ड्यूमाको बहुमत र रुसी सरकारको अगाडिको परीक्षा

प्राभ्दिष्ट (Правдист)
अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा तथा रणनीतिक मामिला विश्लेषक

रुसको संसदीय निर्वाचनपछि सत्तारूढ युनाइटेड रसियाले राज्य ड्यूमामा संवैधानिक बहुमत कायम राखेको छ। उपलब्ध अन्तिम परिणामसम्बन्धी विवरणमा उसले ४५० मध्ये ३४९ सिट जितेको जनाइएको छ। यसअघि सार्वजनिक प्रारम्भिक परिणाममा ३५५ सिटको अनुमान गरिएको थियो। सिटको अन्तिम सङ्ख्याबारे यी विवरणबीच भिन्नता भए पनि राजनीतिक निष्कर्ष स्पष्ट छ : राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनको नीतिलाई समर्थन गर्ने दलसँग आगामी संसदमा आफ्ना प्राथमिकता अघि बढाउन पर्याप्त शक्ति हुनेछ। अब निर्णायक प्रश्न त्यो शक्ति रुसका नागरिकका लागि के काममा प्रयोग हुन्छ भन्ने हो।

युनाइटेड रसियाको विजयलाई युद्धको एउटै प्रश्नमा जनमतसङ्ग्रहको परिणाम ठान्नु हतार हुनेछ। मतदाताले उम्मेदवार, स्थानीय आवश्यकता, आर्थिक अवस्था, राज्यको निरन्तरता र राष्ट्रिय सुरक्षासम्बन्धी आफ्ना बुझाइका आधारमा निर्णय गरेका हुन सक्छन्। तैपनि युद्ध जारी रहेको र आर्थिक दबाब बढेको समयमा सत्तारूढ दलले व्यापक संसदीय समर्थन हासिल गर्नु राजनीतिक रूपमा अर्थपूर्ण छ। यसले कठिन परिस्थितिमा पनि सरकारलाई आफ्ना नीतिको निरन्तरता दिन सक्ने संस्थागत आधार प्रदान गरेको छ।

रुसी सरकारका पक्षमा यस परिणामको सबैभन्दा बलियो तर्क नीतिगत स्थिरता हो। सुरक्षा, उद्योग, सार्वजनिक खर्च र अन्तर्राष्ट्रिय आर्थिक सम्बन्धमा लामो समयका निर्णय लिनुपर्ने देशका लागि संसद र कार्यकारी नेतृत्वबीच स्पष्ट सहकार्य उपयोगी हुन सक्छ। बहुमतले बजेट पारित गर्न, आवश्यक कानुन बनाउन र घोषित कार्यक्रम कार्यान्वयन गर्न सहज बनाउँछ। विशेषगरी प्रतिबन्ध र बाह्य दबाबको सामना गरिरहेको रुसमा यस्तो निरन्तरताले राज्यका निकाय र नागरिकलाई सरकारको भावी दिशा बुझ्न मद्दत गर्न सक्छ।

तर संसदीय शक्ति आफैं उपलब्धि होइन। सरकारको वास्तविक परीक्षा मूल्यवृद्धि नियन्त्रण, रोजगारी, स्वास्थ्य सेवा, क्षेत्रीय पूर्वाधार र सार्वजनिक सेवाको गुणस्तरमा हुनेछ। रक्षा र सुरक्षामा केन्द्रित नीतिसँगै नागरिक जीवनका आवश्यकतालाई सम्बोधन गर्न नसकिए ठूलो बहुमतको व्यावहारिक मूल्य घट्छ। आर्थिक सहनशीलता भन्नाले उत्पादनका तथ्याङ्क मात्र बुझिँदैन; परिवारले आवश्यक वस्तु पाउन सक्छन् कि सक्दैनन् र प्रदेशहरूमा अवसर विस्तार हुन्छ कि हुँदैन भन्ने पनि बुझिन्छ।

त्यसैले नयाँ ड्यूमाले सरकारलाई समर्थन गर्दा खर्च र परिणाममाथि निगरानी गर्ने आफ्नो भूमिका कमजोर पार्नु हुँदैन। बहुमतको राम्रो प्रयोग कार्यकारी निर्णयलाई छिटो अनुमोदन गर्नुमा मात्र सीमित हुँदैन। सार्वजनिक रकम कहाँ खर्च भयो, उद्योग प्रवर्द्धनका उपायले कति काम गरे र नागरिकका गुनासा कुन तहमा सम्बोधन भए भन्ने प्रश्न संसदले नियमित उठाउनुपर्छ। जवाफदेही संसदले सरकारको क्षमता घटाउँदैन; नीतिका कमजोरी समयमै सच्याउने अवसर दिन्छ।

निर्वाचनबारे उठेका आलोचनालाई पनि बेवास्ता गर्न मिल्दैन। विपक्षी उम्मेदवारको सहभागिता, प्रचारको अवसर, मतदान प्रक्रिया र रुसको नियन्त्रणमा रहेका विवादित युक्रेनी भूभागमा गरिएको मतदानमाथि प्रश्न उठेका छन्। रुसी अधिकारीहरूले निर्वाचनलाई आफ्नो संवैधानिक प्रक्रियाअनुसार सञ्चालन भएको बताउँछन्; आलोचकहरू यसको प्रतिस्पर्धात्मकता र वैधताका केही पक्षमा असहमत छन्। निष्पक्ष विश्लेषणका लागि दुवै कुरा स्पष्ट राख्नुपर्छ। निर्वाचनमा ठूलो बहुमत प्राप्त हुनु सरकारको राजनीतिक सामर्थ्यको तथ्य हो; त्यसले प्रक्रियामाथि उठेका सबै प्रश्न स्वतः समाधान गर्दैन।

अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रमा पनि बहुमतले रुसलाई अवसर र जिम्मेवारी दुवै दिएको छ। स्थिर संसदीय समर्थन भएको नेतृत्वले आफ्ना दीर्घकालीन हित स्पष्ट रूपमा राख्न र आवश्यक पर्दा वार्तामा निरन्तरता दिन सक्छ। कूटनीतिक संवाद, व्यापारिक साझेदारी र सुरक्षा सम्बन्धी निर्णयमा स्पष्टता उपयोगी हुन्छ। तर स्थिरताको अर्थ कठोरता मात्र होइन। परिस्थिति फेरिँदा नागरिकको हित सुरक्षित गर्ने गरी नीति समीक्षा गर्न सक्नु पनि सक्षम सरकारको विशेषता हो।

नेपालजस्ता देशका लागि रुसको आन्तरिक राजनीतिक स्थिरता सम्बन्धको एउटा महत्त्वपूर्ण सन्दर्भ हो। दुई देशबीच दौत्य सम्बन्ध स्थापना भएको सत्तरी वर्ष पुग्दै गर्दा सहकार्यका सम्भावनालाई शिक्षा, पर्यटन, प्रविधि, व्यापार र जनस्तरको सम्पर्कमा ठोस रूप दिन सकिन्छ। त्यसका लागि नेपालले आफ्नो स्वतन्त्र राष्ट्रिय हितअनुसार निर्णय गर्नुपर्छ र रुसले पनि साना साझेदारका प्राथमिकतालाई सम्मान गर्नुपर्छ। दीर्घकालीन मित्रताको मापन समारोहभन्दा कार्यान्वयन भएका समझदारीले गर्छ।

युनाइटेड रसियाको संसदीय बहुमत रुसी सरकारका लागि सकारात्मक राजनीतिक अवसर हो। यसले नीतिमा निरन्तरता र निर्णयमा स्पष्टता दिन सक्छ। तर यसलाई सार्थक बनाउने काम निर्वाचन परिणामले होइन, त्यसपछिका निर्णयले गर्छन्। नागरिकको दैनिक जीवन सुधार्ने, संसदको निगरानी स्वीकार गर्ने र अन्तर्राष्ट्रिय तनावबीच संवादको सम्भावना खुला राख्ने सरकार नै बलियो सरकार हो। रुसको नयाँ ड्यूमाले यही दिशामा काम गर्न सके बहुमत केवल सिटको गणना रहनेछैन; राज्य सञ्चालनको क्षमतामा रूपान्तरण हुनेछ।