संयुक्त राष्ट्रसङ्घमा कृत्रिम बुद्धिमत्ताको नियमनबारे विश्व नेताहरूबीच फरक धारणा
ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
संयुक्त राष्ट्रसङ्घको ८१औँ महासभामा विश्व नेताहरूले कृत्रिम बुद्धिमत्ताको विकास, सुरक्षा, नियमन र त्यसबाट प्राप्त हुने लाभको न्यायोचित वितरणबारे फरक धारणा प्रस्तुत गरेका छन्। मङ्गलबारको महासभा बहसमा कृत्रिम बुद्धिमत्ताको तीव्र विकाससँगै उत्पन्न जोखिम व्यवस्थापन गर्न अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य आवश्यक रहेको विषय उठे पनि नियमनको स्वरूप र सीमाबारे नेताहरूबीच मतभिन्नता देखिएको छ।
संयुक्त राष्ट्रसङ्घका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले कृत्रिम बुद्धिमत्ताबाट उत्पन्न जोखिम व्यवस्थापनका लागि विश्वव्यापी समन्वय सुदृढ बनाउन आग्रह गरे। उनले स्वतन्त्र निगरानीसहितको बहुपक्षीय जोखिम व्यवस्थापन ढाँचा विकास गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याउँदै जवाफदेहिताविहीन प्रविधि नै प्रमुख चुनौती भएको बताए। कृत्रिम बुद्धिमत्ताको विकासमा अग्रणी मुलुकहरूलाई संवाद, पारदर्शिता, विश्वास र सहकार्य विस्तार गर्न उनले आह्वान गरे।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भने कृत्रिम बुद्धिमत्तामाथि नियन्त्रण गर्ने विश्वव्यापी व्यवस्थाको प्रयासलाई अमेरिकाले अस्वीकार गर्ने स्पष्ट पारे। उनले प्रविधिको विकासलाई सीमित गर्नुको सट्टा प्रोत्साहन गर्नुपर्ने धारणा राख्दै अमेरिकाले सुरक्षा र जिम्मेवारीलाई ध्यानमा राखेर कृत्रिम बुद्धिमत्ताको विकासमा आफ्नो अग्रणी भूमिका कायम राख्ने बताए।
फ्रान्सेली राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोंले प्राविधिक क्षमता विस्तारसँगै स्वतन्त्र निगरानी र परीक्षणको व्यवस्था आवश्यक रहेको बताए। उनका अनुसार प्रत्येक क्षेत्रले आफ्नै गणनात्मक पूर्वाधार, ठूला भाषा नमुना र कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रणाली विकास गर्नुपर्छ। सीमित निजी कम्पनीमा निर्भर रहनुभन्दा प्रयोगमा रहेका प्रणालीको स्वतन्त्र परीक्षण गर्न सक्ने क्षमता निर्माण गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिए। अन्तरिक्ष, रक्षा र विद्युतीय सुरक्षाजस्ता संवेदनशील क्षेत्रमा अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य बढाउन पनि उनले आग्रह गरे।
ब्राजिलका राष्ट्रपति लुइज इनासियो लुला दा सिल्भाले प्रविधिमाथि सीमित ठूला कम्पनीको नियन्त्रणप्रति चिन्ता व्यक्त गरे। उनले ठूला प्रविधि कम्पनी र कृत्रिम बुद्धिमत्ताको नियमनलाई बेवास्ता गर्न नहुने बताउँदै नैतिक सीमाविनाको प्रतिस्पर्धाले जोखिम बढाउन सक्ने चेतावनी दिए। यस विषयमा संयुक्त राष्ट्रसङ्घ र कृत्रिम बुद्धिमत्तासम्बन्धी स्वतन्त्र अन्तर्राष्ट्रिय वैज्ञानिक समूहको भूमिकालाई महत्त्व दिनुपर्ने उनको धारणा थियो।
दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपति ली जे म्युङले कृत्रिम बुद्धिमत्ताबाट प्राप्त हुने लाभ असमान रूपमा वितरण हुन सक्ने जोखिम औँल्याए। आवश्यक तयारी नगरेमा यस प्रविधिले समृद्धि र दिगो विकासमा योगदान पुर्याउनुको सट्टा विद्यमान असमानता थप गहिरो बनाउन सक्ने उनले बताए। जलवायु परिवर्तन, स्वास्थ्य र खाद्य सुरक्षाजस्ता साझा चुनौती समाधानमा कृत्रिम बुद्धिमत्ताको उपयोग बढाउने उद्देश्यले दक्षिण कोरियाले विश्वव्यापी केन्द्र स्थापना गर्ने योजना पनि उनले सार्वजनिक गरे।
महासभामा उठेका यी विषय बुधबार संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय सुरक्षा परिषद्को छलफलमा समेत प्रवेश गर्ने कार्यक्रम रहेको छ। परिषद्ले कृत्रिम बुद्धिमत्ता र अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षाबीचको सम्बन्धबारे विचारविमर्श गर्ने तय भएको छ। विश्व नेताहरूका अभिव्यक्तिले प्रविधिको विकासलाई निरन्तरता दिँदै त्यसको सुरक्षा, जवाफदेहिता र लाभको वितरण कसरी सुनिश्चित गर्ने भन्ने प्रश्न अन्तर्राष्ट्रिय बहसको केन्द्रमा रहेको देखाएका छन्।
