दक्षिण चीन सागरमा चिनियाँ र फिलिपिनी जहाज ठोक्किए, बेइजिङद्वारा उक्साहट रोक्न आग्रह
ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
दक्षिण चीन सागरको विवादित सियानबिन जियाओ आसपासको समुद्री क्षेत्रमा शुक्रबार चीन र फिलिपिन्सका जहाज ठोक्किएका छन्। घटनापछि दुवै देशले एकअर्कालाई जिम्मेवार ठहराएका छन् भने चीनले फिलिपिन्सलाई अतिक्रमण र उक्साहटपूर्ण गतिविधि रोक्न आग्रह गरेको छ।
चिनियाँ तटरक्षक बलका प्रवक्ता जियाङ ल्वेका अनुसार चिनियाँ तटरक्षक जहाजले चीनको नान्सा छुनताओअन्तर्गत पर्ने सियानबिन जियाओ आसपासको समुद्री क्षेत्रमा कानून कार्यान्वयनसम्बन्धी कारवाही गरिरहेको थियो। सो क्रममा फिलिपिनी जहाजले चिनियाँ पक्षबाट दिइएका चेतावनी बेवास्ता गर्दै अचानक दिशा परिवर्तन गरी गति बढाएर चिनियाँ तटरक्षक जहाजको अगाडिबाट बाटो काटेपछि ठक्कर भएको चिनियाँ पक्षको भनाइ छ।
चिनियाँ तटरक्षक बलले फिलिपिनी जहाजको गतिविधिले अन्तर्राष्ट्रिय कानून तथा अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धका आधारभूत मान्यता उल्लंघन गर्नुका साथै चिनियाँ जहाज र त्यसमा रहेका कर्मचारीको सुरक्षामा खतरा उत्पन्न गरेको दाबी गरेको छ। प्रवक्ता जियाङले चिनियाँ जहाजको कारवाही व्यावसायिक, उचित र कानूनसम्मत रहेको बताउँदै घटनाको जिम्मेवारी फिलिपिनी पक्षले लिनुपर्ने धारणा राखेका छन्।
फिलिपिन्सले भने घटनाको पृथक विवरण प्रस्तुत गरेको छ। फिलिपिन्स तटरक्षक बलका अनुसार ब्युरो अफ फिसरिज एन्ड एक्वाटिक रिसोर्सेजको बीआरपी दातु मागात सलामत नामक जहाज फिलिपिनी मछुवालाई इन्धन सहायता पुर्याउने अभियानमा रहेका बेला चिनियाँ तटरक्षक जहाजसँग ठोक्किएको थियो। मनिलाले चिनियाँ जहाजले जोखिमपूर्ण गतिविधि गर्दै आफ्नो जहाजलाई ठक्कर दिएको आरोप लगाएको छ। घटनामा मानवीय क्षति नभए पनि फिलिपिनी जहाजका रेलिङ र डेकका केही संरचनामा क्षति पुगेको फिलिपिनी पक्षले जनाएको छ।
घटनास्थल सियानबिन जियाओलाई फिलिपिन्सले एस्कोडा वा सबिना शोल भन्छ। यो दक्षिण चीन सागरको स्प्राट्ली द्वीपसमूह क्षेत्रमा रहेको विवादित समुद्री भूभाग हो। चीन र फिलिपिन्स दुवैले यस क्षेत्रसँग सम्बन्धित सार्वभौमिकता तथा समुद्री अधिकारबारे फरक फरक कानूनी र ऐतिहासिक आधार प्रस्तुत गर्दै आएका छन्।
चीनले नानहाइ छुताओअन्तर्गत तुङ्शा, सिशा, चुङ्शा र नान्सा छुनताओमाथि आफ्नो सार्वभौमिकता रहेको र त्यसका आधारमा सम्बन्धित समुद्री क्षेत्रमा आन्तरिक जल, क्षेत्रीय समुन्द्र, सन्निकट क्षेत्र, विशेष आर्थिक क्षेत्र तथा महाद्वीपीय तटसम्बन्धी अधिकार रहेको बताउँदै आएको छ। बेइजिङले दक्षिण चीन सागरमा आफ्ना ऐतिहासिक अधिकारसमेत रहेको धारणा कायम राखेको छ।
फिलिपिन्सले भने घटनास्थल पालावानको तटबाट करिब ५४ समुद्री माइलको दूरीमा र आफ्नो विशेष आर्थिक क्षेत्रभित्र पर्ने दाबी गरेको छ। मनिलाले आफ्नो जहाजको गतिविधि मछुवालाई सहयोग गर्ने वैधानिक सरकारी अभियान भएको बताएको छ।
दक्षिण चीन सागरमा चीन र फिलिपिन्सबीच पछिल्ला वर्षहरूमा समुद्री अधिकार, माछा मार्ने गतिविधि, आपूर्ति अभियान र तटरक्षक जहाजको उपस्थितिलाई लिएर पटकपटक तनाव उत्पन्न हुँदै आएको छ। दुवै पक्षले आफ्ना गतिविधिलाई कानूनसम्मत बताउँदै एकअर्कामाथि जोखिमपूर्ण गतिविधिको आरोप लगाउने गरेका छन्।
चिनियाँ तटरक्षक बलले आफ्नो क्षेत्राधिकार दाबी गरिएका समुद्री क्षेत्रमा कानून कार्यान्वयन गतिविधि जारी राख्ने र राष्ट्रिय सार्वभौमिकता तथा समुद्री अधिकार र हितको संरक्षण गर्ने जनाएको छ। साथै बेइजिङले फिलिपिन्सलाई थप अतिक्रमण र उक्साहटपूर्ण गतिविधि रोक्न आग्रह गर्दै त्यसबाट उत्पन्न हुने परिणामको जिम्मेवारी फिलिपिनी पक्षले लिनुपर्ने चेतावनी दिएको छ।
पछिल्लो घटनाले दक्षिण चीन सागरमा विवाद व्यवस्थापनका लागि संयम, प्रत्यक्ष संवाद र समुद्री सम्पर्क संयन्त्रको महत्व फेरि उजागर गरेको छ। जहाजबीचको अत्यन्त नजिकको गतिविधि र परस्पर विरोधी सार्वभौमिकता दाबीले सामान्य समुद्री घटनासमेत गम्भीर कूटनीतिक तथा सुरक्षा तनावमा परिणत हुन सक्ने जोखिम कायम छ।
