केजीबी अधिकारीदेखि राष्ट्रपतिसम्म : भ्लादिमिर पुटिन ७४ वर्षमा प्रवेश गर्दै
ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन अक्टोबर ७ मा ७४ वर्ष पुग्दैछन्। सन् १९५२ मा लेनिनग्रादमा जन्मिएका पुटिनको राजनीतिक यात्रा केजीबी अधिकारीका रूपमा सुरु भएर रुसको सर्वोच्च कार्यकारी पदसम्म पुगेको हो।
पुटिनले सन् १९७५ मा लेनिनग्राद राज्य विश्वविद्यालयबाट अन्तर्राष्ट्रिय कानुनमा स्नातक गरे। त्यसपछि उनले सोभियत सङ्घको राज्य सुरक्षा समिति केजीबीमा काम सुरु गरे। सन् १९८५ देखि १९९० सम्म उनी तत्कालीन पूर्वी जर्मनीको ड्रेस्डेनस्थित केजीबी कार्यालयमा कार्यरत रहे। उनले सन् १९८५ मा केजीबीको एन्ड्रोपोभ इन्स्टिच्युटबाट अध्ययन पूरा गरेका थिए।
सन् १९९० मा सोभियत सङ्घ फर्किएपछि पुटिन लेनिनग्राद राज्य विश्वविद्यालयका रेक्टरका वैदेशिक मामिला सहयोगी र त्यसपछि नगरप्रमुख अनातोली सोब्चाकका सल्लाहकार बने। सन् १९९१ मा सेन्ट पिटर्सबर्ग नगरप्रमुखको कार्यालयको वैदेशिक सम्बन्ध समितिको अध्यक्ष नियुक्त भएका उनी सन् १९९२ मा उपनगरप्रमुख बने। सोभियत सङ्घमा सत्ता परिवर्तनको प्रयास भएका बेला उनले केजीबीबाट राजीनामा दिएका थिए।
सन् १९९६ मा सोब्चाक नगरप्रमुखको निर्वाचनमा पराजित भएपछि पुटिन सेन्ट पिटर्सबर्ग प्रशासनबाट बाहिरिए। त्यसपछि उनी राष्ट्रपति सम्पत्ति व्यवस्थापन निर्देशनालयमा उपप्रमुख बने। सन् १९९७ मा राष्ट्रपति कार्यालयको उपप्रमुख तथा मुख्य नियन्त्रण निर्देशनालयका प्रमुख नियुक्त भएका उनले सन् १९९८ मा संघीय सुरक्षा सेवा (एफएसबी)को नेतृत्व सम्हाले। सन् १९९९ मा उनी प्रधानमन्त्री बने।
तत्कालीन राष्ट्रपति बोरिस येल्तसिनले सन् १९९९ डिसेम्बर ३१ मा राजीनामा दिएपछि पुटिन कार्यवाहक राष्ट्रपति बने। सन् २००० को राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा पहिलो चरणमै ५२.९४ प्रतिशत मत पाएर निर्वाचित भएका उनले मे ७ मा पदभार ग्रहण गरे। सन् २००४ मा ७१.३१ प्रतिशत मतसहित दोस्रो कार्यकालका लागि निर्वाचित भए।
सन् २००८ देखि २०१२ सम्म पुटिन प्रधानमन्त्री रहे। त्यसपछि सन् २०१२, २०१८ र २०२४ का राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा विजयी हुँदै पुनः राष्ट्रपति बने। सन् २०२४ को निर्वाचनमा उनले ८७.२८ प्रतिशत मत प्राप्त गरेका थिए। राष्ट्रपतिको कार्यकाल छ वर्षको छ।
राष्ट्राध्यक्षका रूपमा पुटिन रुसी सशस्त्र बलका सर्वोच्च कमान्डर तथा राज्य परिषद् र सुरक्षा परिषद्का अध्यक्ष हुन्। उनले सैन्य–औद्योगिक आयोगको नेतृत्व पनि गर्छन्। अन्तरजातीय सम्बन्ध, भ्रष्टाचार नियन्त्रण, विज्ञान तथा शिक्षा, खेलकुद, स्थानीय स्वशासन, संस्कृति र राष्ट्रिय विकास योजनासम्बन्धी राष्ट्रपतीय परिषद्हरूमा पनि उनले अध्यक्षता गर्दै आएका छन्।
पुटिन सन् २०१३ मा आफ्नै पहलमा स्थापना भएको अखिल रुसी जनमोर्चाका प्रमुख हुन्। उनी रुसी भौगोलिक समाज, मस्को राज्य विश्वविद्यालय र रुसी विज्ञान प्रतिष्ठानका संरक्षक परिषद्का अध्यक्षसमेत छन्।
उनी अर्थशास्त्रमा विद्यावारिधि हुन्। सन् १९९७ मा उनले खनिज तथा स्रोत आधारको पुनरुत्पादनसम्बन्धी रणनीतिक योजनामा शोधपत्र प्रस्तुत गरेका थिए। पुटिनले वासिली शेस्टाकोभ र अलेक्सेई लेभित्स्कीसँग मिलेर ‘भ्लादिमिर पुटिनसँग जुडो सिकौँ’ पुस्तक पनि लेखेका छन्। उनी जर्मन र अंग्रेजी भाषा बोल्छन्।
पुटिनले रुससहित विभिन्न देश र संस्थाबाट सम्मान तथा पदक प्राप्त गरेका छन्। सन् २००७ मा अमेरिकी पत्रिका टाइमले उनलाई वर्षव्यक्ति घोषणा गरेको थियो। अमेरिकी पत्रिका फोर्ब्सको विश्वका शक्तिशाली व्यक्तिहरूको सूचीमा उनी सन् २०१३ देखि २०१६ सम्म लगातार पहिलो स्थानमा रहे।
