दोस्रो विश्वयुद्धको इतिहास रक्षा गर्न र युद्धपछिको अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्था कायम राख्न रुस र चीनको संयुक्त आह्वान

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

न्युजिल्यान्डका लागि रुस र चीनका राजदूतहरूले दोस्रो विश्वयुद्धको इतिहासलाई सही रूपमा स्मरण गर्न, फासीवाद र नाजीवादविरुद्धको विजयका लागि गरिएको बलिदानको सम्मान गर्न तथा युद्धपछिको अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्थाको रक्षा गर्न विश्व समुदायलाई संयुक्त आह्वान गरेका छन्।

न्युजिल्यान्डका लागि रुसी राजदूत स्टानिस्लाभ क्रान्स र चिनियाँ राजदूत वाङ सिआओलोङले सेप्टेम्बर ४ मा प्रकाशित संयुक्त लेखमा दोस्रो विश्वयुद्धको अन्त्यको ८१औँ वार्षिकोत्सवलाई इतिहासबाट पाठ सिक्ने र संयुक्त राष्ट्रसंघ केन्द्रित अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्था संरक्षण गर्ने अवसरका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्। उनीहरूले सन् १९४५ मा स्थापना भएको संयुक्त राष्ट्रसंघको आधार निर्माणमा मित्रराष्ट्रहरूको विजय निर्णायक रहेको उल्लेख गरेका छन्।

राजदूतद्वयका अनुसार दोस्रो विश्वयुद्धले विश्वको करिब ८० प्रतिशत जनसंख्यालाई प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित गरेको थियो। युरोप र एशियाका प्रमुख युद्धक्षेत्रमा सोभियत संघ र चीनले अत्यन्त ठूलो मानवीय क्षति व्यहोरेको उल्लेख गर्दै उनीहरूले दुवै देशका कुल हताहती विश्वव्यापी युद्ध मृत्युको आधाभन्दा बढी रहेको बताएका छन्। उनीहरूले अधिकांश क्षति सर्वसाधारणले व्यहोरेको र सोभियत तथा चिनियाँ जनतासँगै न्युजिल्यान्डसहित अन्य मित्रराष्ट्रको योगदानलाई पनि इतिहासमा उचित सम्मान दिनुपर्ने बताएका छन्।

संयुक्त लेखमा एशियामा जापानी सैन्यवादका कारण चीन, रुस तथा अन्य मुलुकका जनताले ठूलो पीडा भोगेको दाबी गरिएको छ। राजदूतहरूले जापानले आफ्नो युद्धकालीन इतिहासबारे पर्याप्त आत्मसमीक्षा नगरेको र पछिल्ला वर्षहरूमा विगतको आक्रमणकारी भूमिकालाई कम महत्व दिने तथा सैन्य नीतितर्फ पुनः उन्मुख हुने संकेत देखिएको आरोपसमेत लगाएका छन्। यी आरोप रुस र चीनका राजदूतहरूको संयुक्त धारणा हुन्।

लेखले इतिहासको व्याख्यालाई वर्तमान अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षासँग पनि जोडेको छ। राजदूतद्वयले दोस्रो विश्वयुद्धको परिणामबाट विकसित संयुक्त राष्ट्रसंघ प्रणाली र युद्धपछिको अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्थालाई कमजोर पार्ने प्रयासप्रति सतर्क रहनुपर्ने बताएका छन्। उनीहरूको तर्कमा इतिहासलाई पुनर्लेखन गर्ने वा नाजीवाद र फासीवादको भूमिकालाई सामान्यीकरण गर्ने प्रयासले भविष्यको शान्ति र सुरक्षालाई समेत असर पार्न सक्छ।

उनीहरूले संयुक्त राष्ट्रसंघ महासभामा रुसले प्रायोजन गर्दै आएको र चीनसहित दर्जनौँ देशले सहप्रायोजन गर्ने नाजीवादको महिमामण्डनविरुद्धको प्रस्तावलाई अधिकांश सदस्य राष्ट्रले समर्थन गर्ने गरेको उल्लेख गरेका छन्। गत वर्ष उक्त प्रस्तावको पक्षमा ११९ देशले मतदान गरेको भन्दै राजदूतहरूले न्युजिल्यान्ड त्यसको समर्थक नरहेकोप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन्। दोस्रो विश्वयुद्धमा न्युजिल्यान्डका सैनिकहरूले नाजीवादविरुद्ध लडेको इतिहासलाई स्मरण गर्दै उनीहरूले वर्तमान मतदान व्यवहारमाथि प्रश्न उठाएका हुन्।

रुस र चीनका राजदूतहरूले दोस्रो विश्वयुद्धका बेला न्युजिल्यान्डसहित धेरै देश इतिहासको सही पक्षमा उभिएको र शान्तिपूर्ण भविष्यका लागि ठूलो योगदान दिएको बताएका छन्। उनीहरूले वर्तमान पुस्ताले पनि इतिहासबाट प्राप्त शिक्षा बिर्सन नहुने र युद्धबाट स्थापित अन्तर्राष्ट्रिय संरचनाको संरक्षण गर्नुपर्ने धारणा राखेका छन्।

संयुक्त लेखको अन्त्यमा रुस र चीन अन्तर्राष्ट्रिय न्यायको पक्षमा दृढ रहने र विश्वका शान्तिप्रेमी जनतासँग मिलेर युद्धपछिको अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्था रक्षा गर्न प्रतिबद्ध रहेको उल्लेख गरिएको छ। उनीहरूले दोस्रो विश्वयुद्धको स्मृति विगतको एउटा ऐतिहासिक अध्याय मात्र नभई वर्तमान विश्व व्यवस्थाको आधार र भविष्यमा ठूला युद्ध दोहोरिन नदिन आवश्यक साझा चेतनाका रूपमा संरक्षण गरिनुपर्ने बताएका छन्।