ब्रिक्सका लागि समावेशी कृत्रिम बुद्धिमत्ता ढाँचा बनाउन दक्षिण अफ्रिकाको प्रस्ताव
ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
दक्षिण अफ्रिकाका राष्ट्रपति सिरिल रामाफोसाले ब्रिक्स राष्ट्रहरूबीच कृत्रिम बुद्धिमत्ताको सुरक्षित, सहकारी र समावेशी प्रयोग सुनिश्चित गर्न साझा अन्तर्राष्ट्रिय ढाँचा निर्माण गर्न प्रस्ताव गरेका छन्। नयाँदिल्लीमा सम्पन्न १८औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलनमा उनले कृत्रिम बुद्धिमत्ताको तीव्र विकाससँगै मानवीय शासन र नियमन प्रणाली पनि समान गतिमा अघि बढ्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याए।
रामाफोसाले ब्रिक्सले कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रणालीको स्वतन्त्र वैज्ञानिक मूल्याङ्कन गर्न सक्ने अन्तर्राष्ट्रिय संयन्त्र स्थापना गर्नुपर्ने प्रस्ताव राखेका छन्। उनका अनुसार कृत्रिम बुद्धिमत्ताका नमुनाहरू तीव्र रूपमा शक्तिशाली बन्दै गएका छन् र आर्थिक तथा सामाजिक जीवनका लगभग सबै क्षेत्रमा गहिरो परिवर्तन ल्याइरहेका छन्। उनले यसको सही व्यवस्थापन गर्न सके उत्पादनशीलता बढ्नुका साथै मानव प्रगतिका लागि नयाँ युगको ढोका खुल्न सक्ने बताए।
तर कृत्रिम बुद्धिमत्ताको विस्तारसँगै सुरक्षा, उत्तरदायित्व र मानवीय नियन्त्रणका प्रश्नलाई बेवास्ता गर्न नहुने उनको धारणा छ। प्रस्तावित संयन्त्रमा प्रभावकारी मानवीय नियन्त्रणको सिद्धान्त, गम्भीर घटनाको अनिवार्य प्रतिवेदन, प्रविधिको क्षमता बढ्दै जाँदा क्रमशः कडा सुरक्षा व्यवस्था तथा जोखिम मूल्याङ्कन समावेश गरिनुपर्ने उनले बताए।
रामाफोसाले विकासशील अर्थतन्त्र भएका मुलुकहरूले कृत्रिम बुद्धिमत्ताको क्षेत्रमा केवल बाह्य प्रविधिमाथि निर्भर रहन नहुनेतर्फ पनि ध्यानाकर्षण गराए। उनका अनुसार ब्रिक्सले विकासशील राष्ट्रहरूको आफ्नै सार्वभौम कृत्रिम बुद्धिमत्ता क्षमता निर्माणमा समानान्तर रूपमा लगानी गर्नुपर्छ। यस्तो दृष्टिकोणले प्रविधिमा पहुँचको असमानता घटाउँदै डिजिटल सार्वभौमिकता र राष्ट्रिय क्षमताको विकास गर्न सहयोग पुर्याउन सक्छ।
ब्रिक्सभित्र कृत्रिम बुद्धिमत्तासम्बन्धी साझा ढाँचा निर्माणको प्रस्तावले प्रविधि शासनलाई संगठनको नयाँ रणनीतिक कार्यक्षेत्रका रूपमा अगाडि ल्याएको छ। विश्वव्यापी रूपमा कृत्रिम बुद्धिमत्ताको नियमन, सुरक्षा, तथ्याङ्क स्वामित्व र प्रविधिमा समान पहुँचबारे बहस तीव्र भइरहेका बेला दक्षिण अफ्रिकाको प्रस्तावले विकासशील मुलुकहरूको भूमिका र हितलाई केन्द्रमा राख्ने प्रयास गरेको देखिन्छ।
