ब्रिक्समा जेसिका अलुपोको विकासमुखी उपस्थिति : अफ्रिकी बजार, प्रविधि साझेदारी र समावेशी विकासमा युगान्डाको सन्देश

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

नयाँ दिल्लीमा आयोजित १८औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलनमा युगान्डाका उपराष्ट्रपति जेसिका अलुपो पूर्वी अफ्रिकाको विकास आकांक्षा, युवा जनशक्ति र विश्व दक्षिणसँग विस्तार हुँदै गएको आर्थिक सहकार्यको प्रतिनिधित्व गर्ने महत्वपूर्ण व्यक्तित्वका रूपमा देखिएकी छन्। युगान्डाली प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व गर्दै नयाँ दिल्ली पुगेकी अलुपोको सहभागिताले ब्रिक्सको साझेदार संरचनामा अफ्रिकी देशहरूको बढ्दो महत्वलाई उजागर गरेको छ।

युगान्डा सन् २०२५ जनवरी १ देखि ब्रिक्स साझेदार राष्ट्रका रूपमा आबद्ध भएको हो। कम्पालाले यस सम्बन्धलाई कुनै राजनीतिक ध्रुवीकरणको हिस्सा बनाउनेभन्दा लगानी, प्रविधि, बजार पहुँच, क्षमता विकास र दीर्घकालीन विकास प्राथमिकतासँग जोडेको छ। युगान्डाका लागि ब्रिक्स विशाल अर्थतन्त्रसँग प्रत्यक्ष संवाद गर्ने, नयाँ विकास साझेदार खोज्ने र आफ्नो आर्थिक रूपान्तरणका लागि थप विकल्प निर्माण गर्ने मञ्च बनेको छ।

अलुपोको नयाँ दिल्ली उपस्थितिको महत्व युगान्डाको भौगोलिक र आर्थिक अवस्थासँग पनि जोडिएको छ। पूर्वी अफ्रिकाको केन्द्रमा रहेको देशले कृषि, ऊर्जा, खनिज, पर्यटन र सेवा क्षेत्रको सम्भावनालाई औद्योगिकीकरणसँग जोड्ने प्रयास गरिरहेको छ। ठूलो युवा जनसंख्या र विस्तार हुँदै गएको क्षेत्रीय बजारका कारण युगान्डाले आगामी दशकमा उत्पादन र उपभोग दुवै क्षेत्रमा नयाँ सम्भावना बोकेको छ।

भारत र युगान्डाबीच पुरानो तथा मित्रवत सम्बन्ध रहेको छ। व्यापार, औषधि, शिक्षा, स्वास्थ्य, सूचना प्रविधि, कृषि, क्षमता विकास र व्यवसायिक सम्पर्क यस सम्बन्धका प्रमुख आधार हुन्। भारतीय मूलका समुदाय र व्यवसायिक सञ्जालले पनि दुई देशबीचको आर्थिक तथा जनस्तरीय सम्बन्धलाई दीर्घकालीन गहिराइ प्रदान गरेका छन्।

स्वास्थ्य क्षेत्रमा भारतीय औषधि उद्योग युगान्डाका लागि विशेष महत्वको हुन सक्छ। गुणस्तरीय तर तुलनात्मक रूपमा सुलभ औषधि, अस्पताल सेवा, चिकित्सा उपकरण, टेलिमेडिसिन र स्वास्थ्य जनशक्ति प्रशिक्षणमा भारतसँग सहकार्य विस्तार गर्दा युगान्डाको सार्वजनिक स्वास्थ्य संरचनालाई बलियो बनाउन सकिने सम्भावना छ। ब्रिक्समार्फत यस्तो सहयोगलाई अन्य विकासशील अर्थतन्त्रसँग समेत जोड्न सकिन्छ।

कृषि युगान्डाको अर्थतन्त्र र रोजगारीको महत्वपूर्ण आधार हो। तर दीर्घकालीन आर्थिक रूपान्तरणका लागि कच्चा कृषि उत्पादन निर्यात मात्र पर्याप्त हुँदैन। खाद्य प्रशोधन, शीत भण्डारण, कृषि प्रविधि, सिंचाइ, प्याकेजिङ र स्थानीय मूल्य अभिवृद्धिमा लगानी बढाउनु आवश्यक छ। भारत, चीन र अन्य ब्रिक्स अर्थतन्त्रको अनुभव यस क्षेत्रमा युगान्डाका लागि व्यावहारिक उपयोगी बन्न सक्छ।

ऊर्जा क्षेत्रमा पनि युगान्डासँग उल्लेखनीय सम्भावना छ। परम्परागत ऊर्जा स्रोतसँगै जलविद्युत, सौर्य ऊर्जा र अन्य नवीकरणीय स्रोत विस्तार गरेर उद्योग तथा ग्रामीण अर्थतन्त्रलाई भरपर्दो विद्युत उपलब्ध गराउनु देशको दीर्घकालीन विकासका लागि महत्वपूर्ण छ। ब्रिक्सका ऊर्जा उत्पादक, पूर्वाधार निर्माणकर्ता र वित्तीय संस्थासँगको सहकार्यले ऊर्जा पहुँच र औद्योगिक विकासबीचको अन्तर कम गर्न सहयोग पुर्‍याउन सक्छ।

डिजिटल रूपान्तरण युगान्डाको अर्को महत्वपूर्ण अवसर हो। मोबाइल वित्तीय सेवा, डिजिटल भुक्तानी, सरकारी सेवा, शिक्षा र स्वास्थ्य क्षेत्रमा प्रविधिको प्रयोग विस्तार भइरहेको छ। भारतको डिजिटल सार्वजनिक पूर्वाधार अनुभव तथा चीन र अन्य एशियाली अर्थतन्त्रको दूरसञ्चार र डिजिटल प्रविधि क्षमता युगान्डाका लागि उपयोगी साझेदारीको आधार बन्न सक्छ।

युगान्डाको ब्रिक्स सहभागिता युवा जनशक्तिसँग पनि प्रत्यक्ष जोडिएको छ। तीव्र जनसंख्या वृद्धिसँगै रोजगारी सिर्जना ठूलो चुनौती बनेको छ। परम्परागत कृषि अर्थतन्त्रबाट औद्योगिक उत्पादन, प्रविधि, सेवा र आधुनिक कृषितर्फ रूपान्तरण गर्न सकिए युवा जनसंख्या आर्थिक बोझभन्दा विकासको प्रमुख स्रोत बन्न सक्छ। यसका लागि सीप विकास, प्राविधिक शिक्षा र उद्यमशीलतामा अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य आवश्यक हुनेछ।

नयाँ दिल्ली सम्मेलनको अर्को विशेष पक्ष सांस्कृतिक सहभागिता पनि हो। युगान्डाली कलाकार र हस्तकला प्रतिनिधिहरूको उपस्थितिले ब्रिक्सलाई केवल राष्ट्राध्यक्ष र मन्त्रीहरूको राजनीतिक बैठकमा सीमित नराखी संस्कृति, सिर्जनशीलता र जनस्तरीय सम्पर्कसँग पनि जोडेको छ। यस्तो सहभागिताले युगान्डाको सांस्कृतिक पहिचानलाई ठूलो अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा प्रस्तुत गर्ने अवसर दिएको छ।

अफ्रिकाभित्र ब्रिक्सको विस्तार हेर्दा युगान्डाको भूमिका विशिष्ट छ। दक्षिण अफ्रिकाले महादेशको औद्योगिक र वित्तीय क्षमता, इजिप्टले उत्तर अफ्रिका र विश्व व्यापार मार्ग, इथियोपियाले पूर्वी अफ्रिका र अफ्रिकी संघसँगको कूटनीतिक सम्बन्ध तथा नाइजेरियाले पश्चिम अफ्रिकाको विशाल बजार प्रतिनिधित्व गरिरहेका छन्। युगान्डाले त्यसमा पूर्वी अफ्रिकाको विकासशील भूआवेष्ठित अर्थतन्त्र, कृषि सम्भावना र क्षेत्रीय बजारको दृष्टिकोण थपेको छ।

युगान्डाको सहभागिताले ब्रिक्सको भावी प्रभाव कति व्यापक हुन सक्छ भन्ने प्रश्न पनि उठाएको छ। यदि समूहले ठूला अर्थतन्त्रको राजनीतिक समन्वयभन्दा बाहिर गएर साझेदार राष्ट्रमा सडक, ऊर्जा, डिजिटल प्रणाली, उद्योग, स्वास्थ्य, कृषि र मानव संसाधनका ठोस परियोजना निर्माण गर्न सके त्यसको प्रभाव सामान्य नागरिकको जीवनसम्म पुग्न सक्छ।

जेसिका अलुपोको उपस्थितिले यही जनकेन्द्रित विकास दृष्टिकोणलाई प्रतिनिधित्व गरेको देखिन्छ। विश्व दक्षिणका देशका लागि अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यको मूल्य ठूलो राजनीतिक घोषणाले मात्र होइन, रोजगारी, शिक्षा, विद्युत, स्वास्थ्य, प्रविधि र बजार पहुँचमा नागरिकले पाउने वास्तविक लाभले निर्धारण गर्छ।

सी चिनफिङले चीनको औद्योगिक शक्ति, भ्लादिमिर पुटिनले रुसको रणनीतिक प्रभाव, नरेन्द्र मोदीले भारतको कूटनीतिक सन्तुलन, अबिय अहमदले इथियोपियाको क्षेत्रीय भूमिका र काशिम शेट्टिमाले नाइजेरियाको विशाल बजार तथा डिजिटल सम्भावना प्रस्तुत गरिरहेका बेला जेसिका अलुपोले युगान्डाको कृषि, युवा शक्ति र विकासमुखी साझेदारीको दृष्टिकोण ब्रिक्सको व्यापक कार्यसूचीसँग जोडेकी छन्।

नयाँ दिल्लीबाट युगान्डाले दिएको सकारात्मक सन्देश स्पष्ट छ। विश्व दक्षिणको भविष्य केवल ठूला उदीयमान शक्तिले निर्धारण गर्ने छैन। साना र मध्यम विकासशील देशलाई पनि प्रविधि, वित्त, बजार र निर्णय प्रक्रियामा प्रभावकारी पहुँच उपलब्ध गराउन सकियो भने मात्र बहुध्रुवीय व्यवस्था वास्तविक रूपमा समावेशी बन्न सक्छ।

यस अर्थमा जेसिका अलुपोको ब्रिक्स सहभागिता युगान्डाको औपचारिक प्रतिनिधित्वभन्दा व्यापक छ। यसले पूर्वी अफ्रिकाको विकास आकांक्षा, युवा जनशक्ति र प्राकृतिक स्रोतलाई नयाँ विश्व आर्थिक साझेदारीसँग जोड्ने तथा ब्रिक्सलाई ठूला शक्ति मात्र होइन, विकासशील समाजको व्यावहारिक आवश्यकता सम्बोधन गर्ने मञ्च बनाउने सम्भावनालाई उजागर गरेको छ।