केरुङ विपदमा ४३ जनाको मृत्यु, ५१९ बेपत्ता, २३ देशका २६१ विदेशी सम्पर्कविहीन
ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
नेपालको उच्च हिमाली क्षेत्रमा भएको हिमनदीजन्य भूस्खलनपछि उत्पन्न तीव्र गतिका श्रृंखलाबद्ध लेदोपहिरोले चीनको सिचाङ स्वायत्त क्षेत्रस्थित नेपाल चीन सीमाको केरुङ बन्दरगाह क्षेत्रमा ठूलो मानवीय क्षति पुर्याएको छ। अगस्ट २६ मा भएको विपदपछि चीनले व्यापक खोज, उद्धार, शव पहिचान र दोस्रो चरणका विपद रोकथाम कार्यलाई तीव्र बनाएको छ।
शनिबार साँझ ६ बजेसम्म ४३ जनाको मृत्यु पुष्टि भएको छ भने ५१९ जना अझै बेपत्ता छन्। बेपत्तामध्ये २३ देशका २६१ विदेशी नागरिक रहेको पहिचान भएको छ।
अधिकारीहरूका अनुसार उद्धार गरिएका शवमध्ये केहीको पहिचान भइसकेको छ। अहिलेसम्म फेला परेका शवमध्ये कुनै पनि विदेशी नागरिकको भएको पुष्टि भएको छैन।
सिचाङको वैदेशिक मामिला कार्यालयका उपनिर्देशक याङ लाहोङले बेपत्ता विदेशी नागरिकको गोपनीयता संरक्षण गर्न उनीहरूको नाम तथा विस्तृत व्यक्तिगत विवरण सार्वजनिक नगरिएको बताएका छन्। तर सम्बन्धित देशका दूतावासहरूलाई कूटनीतिक माध्यमबाट आवश्यक विवरण उपलब्ध गराइएको छ।
बेपत्ता विदेशी नागरिकका परिवार तथा आफन्तका लागि सञ्चालन गरिएको चौबीसै घण्टा खुला विशेष सम्पर्क सेवामा हालसम्म ५०९ वटा फोन प्राप्त भएका छन्। प्राप्त जिज्ञासामा सम्बन्धित निकायले सकेसम्म छिटो जानकारी र प्रतिक्रिया उपलब्ध गराइरहेको जनाइएको छ।
विपदमा मृत्यु भएकाहरूको वैज्ञानिक तथा विश्वसनीय पहिचानका लागि विशेष टोली गठन गरिएको छ। घटनास्थलमा ६० भन्दा बढी विधिविज्ञान विशेषज्ञ परिचालन गरिएको छ भने अत्याधुनिक उपकरणसहितका तीन विशेष प्रयोगशाला सञ्चालनमा ल्याइएको छ।
शव पहिचान प्रक्रियाअन्तर्गत प्रत्येक शवलाई छुट्टाछुट्टै क्रम संख्या प्रदान गर्ने, तस्बिर खिच्ने तथा डीएनए र दन्त अभिलेखका लागि नमुना संकलन गर्ने व्यवस्था मिलाइएको छ। ठूलो संख्यामा मानिस बेपत्ता भएका कारण पहिचान प्रक्रियामा वैज्ञानिक विधिलाई उच्च प्राथमिकता दिइएको छ।
चिनियाँ अधिकारीहरूले विदेशी नागरिकको आवागमन सहज बनाउन विशेष ‘ग्रीन च्यानल’ समेत सञ्चालन गरेका छन्। केरुङ बन्दरगाह हुँदै बाहिरिने योजना बनाएका ३ हजार ३८८ विदेशी नागरिकलाई अन्य मार्गतर्फ पठाइएको छ।
यसैगरी सीमाक्षेत्रमा रहेका ३६५ नेपाली नागरिकलाई सीमा पार गरेर सुरक्षित रूपमा स्वदेश फर्कन चिनियाँ पक्षले सहयोग गरेको छ। विपदपछि सीमाक्षेत्रमा आवागमन, उद्धार र विदेशी नागरिकको व्यवस्थापनलाई एकीकृत रूपमा सञ्चालन गरिएको जनाइएको छ।
खोज तथा उद्धारसँगै दोस्रो चरणका विपद रोक्नु अहिलेको प्रमुख प्राथमिकतामध्ये एक बनेको छ। प्रभावित क्षेत्रमा १७० भन्दा बढी विशेषज्ञ तथा प्राविधिक परिचालन गरिएको छ। उनीहरूले स्लोप राडार, ड्रोनलगायत १५० भन्दा बढी उपकरण प्रयोग गरी पहिरो, भूगर्भीय अस्थिरता र सम्भावित थप जोखिमको निरन्तर निगरानी गरिरहेका छन्।
मुख्य उद्धार मार्ग आसपास मात्रै ५८ वटा भूगर्भीय जोखिमयुक्त स्थान पहिचान गरिएको छ। तीमध्ये सात स्थानलाई उच्च जोखिमयुक्त क्षेत्रका रूपमा वर्गीकरण गरिएको छ।
पहिरो प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार टोलीले बेपत्ताको खोजी जारी राखेको छ भने सम्भावित थप पहिरो, ढुंगा खस्ने जोखिम र भूभागको अस्थिरतालाई ध्यानमा राखेर उद्धार मार्ग तथा परिचालित जनशक्तिको सुरक्षामा पनि विशेष व्यवस्था गरिएको छ।
केरुङको यो विपदले हिमाली सीमाक्षेत्रमा प्राकृतिक जोखिमको गम्भीरता फेरि उजागर गरेको छ। ठूलो संख्यामा मानिस अझै बेपत्ता रहेकाले खोज तथा उद्धार कार्यलाई निरन्तरता दिँदै मृतकको पहिचान, विदेशी नागरिकसम्बन्धी कूटनीतिक समन्वय र दोस्रो चरणका विपद रोकथाममा चिनियाँ अधिकारीहरूले बहुपक्षीय प्रयास जारी राखेका छन्।
