टिकटकमा भाइरल चिनियाँ रोबोट : विद्यालयका आँगनमा नाचसँगै प्रविधिको चर्चा

ड्रागन मिडिया सम्वाददाता

विद्यालयको प्राङ्गणमा विद्यार्थीको घेरा छ। मोबाइल क्यामेरा उठेका छन्, ताली र हाँसो गुञ्जिन्छ। बीचमा उभिएको सेतो मानवरूपी रोबोट संगीतको तालमा हातखुट्टा चलाउँदै नाच्छ। केही विद्यार्थी त्यसको चाल पछ्याउँछन्, कोही आश्चर्यले हेरिरहन्छन्। केही क्षणमै विद्यालयको नियमित दिन प्रविधि, मनोरञ्जन र कौतूहलको उत्सवमा बदलिन्छ।

चिनियाँ कम्पनी युनिट्रीको नाम अङ्कित यो मानवरूपी रोबोट नेपालका विभिन्न विद्यालयमा पुगेर नृत्य प्रदर्शन गरिरहेको छ। यसको प्रदर्शनका दृश्य टिकटकमा भाइरल भएका छन्। दमकडा माध्यमिक विद्यालय, शान्ति नमुना माध्यमिक विद्यालय, अमरसिंह माध्यमिक विद्यालयलगायतका विद्यालयका विद्यार्थी रोबोटसँग रमाउँदै गरेको भिडियोमा देखिन्छन्। कतै रोबोट एक्लै नाच्छ, कतै विद्यार्थी र शिक्षक पनि त्यससँगै ताल मिलाउँछन्। युनिट्री चीनको रोबोट निर्माता कम्पनी हो, र यसका मानवरूपी रोबोट नृत्य तथा अन्य प्रदर्शनका लागि परिचित छन्।

टिकटकमा ती दृश्य फैलिनु मनोरञ्जनको लोकप्रियतामा मात्र सीमित छैन। रोबोटको चाल, सन्तुलन र मानिससँगको तालमेलले विद्यार्थी तथा युवामा प्रविधिबारे प्रश्न र जिज्ञासा जगाएको छ। “यो कसरी चल्छ?”, “मान्छेको चाल कसरी पछ्याउँछ?” र “यसलाई कसले निर्देशन दिन्छ?” जस्ता प्रश्न विज्ञान र प्रविधि सिकाइतर्फका प्रारम्भिक ढोका बन्न सक्छन्।

नृत्य प्रदर्शन आफैँमा रोबोटिक्सको पाठ्यक्रम होइन। तर विद्यालयले प्रदर्शनलाई छलफल र प्रयोगात्मक सिकाइसँग जोड्न सकेमा विद्यार्थीले यन्त्रको गति, निर्देशन, सन्तुलन र नियन्त्रणबारे बुझ्ने अवसर पाउँछन्। सरल कोडिङ, स्वचालन र रोबोट निर्माणका आधार सिकाउने कक्षा त्यसपछि थप आकर्षक हुन सक्छ। नेपालका विद्यालयमा रोबोटिक्ससम्बन्धी प्रयोगात्मक कार्यक्रमले विद्यार्थीलाई यन्त्र बनाउने र समस्या समाधान गर्ने अभ्यासमा सहभागी गराएको उदाहरण पनि छ।

यस्ता दृश्यको अर्को प्रभाव चीनको प्रविधि र सिर्जनशीलताको परिचय जनस्तरमा पुग्नु हो। परिचय औपचारिक भाषण वा विज्ञापनबाट होइन, विद्यार्थीको हाँसो, नृत्य र प्रत्यक्ष अनुभवबाट फैलिरहेको छ। विद्यार्थीले भिडियो घरपरिवार र साथीभाइसँग बाँड्छन्; एउटा विद्यालयको कार्यक्रम टिकटकमार्फत व्यापक दर्शकसम्म पुग्छ। यसले चीनप्रतिको जिज्ञासा र नेपाल–चीन जनस्तरको सम्पर्कलाई सहज ढंगले बढाउँछ।

अब चुनौती यो कौतूहललाई दीर्घकालीन सिकाइमा बदल्नु हो। विद्यालय, स्थानीय तह र प्रविधि क्षेत्रमा काम गर्ने संस्थाले प्रदर्शनपछि विद्यार्थीका प्रश्नको जवाफ दिने, रोबोट सञ्चालनबारे जानकारी गराउने र प्रयोगात्मक कक्षा सञ्चालन गर्ने अवसर बनाउन सक्छन्। टिकटकमा भाइरल भएको रोबोटको नाचले नेपाली विद्यार्थीमा प्रविधिप्रतिको रुचि जगाउने र चीनको आधुनिक आविष्कारसँग प्रत्यक्ष परिचय गराउने अवसर दिएको छ।