हिउँ तथा बरफ अर्थतन्त्रलाई वृद्धिको नयाँ स्रोतका रूपमा विकास गर्ने लक्ष्य राखेको छ। सन् २०२७ सम्म १.२ ट्रिलियन युआन (करिब १७३ अर्ब अमेरिकी डलर) र सन् २०३० सम्म १.५ ट्रिलियन युआन पुर्याउने लक्ष्य रहेको छ।

चीन पर्यटन प्रतिष्ठानको प्रतिवेदनले इन्डोर हिउँ तथा बरफ मनोरञ्जनको बढ्दो मागलाई उजागर गरेको छ। सन् २०२५ मा चीनको कुल हिउँ तथा बरफ पर्यटन परियोजनामा दक्षिणी चीनको हिस्सा ३० प्रतिशत रहेको थियो। सम्बन्धित इन्डोर कम्प्लेक्सहरू वर्षभरि पर्यटनलाई इन्धन दिने प्रमुख लगानी क्षेत्र बनेका छन्।

ग्वाङडोङ प्रान्तीय हिउँ तथा बरफ खेलकुद संघका अनुसार अप्रिल २०२५ सम्म ग्वाङडोङमा स्कीइङ, स्केटिङ र कर्लिङ प्रदान गर्ने २५ वटा इन्डोर हिउँ तथा बरफ खेलकुद स्थलहरू थिए। यहाँ आउने आगन्तुकमा थाइल्याण्ड र भियतनामका पर्यटक समूहहरू समेत थिए।

झेजियाङ प्रान्तमा सन् २०२५ को अन्त्यसम्म १८ वटा स्की सुविधासहित २६ वटा हिउँ तथा बरफ खेलकुद स्थल रहेको अधिकारीहरूले जनाएका छन्। सन् २०२५ को हिउँ सिजनमा स्कीयरहरूको भ्रमण संख्या १२ लाख ९० हजार पुगेको छ, जुन कीर्तिमानी हो।

झेजियाङमा आधारित खेलकुद विज्ञ ली छिलीले दक्षिणी चीनमा बजार–संचालित र प्रविधि–समर्थित शीतकालीन खेलकुद अर्थतन्त्र आकार लिइरहेको बताए। ‘अझ विशिष्टीकृत र व्यक्तिगत खेलकुद उपभोगको प्रवृत्तिले मानिसहरूको राम्रो जीवनस्तरको खोजीलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ,’ लीले भने।