चीनको रेल पूर्वाधार विस्तार तीव्र, आठ महिनामा ५ खर्ब ११ अर्ब युआनभन्दा बढी लगानीचीनको रेल पूर्वाधार विस्तार तीव्र, आठ महिनामा ५ खर्ब ११ अर्ब युआनभन्दा बढी लगानी

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

चीनले सन् २०२६ का पहिलो आठ महिनामा रेल पूर्वाधार निर्माणलाई निरन्तर तीव्रता दिएको छ। चीन राज्य रेल समूहका अनुसार जनवरीदेखि अगस्टसम्म रेल क्षेत्रमा स्थिर सम्पत्ति लगानी ५ खर्ब ११ अर्ब ८० करोड युआन पुगेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको समान अवधिको तुलनामा १.५ प्रतिशतले बढी हो। अमेरिकी डलरमा यो लगानी करिब ७५.६८ अर्ब बराबर हुन्छ।

रेल निर्माणमा कायम रहेको स्थिर प्रगतिले केवल यातायात पूर्वाधार विस्तार मात्र गरेको छैन, यसले इस्पात, सिमेन्ट, निर्माण उपकरण, मेसिनरी उत्पादन र स्थानीय रोजगारीजस्ता सम्बन्धित क्षेत्रलाई समेत गति दिएको छ। चीन राज्य रेल समूहले रेल क्षेत्रमा भइरहेको लगानीले घरेलु माग विस्तार, औद्योगिक गतिविधि वृद्धि र समग्र आर्थिक स्थिरतामा नयाँ ऊर्जा थपिरहेको जनाएको छ।

हालै विभिन्न प्रमुख रेल परियोजनामा महत्वपूर्ण प्रगति भएको छ। पूर्वी चीनको चच्याङ प्रान्तमा हाङचौ–शाओसिङ–थाइचौ उच्चगति रेलमार्गअन्तर्गत वेनलिङ–युह्वान खण्ड सञ्चालनमा आएको छ। यससँगै दक्षिणपूर्वी चच्याङको युह्वान शहरबाट प्रान्तीय राजधानी हाङचौसम्म सीधा उच्चगति रेलमा एक घण्टा ४७ मिनेटमा पुग्न सकिने भएको छ।

यसैगरी कठिन हिमाली भूभागमा सुरुङ निर्माण, जटिल भौगर्भिक अवस्थाबाट रेल सुरुङ पार गराउने काम, ठूला रेल पुलका बीम निर्माण तथा जडान र लामो उच्चगति रेल पुलमा ट्र्याक बिछ्याउने कार्य पनि अघि बढाइएको छ। देशमा निर्माणाधीन सबैभन्दा लामो उच्चगति रेल पुलमा समेत रेल ट्र्याक बिछ्याउने चरण शुरु भएको छ।

चीनले रेल सञ्जाल विस्तारलाई आगामी पाँच वर्षको राष्ट्रिय विकास रणनीतिसँग जोडेको छ। चीन राज्य रेल समूहले सन् २०२६ देखि २०३० सम्मको पन्ध्रौँ पञ्चवर्षीय योजनामा निर्धारित रेल निर्माण कार्य पूर्ण रूपमा कार्यान्वयन गरिने जनाएको छ। नयाँ रेलमार्गको योजना र निर्माणसँगै परम्परागत रेलमार्गको स्तरोन्नति तथा क्षमता विस्तारलाई पनि समान प्राथमिकता दिइनेछ।

चीनसँग अहिले विश्वकै सबैभन्दा ठूलो उच्चगति रेल सञ्जाल छ। सन् २०२५ को अन्त्यसम्म देशभर सञ्चालनमा रहेको कुल रेलमार्गको लम्बाइ एक लाख ६५ हजार किलोमिटर पुगेको थियो। त्यसमध्ये उच्चगति रेलमार्गको लम्बाइ ५० हजार किलोमिटरभन्दा बढी थियो।

राष्ट्रिय योजनाअनुसार सन् २०३० सम्म चीनको सञ्चालनमा रहेको कुल रेल सञ्जाल एक लाख ८० हजार किलोमिटर पुग्ने अनुमान गरिएको छ। त्यस अवधिसम्म उच्चगति रेलमार्ग करिब ६० हजार किलोमिटर पुग्नेछ। दीर्घकालीन योजनाअन्तर्गत सन् २०३५ सम्म उच्चगति रेल सञ्जाललाई ७० हजार किलोमिटर पुर्‍याउने लक्ष्य राखिएको छ।

चीनले भविष्यको उच्चगति रेल संरचनालाई आठ उत्तर दक्षिण र आठ पूर्व पश्चिम मुख्य रेलमार्गमा आधारित राष्ट्रिय सञ्जालका रूपमा विकास गरिरहेको छ। पूर्ण रूपमा निर्माण भएपछि यसले प्रमुख शहर, महानगरीय समूह र महत्वपूर्ण आर्थिक क्षेत्रलाई एकीकृत रेल प्रणालीमार्फत जोड्ने लक्ष्य राखेको छ।

रेलमार्ग निर्माणको आर्थिक प्रभाव पनि व्यापक देखिएको छ। रेल पूर्वाधारसँग लामो औद्योगिक श्रृंखला जोडिएकाले ठूलो परिमाणमा इस्पात, सिमेन्ट, निर्माण सामग्री, भारी उपकरण र प्रविधिको माग सिर्जना हुन्छ। परियोजना सञ्चालन हुने क्षेत्रमा निर्माण, सेवा र आपूर्ति क्षेत्रमा स्थानीय रोजगारीसमेत बढ्ने गरेको छ।

यात्रु सेवामा पनि चीनको रेल सञ्जालले नयाँ कीर्तिमान कायम गरेको छ। सन् २०२६ का पहिलो सात महिनामा चीनका रेलमार्गबाट २ अर्ब ८० करोड यात्रुले यात्रा गरेका छन्। यो अघिल्लो वर्षको समान अवधिको तुलनामा ४.१ प्रतिशतले बढी हो र उक्त अवधिका लागि हालसम्मकै उच्च संख्या हो।

विदेशी यात्रुको संख्यामा अझ तीव्र वृद्धि देखिएको छ। पहिलो सात महिनामा चीनको रेल सञ्जालबाट विदेशी नागरिकले १ करोड ४८ लाख ५० हजार यात्रा गरेका छन्, जुन अघिल्लो वर्षको समान अवधिभन्दा ३२.५ प्रतिशत बढी हो। अन्तर्राष्ट्रिय आवागमन सहज बन्दै जाँदा उच्चगति रेल चीन भ्रमण गर्ने विदेशीका लागि पनि महत्वपूर्ण यातायात माध्यम बन्दै गएको देखिन्छ।

मालवस्तु ढुवानीमा पनि रेलको भूमिका विस्तार भएको छ। सन् २०२६ का पहिलो सात महिनामा चीनका रेलमार्गले २ अर्ब ३५ करोड टन मालवस्तु ढुवानी गरेका छन्। यो अघिल्लो वर्षको समान अवधिको तुलनामा ०.७ प्रतिशत वृद्धि हो। रेलमार्फत ठूलो परिमाणमा माल ढुवानी हुँदा रसद खर्च घटाउन र औद्योगिक उत्पादन तथा बजारबीचको आपूर्ति श्रृंखला स्थिर राख्न सहयोग पुगेको छ।

रेल पूर्वाधारलाई चीनले यातायात सुविधामात्र नभई क्षेत्रीय विकास, औद्योगिक विस्तार, घरेलु माग, रोजगारी र आर्थिक एकीकरणसँग जोडिएको रणनीतिक संरचनाका रूपमा अघि बढाइरहेको छ। नयाँ रेलमार्ग निर्माणसँगै पुराना मार्गको क्षमता विस्तार र उच्चगति सञ्जालको थप विकासले आगामी वर्षमा चीनको आन्तरिक आर्थिक सम्पर्क र क्षेत्रीय विकासलाई अझ सुदृढ बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।