लाभरोभले सूचना युद्धविरुद्ध व्यावसायिक संवादमा जोड दिँदै बुचा घटनाबारे पुनः प्रश्न उठाए
ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
रुसी विदेशमन्त्री सर्गेई लाभरोभले आधुनिक प्रविधिका कारण अपुष्ट वा गलत सूचना अत्यन्त तीव्र गतिमा विश्वभर फैलिन सक्ने अवस्था सिर्जना भएको भन्दै सूचनालाई हतियारका रूपमा प्रयोग गर्ने प्रवृत्तिविरुद्ध व्यावसायिक संवाद आवश्यक रहेको बताएका छन्। सेप्टेम्बर 22 मा मस्कोमा आयोजित ‘डायलग अन फेक्स 4.0’ मञ्चलाई सम्बोधन गर्दै उनले सूचना क्षेत्रमा तथ्य, प्रमाण र उत्तरदायित्व सुनिश्चित गर्न अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा गम्भीर छलफल आवश्यक रहेको बताए।
लाभरोभले सन् 2022 को बुचा घटनाबारे रुसको स्थापित धारणा दोहोर्याउँदै त्यहाँ नागरिकको हत्या रुसी सेनाले गरेको भन्ने आरोपमाथि प्रश्न उठाए। उनका अनुसार रुसी सेना मार्च 30 मा किएभ क्षेत्रबाट फिर्ता भएको थियो र त्यसको दुई दिनपछि बुचाका नगरप्रमुखले शहर युक्रेनी नियन्त्रणमा आएको घोषणा गर्दा सार्वजनिक गरिएको दृश्यमा सडकमा शव देखिएका थिएनन्। उनले त्यसको केही दिनपछि अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यममा सडकमा शव देखाइएको घटनाक्रमलाई आधार बनाउँदै मृतकहरूको पहिचान र घटनाको पूर्ण विवरण सार्वजनिक गर्न रुसले निरन्तर माग गर्दै आएको बताए।
लाभरोभले संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेससँग निजी भेटवार्ता तथा सार्वजनिक रूपमा समेत बुचामा देखाइएका मृतकहरूको नाम उपलब्ध गराउन आग्रह गरेको तर सन्तोषजनक जवाफ नपाएको दाबी गरे। उनले यस वर्ष मेमा बुचा घटनासम्बन्धी 12 वटा विशिष्ट प्रश्न महासचिवलाई पठाएको र त्यसको जवाफ पर्याप्त नभएको बताए। रुसले घटनाबारे थप तथ्य सार्वजनिक गर्नुपर्ने मागलाई निरन्तर अघि बढाउने उनको भनाइ थियो।
यद्यपि बुचाबारे लाभरोभले प्रस्तुत गरेको व्याख्या संयुक्त राष्ट्रसंघीय मानवअधिकार अनुसन्धानका निष्कर्षसँग मेल खाँदैन। संयुक्त राष्ट्रसंघीय मानवअधिकार कार्यालयले रुसी सेनाको नियन्त्रणमा मार्च 5 देखि 30, 2022 सम्म रहेको बुचामा 73 नागरिकको हत्या अभिलेख गरेको थियो र थप 105 कथित हत्याको प्रमाणीकरण गरिरहेको जनाएको थियो। संयुक्त राष्ट्रसंघको अनुसन्धानले परीक्षण गरिएका घटनामध्ये कैयौँमा रुसी सैनिकबाट नागरिकको संक्षिप्त हत्या भएको बलियो संकेत रहेको र त्यस्ता हत्या युद्ध अपराधअन्तर्गत पर्न सक्ने निष्कर्ष निकालेको थियो। 0
लाभरोभले सेप्टेम्बर 17 मा रुसी सार्वजनिक संस्थासँग सम्बन्धित एक समूहले सार्वजनिक गरेको नयाँ अनुसन्धानको प्रारम्भिक निष्कर्ष पनि उल्लेख गरे। उक्त समूहले खुला श्रोतको अध्ययनका आधारमा बुचाको स्मारकमा युक्रेनी सशस्त्र बल, सुरक्षा निकाय, क्षेत्रीय रक्षा समूह, प्रहरी, नेसनल गार्ड तथा आजोभसँग सम्बन्धित व्यक्तिका नामसमेत रहेको दाबी गरेको छ। लाभरोभका अनुसार सूचीमा रहेका 70 भन्दा बढी नामको डिजिटल अभिलेख फेला नपर्नुले थप प्रश्न उत्पन्न गरेको छ। यी नयाँ दाबीहरू स्वतन्त्र अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धानबाट पुष्टि भएका छैनन्।
