ब्रिक्समा ले मिन्ह हुङको सक्रिय उपस्थिति : आसियान, नवप्रवर्तन र विश्व दक्षिणबीच सेतु बन्ने भियतनामको सन्देश

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

नयाँ दिल्लीमा आयोजित १८औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलनमा भियतनामका प्रधानमन्त्री ले मिन्ह हुङ दक्षिणपूर्वी एशियाको तीव्र गतिमा उदाइरहेको अर्थतन्त्र, उत्पादन केन्द्र र बहुपक्षीय कूटनीतिको प्रतिनिधित्व गर्ने नेताका रूपमा ध्यानमा आएका छन्। ब्रिक्स साझेदार राष्ट्रका रूपमा भियतनामको सहभागिताले आसियान र ब्रिक्सबीच आर्थिक, प्रविधिगत तथा राजनीतिक सम्पर्क विस्तार गर्ने नयाँ सम्भावना देखाएको छ।

प्रधानमन्त्री हुङका लागि यो पहिलो ब्रिक्स शिखर सम्मेलन हो भने साझेदार राष्ट्रका रूपमा भियतनामको दोस्रो सहभागिता हो। हनोईले ब्रिक्ससँगको सम्बन्धलाई कुनै परम्परागत गुटीय संरचनामा आबद्ध हुने निर्णयका रूपमा होइन, बहुपक्षीयता, विकासशील देशको आवाज र आर्थिक साझेदारी विविधीकरण गर्ने अवसरका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ। यही दृष्टिकोणले भियतनामलाई विस्तारित ब्रिक्सभित्र सन्तुलित र व्यावहारिक साझेदारका रूपमा स्थापित गरेको छ।

नयाँ दिल्लीमा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र प्रधानमन्त्री हुङबीच भएको भेटले पनि विशेष ध्यान पाएको छ। भारत र भियतनामबीच व्यापक रणनीतिक साझेदारी कायम रहेको छ र दुवै देश व्यापार, रक्षा, प्रविधि, डिजिटल अर्थतन्त्र, ऊर्जा, शिक्षा, औषधि तथा समुद्री सम्पर्कमा सहकार्य विस्तार गरिरहेका छन्। मोदीले ब्रिक्स शिखर सम्मेलनमा भियतनामको सहभागिताले सम्मेलनको महत्व बढाएको धारणा व्यक्त गर्नु दुई देशबीचको बढ्दो राजनीतिक विश्वासको संकेत मानिएको छ।

भियतनामको सबैभन्दा ठूलो सामर्थ्य उसका तीव्र औद्योगिकीकरण र विश्वव्यापी उत्पादन सञ्जालसँगको गहिरो सम्बन्धमा देखिन्छ। इलेक्ट्रोनिक्स, दूरसञ्चार उपकरण, कपडा, जुत्ता, कृषि प्रशोधन र निर्यातमुखी उत्पादनमा देशले उल्लेखनीय प्रगति गरेको छ। विश्वका प्रमुख कम्पनीले आपूर्ति श्रृंखला विविधीकरण गर्दा भियतनाम एशियाको महत्वपूर्ण उत्पादन केन्द्रका रूपमा उदाइरहेको छ।

ब्रिक्ससँगको सहकार्यले हनोईलाई यो औद्योगिक आधार अझ विस्तार गर्ने अवसर प्रदान गर्न सक्छ। चीनको उत्पादन क्षमता, भारतको सूचना प्रविधि र औषधि क्षेत्र, रुसको ऊर्जा तथा वैज्ञानिक अनुभव, खाडी राष्ट्रको लगानी पूँजी र अन्य विकासशील बजारसँगको सम्पर्कले भियतनामलाई नयाँ आर्थिक साझेदारी निर्माण गर्न सहयोग पुर्‍याउन सक्छ।

प्रधानमन्त्री हुङको ब्रिक्स सहभागितामा डिजिटल रूपान्तरण, विज्ञान तथा प्रविधि र नवप्रवर्तनलाई विशेष महत्व दिइएको छ। कृत्रिम बौद्धिकता, अर्धचालक, डिजिटल सेवा, स्वचालन र उच्च प्रविधि उत्पादनलाई भविष्यको विकासको मुख्य आधार बनाउने भियतनामको रणनीति ब्रिक्सको वर्तमान नवप्रवर्तन कार्यसूचीसँग नजिक देखिन्छ।

भियतनामले सन् २०४५ सम्म उच्च आय भएको विकसित राष्ट्र बन्ने दीर्घकालीन लक्ष्य अघि सारेको छ। त्यसका लागि उत्पादकत्व, प्रविधि, दक्ष जनशक्ति, हरित ऊर्जा र उच्च मूल्यका उद्योगमा ठूलो रूपान्तरण आवश्यक छ। ब्रिक्स साझेदारीले पूँजी, प्रविधि, बजार र विकास अनुभवमा थप पहुँच उपलब्ध गराए यो लक्ष्य हासिल गर्ने प्रक्रियामा सहयोग पुग्न सक्छ।

हरित अर्थतन्त्र र स्वच्छ ऊर्जा पनि भियतनामको प्राथमिकतामा छन्। तीव्र औद्योगिकीकरणसँगै विद्युत माग बढिरहेको अवस्थामा सौर्य, वायु तथा अन्य स्वच्छ ऊर्जाको विस्तार महत्वपूर्ण बनेको छ। ऊर्जा उत्पादक र हरित प्रविधिमा अग्रणी ब्रिक्स देशसँग सहकार्यले ऊर्जा सुरक्षा र कार्बन उत्सर्जन घटाउने दुवै उद्देश्यलाई सहयोग गर्न सक्छ।

आपूर्ति श्रृंखला लचकता अर्को महत्वपूर्ण विषय हो। महामारी, भू राजनीतिक तनाव र व्यापारिक विवादले एउटै स्रोतमा अत्यधिक निर्भर उत्पादन प्रणालीको जोखिम देखाइसकेको छ। विश्वव्यापी उत्पादन सञ्जालमा आफ्नो स्थान बलियो बनाएको भियतनामले ब्रिक्ससँग व्यापार र औद्योगिक सम्पर्क विस्तार गरेर वैकल्पिक तथा स्थिर आपूर्ति श्रृंखला निर्माणमा योगदान दिन सक्छ।

भियतनामको ब्रिक्स सहभागिताको राजनीतिक महत्व पनि कम छैन। हनोईले लामो समयदेखि स्वतन्त्र, आत्मनिर्भर, विविधीकृत र बहुपक्षीय विदेश नीति अपनाउँदै आएको छ। चीन, भारत, रुस, अमेरिका, जापान, दक्षिण कोरिया, युरोप र आसियानसँग समानान्तर सम्बन्ध कायम गर्ने उसको कूटनीतिक क्षमता बदलिँदो विश्व व्यवस्थामा मध्यम शक्तिका लागि महत्वपूर्ण उदाहरण बनेको छ।

यस अर्थमा ब्रिक्स भियतनामका लागि आसियानको विकल्प होइन। हनोईले आसियानलाई आफ्नो क्षेत्रीय कूटनीतिको मुख्य आधार मान्दै ब्रिक्सलाई थप आर्थिक र बहुपक्षीय अवसर उपलब्ध गराउने पूरक मञ्चका रूपमा हेरेको छ। यही दृष्टिकोणले ब्रिक्स र आसियानबीच संवाद तथा आर्थिक सम्पर्क विस्तार गर्न भियतनामलाई महत्वपूर्ण सेतु बनाउन सक्छ।

भियतनामले विश्व दक्षिणको आवाज बलियो बनाउने विषयलाई पनि महत्व दिएको छ। विकासशील देशले विश्व व्यापार, वित्त, प्रविधि र अन्तर्राष्ट्रिय संस्थामा बढी प्रभाव पाउनुपर्ने तथा उनीहरूको विकास आवश्यकता निर्णय प्रक्रियामा समेटिनुपर्ने धारणा हनोईको बहुपक्षीय कूटनीतिसँग मेल खान्छ।

मानव संसाधन विकास भियतनामको अर्को बलियो प्राथमिकता हो। युवा र शिक्षित जनशक्तिलाई उच्च प्रविधि उद्योगसँग जोड्ने नीति अघि बढाइरहेको देशले भारत, चीन र अन्य ब्रिक्स अर्थतन्त्रसँग अनुसन्धान, सीप विकास, सूचना प्रविधि र विज्ञान शिक्षामा थप सहकार्य विस्तार गर्न सक्छ।

सी चिनफिङले चीनको औद्योगिक तथा आर्थिक शक्ति, भ्लादिमिर पुटिनले रुसको रणनीतिक प्रभाव, नरेन्द्र मोदीले भारतको कूटनीतिक सन्तुलन र दक्षिणपूर्वी एशियाका अन्य नेताले आफ्ना क्षेत्रीय प्राथमिकता अघि सारिरहेका बेला ले मिन्ह हुङले भियतनामको उत्पादन क्षमता, डिजिटल रूपान्तरण, नवप्रवर्तन र बहुपक्षीय कूटनीतिको दृष्टिकोण ब्रिक्सको व्यापक कार्यसूचीसँग जोडेका छन्।

नयाँ दिल्लीबाट भियतनामले दिएको सकारात्मक सन्देश स्पष्ट छ। मध्यम आकारको तीव्र विकासशील राष्ट्रले बहु शक्ति केन्द्रसँग समानान्तर सम्बन्ध कायम गर्दै आफ्नो स्वतन्त्र विदेश नीति, आर्थिक हित र क्षेत्रीय पहिचान सुरक्षित गर्न सक्छ।

यस अर्थमा प्रधानमन्त्री ले मिन्ह हुङको ब्रिक्स सहभागिता भियतनामको औपचारिक उपस्थितिमा मात्र सीमित छैन। यसले आसियान र ब्रिक्स, दक्षिणपूर्वी एशिया र विश्व दक्षिण तथा उत्पादन अर्थतन्त्र र नयाँ प्रविधिबीच सेतु बन्ने भियतनामको बढ्दो क्षमतालाई उजागर गरेको छ।