एनपीटीबाट बाहिरिने निर्णय अमेरिकाको व्यवहारमा निर्भर रहने इरानको भनाइ

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

इरानले आणविक हतियार अप्रसार सन्धि (एनपीटी) बाट बाहिरिने विषयमा अहिलेसम्म कुनै निर्णय नगरेको स्पष्ट पारेको छ। इरानको सर्वोच्च राष्ट्रिय सुरक्षा परिषदका सचिव मोहसेन रेजाईले यससम्बन्धी आगामी निर्णय अमेरिकाको व्यवहारमा निर्भर रहने बताएका छन्। कतारको अल जजिरासँगको अन्तर्वार्तामा उनले इरानले आफ्नो आणविक नीतिबारे वर्तमान प्रतिबद्धता कायम राखेको तर भविष्यको परिस्थितिलाई बेवास्ता गर्न नसकिने उल्लेख गरेका हुन्।

शनिबार प्रकाशित अन्तर्वार्तामा रेजाईले इरानका दिवंगत सर्वोच्च नेता आयातोल्लाह अली खामेनीले आणविक हतियार विकास निषेध गर्ने गरी जारी गरेको धार्मिक आदेशप्रति देश प्रतिबद्ध रहेको बताए। यद्यपि, उनले भविष्यमा परिस्थिति कसरी विकसित हुन्छ भन्ने अहिले नै निश्चित गर्न नसकिने धारणा व्यक्त गरे। उनको भनाइले एनपीटीबाट बाहिरिने निर्णय भइसकेको नभई इरानले त्यसलाई सम्भावित विकल्पका रूपमा खुला राखेको संकेत गर्छ।

रेजाईले युद्ध अन्त्यका लागि इरानले अघि सारेका शर्त स्वीकार गर्नु अमेरिकाकै हितमा हुने बताएका छन्। ती शर्तमा सबै मोर्चामा शत्रुतापूर्ण गतिविधि अन्त्य गर्ने, रोक्का गरिएका इरानी सम्पत्ति फुकुवा गर्ने र इरानविरुद्ध लगाइएको नौसैनिक नाकाबन्दी हटाउने विषय समावेश छन्। उनका अनुसार इरानले कतार र पाकिस्तानका मध्यस्थकर्तालाई अमेरिकासँग वार्ता गर्ने आफ्ना शर्त जानकारी गराइसकेको छ र दुवै पक्षसँग परामर्श जारी छ।

सिन्ह्वाका अनुसार फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले तेहरानसहित इरानका विभिन्न शहरमा संयुक्त आक्रमण गरेका थिए। त्यसको प्रत्युत्तरमा इरानले इजरायल तथा क्षेत्रस्थित अमेरिकी सैन्य अखडा र सम्पत्तिलाई लक्षित गरी क्षेप्यास्त्र र मानवरहित विमानबाट आक्रमण गरेको थियो। त्यसपछि होर्मुज जलडमरूमध्यमा इरानको नियन्त्रण र समुद्री आवागमनसम्बन्धी तनाव पनि बढेको थियो।

समाचारअनुसार अमेरिका र इरानबीच जुन १८ मा क्षेत्रका सबै मोर्चामा युद्ध अन्त्य गर्ने विषयमा समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर भएको थियो। उक्त समझदारीअनुसार ६० दिनभित्र वार्ता गरी अन्तिम सम्झौतामा पुग्ने कार्यक्रम थियो। निर्धारित अवधि अगस्ट १७ मा सकिए पनि त्यसपछिका तनावपूर्ण घटनाक्रमका कारण वार्ताको अवस्था अझै स्पष्ट हुन सकेको छैन।

इरानको पछिल्लो अभिव्यक्तिले आणविक अप्रसारसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबद्धता र क्षेत्रीय सुरक्षा वार्ताबीचको सम्बन्धलाई पुनः चर्चामा ल्याएको छ। एनपीटीबाट बाहिरिने औपचारिक निर्णय नभएको अवस्थामा रेजाईको भनाइलाई तत्काल सन्धि परित्यागको घोषणाका रूपमा नभई अमेरिकासँगको आगामी वार्ता र सुरक्षा परिस्थितिसँग जोडिएको इरानको सशर्त अडानका रूपमा बुझ्नुपर्ने हुन्छ।