बेइजिङको पर्यटन नक्सा विस्तारिँदै, इतिहाससँगै प्रविधि र स्थानीय अनुभवमा विदेशी पर्यटकको आकर्षण

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

बेइजिङ आउने विदेशी पर्यटकका लागि भ्रमण अब निषिद्ध शहर वा ग्रेट वालमै सीमित नरहने भएको छ। राजधानीका बाहिरी जिल्लामा गाउँ बसाइ, दृश्यावलोकन रेल यात्रा, प्रमुख वैज्ञानिक पूर्वाधार अवलोकन, पुराना बस्ती, आधुनिक उद्योग तथा स्थानीय सांस्कृतिक अनुभवलाई पर्यटनसँग जोड्ने प्रयास तीव्र बनेको छ।

सन् २०२६ को चीन अन्तर्राष्ट्रिय सेवा व्यापार मेला अन्तर्गत आयोजित विश्व पर्यटन सहकार्य तथा विकास सम्मेलनमा यही परिवर्तनशील प्रवृत्तिमाथि विशेष छलफल भएको थियो। सम्मेलनले पर्यटन शहरको ब्रान्ड मूल्यांकनसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड आईएसओ ११७७८ लाई सहयोग गर्ने १२१ विस्तृत मूल्यांकन मापदण्ड सार्वजनिक गरेको छ। विश्व पर्यटन शहर महासंघको नेतृत्वमा तयार गरिएको यो पर्यटन शहर ब्रान्ड मूल्यांकनसम्बन्धी विश्वकै पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड हो।

नयाँ मूल्यांकन प्रणालीमा पर्यटन स्रोत, पूर्वाधार, सेवा सुविधा, वातावरणीय दिगोपन, सुरक्षा, सरोकारवालाको मूल्यांकन, पर्यटक संख्या र आर्थिक उपलब्धिलगायत विषय समेटिएका छन्। चीन पर्यटन प्रतिष्ठानका अध्यक्ष दाइ बिनले पर्यटक संख्या र आम्दानी महत्वपूर्ण भए पनि गन्तव्यबारे पर्यटकले वास्तविक रूपमा कस्तो अनुभव गर्छन् भन्ने पक्षलाई अझ बढी महत्व दिनुपर्ने बताए।

विदेशी पर्यटकको यात्रालाई सहज बनाउन बेइजिङले डिजिटल सेवामा पनि नयाँ संरचना विकास गरेको छ। चाइना डेली र बेइजिङ नगर संस्कृति तथा पर्यटन ब्युरोले संयुक्त रूपमा सार्वजनिक गरेको नयाँ डिजिटल मञ्चले यात्रा योजना, हवाई तथा रेल टिकट, आवास, अनुवाद, यातायात, मुद्रा रूपान्तरण र अनलाइन भुक्तानीलाई एउटै प्रणालीमा जोडेको छ। यसमा कृत्रिम बुद्धिमत्तामा आधारित सहायकसमेत उपलब्ध छ, जसले पहिलोपटक चीन आउने पर्यटकलाई डिजिटल मार्गदर्शकको भूमिका निर्वाह गर्छ।

सिफ्टिसमा बहुभाषिक कृत्रिम बुद्धिमत्ता मार्गदर्शक तथा संवर्धित वास्तविकतामा आधारित अनुवाद चस्मासमेत प्रदर्शन गरिएको थियो। यस्ता प्रविधिले यात्राका क्रममा भाषा सम्बन्धी अवरोध घटाउँदै अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटकलाई चीनभित्र स्वतन्त्र रूपमा घुम्न थप सहज बनाइरहेको छ। अस्ट्रेलियाली पर्यटन व्यवसायी म्यानुएल कन्डोलियोनले चीनमा प्रविधिको प्रयोगले विगतको तुलनामा विदेशी पर्यटकको यात्रा निकै सरल भएको बताए।

अनलाइन पर्यटन सेवा प्रदायक ट्रिप डटकम समूहका अनुसार विदेशी पर्यटकले अझै भाषा, पर्यटन उत्पादन बुझ्न, यात्रा तालिका समन्वय गर्न र आकस्मिक समस्या समाधान गर्न चुनौती सामना गर्ने गरेका छन्। कम्पनीले १७० भन्दा बढी पर्यटकीय स्थलका लागि बहुभाषिक वेबसाइट विकास गर्न सहयोग गरेको छ भने करिब ३०० आकर्षणस्थलमा बहुभाषिक स्वचालित टिकट प्रणाली जडान गरिएको छ। कृत्रिम बुद्धिमत्तामार्फत आठ हजारभन्दा बढी पर्यटकीय स्थल र चार लाख ५० हजार होटलको जानकारी १६ भाषासम्म उपलब्ध गराइएको छ।

चीन प्रवेश गर्ने विदेशीको संख्या पनि उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ। यस वर्षका पहिलो आठ महिनामा विदेशी नागरिकले करिब छ करोड १२ लाख ९० हजारपटक सीमा पार गरेका छन्, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा १९.५ प्रतिशत बढी हो। भिसामुक्त प्रवेश २ करोड ३७ लाख २० हजार पुगेको छ र कुल आगमन विदेशी पर्यटकमध्ये यसको हिस्सा ७७.६ प्रतिशत रहेको जनाइएको छ।

विश्व पर्यटन शहर विकास प्रतिवेदन २०२५–२०२६ ले बेइजिङलाई विश्वका १०० प्रमुख पर्यटन शहरमध्ये पाँचौँ स्थानमा राखेको छ। सूचीमा न्यूयोर्क, टोकियो, पेरिस र लन्डन अगाडि छन् भने त्यसपछि बेइजिङ, सांघाई, हङकङ, मिलान, इस्तानबुल र दुबई रहेका छन्।

बेइजिङले अब विदेशी पर्यटकलाई परम्परागत ऐतिहासिक स्थलभन्दा बाहिर लैजाने रणनीति पनि अघि बढाएको छ। यानछिङमा दृश्यावलोकन रेलमार्ग, ह्वाइरोउमा प्रमुख वैज्ञानिक पूर्वाधार र विज्ञान शहर, तथा शुनयीमा आधुनिक ढुवानी र सेवा उद्योग अवलोकन गर्न सकिने व्यवस्था विस्तार भइरहेको छ। दाइ बिनका अनुसार बेइजिङ इतिहास र विगतको मात्र शहर होइन, वर्तमान र भविष्यको पनि शहर हो।

विदेशी पर्यटकको रुचि उपनगरीय क्षेत्रमा समेत बढेको छ। यस वर्ष बेइजिङका सबै १० बाहिरी जिल्लामा विदेशी पर्यटकले होमस्टे बुक गरेका छन्। यानछिङमा यस्तो बुकिङ ५० प्रतिशतभन्दा बढी बढेको छ भने ह्वाइरोउमा १४ प्रतिशत वृद्धि भएको छ। परम्परागत आँगन शैलीका होमस्टेप्रति विदेशी पर्यटकको आकर्षण विशेष रूपमा बढेको छ।

यो प्रवृत्ति बेइजिङमा मात्र सीमित छैन। गान्सु, सिन्च्याङ, निङस्या, छिङहाइ र शान्सीलगायत क्षेत्रमा विदेशी पर्यटकको होमस्टे बुकिङ तीव्र रूपमा बढेको छ। उनीहरू स्थानीय बजार, सडक खाना, पुरातन वास्तुकला र अमूर्त सांस्कृतिक सम्पदासँग सम्बन्धित गतिविधिमा बढी समय बिताउन थालेका छन्।

चीनको सन् २०२६–२०३० पर्यटन विकास योजनाले विदेशी पर्यटकका लागि सेवा सुधार, प्रमुख प्रवेश शहरलाई केन्द्र बनाएर पर्यटन सञ्जाल विकास तथा परम्परागत हस्तकला, ऐतिहासिक संस्कृति, प्रविधि, अध्ययन भ्रमण, उत्सव र किनमेलसँग सम्बन्धित नयाँ पर्यटन उत्पादन विकास गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

विश्व पर्यटन शहर महासंघका विज्ञ जोसेफ लेमाका अनुसार पर्यटन शहरबीचको प्रतिस्पर्धा अब केवल आकर्षणस्थल र पर्यटक संख्यामा सीमित छैन। गुणस्तरीय अनुभव, प्रभावकारी व्यवस्थापन र दिगो विकास प्रदान गर्ने क्षमता नै भविष्यको पर्यटन प्रतिस्पर्धाको मुख्य आधार बन्नेछ।