मणिपुरमा हिंसा चर्कियो, नेपाली मूलका नागरिकसहित कम्तीमा ९ जनाको मृत्यु

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

भारतको मणिपुरका कामजोङ, काङ्पोकपी र उखरुल जिल्लामा शुक्रबार रातिदेखि शनिबारसम्म फैलिएको हिंसामा नेपाली मूलका एक नागरिकसहित कम्तीमा नौ जनाको मृत्यु भएको छ। नगा र कुकी समुदायका बस्तीका करिब १४ घरमा आगजनी भएको छ।

हिंसा कामजोङ जिल्लाको चसाद गाउँनजिक सुरक्षा निकायले अवैध भनिएका बङ्कर हटाउन थालेपछि भड्किएको थियो। प्रहरीका अनुसार संयुक्त टोलीको कारबाहीमा स्थानीय महिलाले अवरोध गरेपछि अज्ञात समूहले सुरक्षाकर्मीमाथि गोली चलायो र सुरक्षाकर्मीले जवाफी कारबाही गरे। गोली लागेर ४२ वर्षीया कुकी महिला डोमखोनेई तौथाङको मृत्यु भयो। कुकी संगठनहरूले भने सुरक्षाकर्मीले प्रदर्शनमा रहेका निहत्था महिलामाथि गोली चलाएको आरोप लगाएका छन्। यी दुवै दाबी स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि भएका छैनन्।

कामजोङकै निङचाउ चिङडोङ गाउँमा दुई नगा गाउँ सुरक्षा स्वयंसेवक मारिए। कुकी महिला संगठनले माइकल ङाममिनलेन हाओकिप नामका युवक पनि मारिएको र त्यसमा नगा सशस्त्र समूहको संलग्नता रहेको आरोप लगाएको छ। उक्त दाबी पनि स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि भएको छैन।

काङ्पोकपी जिल्लाको मकुई गाउँमा तीन नगा गाउँ सुरक्षा स्वयंसेवक मारिएको र टापोन क्षेत्रनजिकको छुट्टै आक्रमणमा अर्का स्वयंसेवकको मृत्यु भएको समाचार छ। घटनामा दुई जना घाइते भए। उखरुल जिल्लाको कोन्जाङनजिक राष्ट्रिय राजमार्ग २०२ मा कारमा यात्रा गरिरहेका सन्दीप रायलाई अज्ञात आक्रमणकारीले गोली हानेका थिए। प्रहरीले मुद्दा दर्ता गरे पनि आक्रमणको उद्देश्य र संलग्न व्यक्तिको पहिचान खुलाएको छैन।

मृतक सङ्ख्याबारे समाचार स्रोतहरूबीच फरक विवरण छ। केही राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले कम्तीमा नौ जनाको मृत्यु जनाएका छन् भने स्थानीय समाचार स्रोतले सशस्त्र समूहका सम्भावित सदस्यको मृत्यु पनि जोडेर १० वा ११ जनाको सङ्ख्या दिएका छन्। अन्तिम आधिकारिक मृतक सूची सार्वजनिक नभएसम्म कुल सङ्ख्या निश्चित भएको मान्न सकिँदैन।

तनाव बढेपछि कामजोङ प्रशासनले चसाद प्रहरी चौकीको ४०० मिटर वरपर भेला हुन रोक लगाएको छ। कमिटी अन ट्राइबल युनिटीले काङ्पोकपी जिल्लामा २४ घण्टे बन्द आह्वान गरेको छ। मुख्यमन्त्री युमनाम खेमचन्द सिंहले प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँग भेटेर शान्ति प्रयासबारे छलफल गरेका छन्। प्रधानमन्त्रीले शान्ति र सामान्य अवस्था फर्काउन राज्य सरकारलाई सम्भव सबै सहयोग गर्ने आश्वासन दिएको मुख्यमन्त्री सचिवालयले जनाएको छ।

मणिपुरको समग्र जातीय हिंसा सन् २०२३ मे ३ मा मैतेई र कुकी–जो समुदायबीचको द्वन्द्वबाट शुरु भएको थियो। त्यसपछि नगा–कुकी तनावसहित विभिन्न समुदायबीच हिंसात्मक घटना भएका छन्। राज्यका गृहमन्त्रीले विधानसभामा दिएको विवरणअनुसार सन् २०२३ मेदेखि २०२६ अगस्ट ३१ सम्मको समग्र द्वन्द्वमा ३०६ जनाको मृत्यु र ४९ जना बेपत्ता भएका छन्। यो पछिल्लो नगा–कुकी हिंसाको छुट्टै मृतक सङ्ख्या होइन।