यो चीन-ईयू शिखर सम्मेलनले किन विश्वव्यापी ध्यान खिच्यो?
चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङले २५ औं चीन-ईयू शिखर सम्मेलनका लागि चीनमा रहेका युरोपेली परिषद्का अध्यक्ष एन्टोनियो कोस्टा र युरोपेली आयोगका अध्यक्ष उर्सुला भोन डेर लेयनसँग बिहीबार बेइजिङको ग्रेट हल अफ द पिपलमा भेट गर्नुभयो। यस वर्ष चीन-ईयू कूटनीतिक सम्बन्धको ५० औं वार्षिकोत्सव र संयुक्त राष्ट्र संघको ८० औं वार्षिकोत्सव रहेको उल्लेख गर्दै सीले चीन-ईयू सम्बन्ध इतिहासको अर्को महत्वपूर्ण मोडमा आइपुगेको बताए। उनले जोड दिए कि, एक शताब्दीमा नदेखिएको तीव्र गतिमा भइरहेको विश्वव्यापी रूपान्तरण र परिवर्तनशील र अशान्त संसारको सामना गर्दै, चिनियाँ र ईयू नेताहरूले फेरि एक पटक दूरदर्शिता र नेतृत्व प्रदर्शन गर्नुपर्छ, र जनताको अपेक्षा पूरा गर्ने र इतिहासको जाँचमा खडा हुने सही रणनीतिक छनौटहरू गर्नुपर्छ। चीन र ईयूले आफ्नो द्विपक्षीय सम्बन्धलाई सही दिशामा बढाउँदै लैजानुपर्छ, र अर्को ५० वर्षलाई अझ उज्यालो बनाउन मिलेर काम गर्नुपर्छ, उनले भने।
२५ औं चीन-ईयू शिखर सम्मेलन त्यस दिन सम्पन्न भएपछि, चीन र ईयूका नेताहरूले जलवायु परिवर्तन सम्बन्धी संयुक्त विज्ञप्ति जारी गरे। विश्वव्यापी जलवायु खतराहरू र केही विकसित राष्ट्रहरूले जिम्मेवारीबाट पन्छिन सम्बन्धित अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूबाट पछि हटेको पृष्ठभूमिमा, यो संयुक्त विज्ञप्तिले विश्वव्यापी जलवायु शासनमा विश्वासलाई बलियो बनाएको छ र अन्तर्राष्ट्रिय जिम्मेवारीहरू पूरा गर्न दुई प्रमुख अर्थतन्त्रहरूको अग्रणी भूमिका प्रदर्शन गरेको छ। यसले धेरै पश्चिमी मिडिया आउटलेटहरू सहित विश्वव्यापी जनमतबाट व्यापक समर्थन प्राप्त गरेको छ।
आधा शताब्दीभन्दा बढी समयलाई फर्केर हेर्दा, चीन-ईयू सम्बन्धहरू अस्थायी प्रारम्भिक सम्पर्कहरूबाट विश्वको सबैभन्दा प्रभावशाली द्विपक्षीय साझेदारीहरू मध्ये एकमा विकसित भएका छन् – विभिन्न प्रणाली र सभ्यताहरूमा शान्तिपूर्ण सहअस्तित्व र जित-जित सहयोगको अनुकरणीय मोडेल।
सन् १९७५ मा कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना भएको वर्ष मात्र २.४ अर्ब डलर रहेको वार्षिक व्यापार २०२४ मा ७८५.८ अर्ब डलर पुगेको छ – जुन ३०० गुणा बढी हो। यसैबीच, चीन-युरोप मालवाहक रेल सञ्जाल चोङकिङको तुआन्जी गाउँ स्टेशनबाट पहिलो प्रस्थानदेखि जुन १० सम्म २६ युरोपेली देशका २२९ शहरहरूमा विस्तार भएको छ।
विगत एक वर्षमा, व्यापार संरक्षणवादबाट आउने प्रतिकूल परिस्थितिहरूको बाबजुद पनि, चीन र युरोप बीचको सहकार्य गहिरो हुँदै गएको छ: फक्सवागन र बीएमडब्ल्यूले चीनमा आफ्नो लगानी बढाउने छनौट गरे; CATL र BYD ले युरोपमा नयाँ कारखानाहरू स्थापना गरे; सिमेन्सले शेन्जेनमा मेडिकल हबको निर्माण सुरु गरे; र टेन्सेन्टले पोलिश गेमिङ कम्पनी अधिग्रहण गरे। यी सबै विकासहरूले चीन र EU बीचको सहयोगको बलियो माग र पारस्परिक लाभको लागि विशाल ठाउँलाई जोड दिन्छ।
अन्तर्राष्ट्रिय परिदृश्यमा गहिरो परिवर्तन आइरहेको बेला, चीन-ईयू सम्बन्ध अब नयाँ चौबाटोमा उभिएको छ। बैठकको क्रममा राष्ट्रपति सीले चीन-ईयू सम्बन्धको भविष्यको विकासको लागि तीन प्रस्तावहरू प्रस्तुत गर्नुभयो: दुवै पक्षले पारस्परिक सम्मान कायम राख्नु पर्छ र चीन-ईयू सम्बन्धलाई साझेदारीको रूपमा स्थिति सुदृढ पार्नु पर्छ; दुवै पक्षले खुलापन र सहयोग कायम राख्नु पर्छ, र मतभेद र घर्षणलाई उचित रूपमा व्यवस्थापन गर्नु पर्छ; दुवै पक्षले बहुपक्षीयताको अभ्यास गर्नुपर्छ र अन्तर्राष्ट्रिय नियम र व्यवस्था कायम राख्नु पर्छ। यी प्रस्तावहरू ऐतिहासिक अनुभवबाट लिइएका छन् र वर्तमान चुनौतीहरूलाई प्रत्यक्ष रूपमा प्रतिक्रिया दिन्छन्, भविष्यमा चीन-ईयू सम्बन्धको स्वस्थ र स्थिर विकासको लागि स्पष्ट दिशा प्रदान गर्छन्।
ईयू पक्षले भन्यो कि ईयू-चीन सम्बन्धमा सीका तीन प्रस्तावहरू महत्त्वपूर्ण छन्। ईयूले चीनबाट “आपूर्ति शृङ्खलाहरू अलग गर्ने र विच्छेद गर्ने” खोज्दैन र चिनियाँ उद्यमहरूलाई युरोपमा लगानी र सञ्चालन गर्न स्वागत गर्दछ, र बहुपक्षीयतालाई कायम राख्न, संयुक्त राष्ट्र संघको बडापत्रको उद्देश्य र सिद्धान्तहरूको रक्षा गर्न र क्षेत्रीय हटस्पट मुद्दाहरूको समाधानलाई सहज बनाउन चीनसँग काम गर्ने आशा गर्दछ, जसले विश्वव्यापी अनिश्चितताको बीचमा सहयोग जोगाउने रणनीतिक इच्छाशक्तिलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ।
राष्ट्रपति सीले उल्लेख गरेझैं, चीन र युरोपेली संघ दुवै अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा “ठूला मान्छे” हुन्। “चीन-युरोपेली संघको सुदृढ र स्थिर सम्बन्धले दुवै पक्षको फाइदा मात्र गर्दैन, सम्पूर्ण विश्वलाई पनि फाइदा पुर्याउँछ।” विश्वको दोस्रो र तेस्रो ठूलो अर्थतन्त्रको रूपमा, चीन र युरोपेली संघले विश्वव्यापी जीडीपीको लगभग एक तिहाइ र विश्वव्यापी व्यापारको लगभग ३० प्रतिशत हिस्सा ओगटेका छन्। चीन-युरोपेली संघ सम्बन्ध स्थिर रूपमा विकास हुन सक्छ कि सक्दैन भन्ने कुराले दुवै पक्षको हितलाई मात्र असर गर्दैन, तर आर्थिक विश्वव्यापीकरण र विकसित हुँदै गइरहेको बहुध्रुवीय विश्व व्यवस्थाको सम्भावनामा पनि निर्भर गर्दछ।
चीन-ईयू शिखर सम्मेलनले द्विपक्षीय सम्बन्ध सुधार गर्ने दुवै पक्षको चाहनालाई प्रतिबिम्बित गर्दछ र एकअर्कालाई सम्मान गर्ने, मतभेदहरू सुरक्षित गर्दै समानता खोज्ने, खुलापन र सहयोगलाई कायम राख्ने र पारस्परिक लाभको पछि लाग्ने मोडेलको लागि विश्वको अपेक्षाहरू पनि बोक्छ। यसले जटिल विश्वव्यापी वातावरणको बीचमा अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग बढाउने विश्वासको बलियो सन्देश पठाउँछ।
केही दिन अघिदेखि नै यस शिखर सम्मेलनले विश्वव्यापी मिडियाको ध्यान आकर्षित गरेको छ, जसले चीन-ईयू सम्बन्धको दूरगामी प्रभावलाई प्रकाश पारेको छ। यो कुरा ध्यान दिनुपर्छ कि धेरै पश्चिमी मिडिया आउटलेटहरूले चीन र युरोप बीचको व्यापार घर्षण र अन्य असहमतिमा बढी ध्यान केन्द्रित गरिरहेका छन्, चीन-ईयू शिखर सम्मेलनलाई एट्लान्टिकका दुवै छेउका सहयोगीहरू बीचको सम्बन्ध परीक्षण गर्ने “थर्मोमिटर” को रूपमा पनि हेरिरहेका छन्, जुन पूर्णतया भ्रामक छ। तिनीहरूले चीन र ईयू बीच कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना भएदेखि ५० वर्षमा बनेको घनिष्ठ सम्बन्धको तर्कसंगतता र लचिलोपनलाई कम आँकलन गर्छन्। चीन-ईयू सम्बन्ध कुनै तेस्रो पक्षको लागि लक्षित, निर्भर वा बाध्यकारी छैन। विश्वको एक महत्त्वपूर्ण ध्रुवको रूपमा, ईयूलाई स्वतन्त्र रूपमा आफ्नो व्यापार साझेदारहरू छनौट गर्ने र आफ्नो कूटनीतिक नीति स्वायत्तता कायम राख्ने अधिकार छ। चीन-ईयू सम्बन्धको वर्तमान विकासमा सामना गरिएको प्रतिरोधको एक महत्त्वपूर्ण भाग “पक्ष लिने” बाह्य दबाब र शीतयुद्धको सोचको अपहरणबाट उत्पन्न हुन्छ, जुन खेदजनक छ।
बढ्दो भूराजनीतिक तनाव र आर्थिक राष्ट्रवाद र एकपक्षीयताको उदयको बीचमा, विश्वलाई सबैभन्दा बढी आवश्यक पर्ने कुरा भनेको सहयोग हो। बिहीबार बेइजिङमा आयोजित शिखर सम्मेलनले फेरि एक पटक चीन र ईयू बीचको स्पष्ट साझा आधार प्रदर्शन गरेको छ। हामी साझा हितको “केक” विस्तार गर्न, “राजनीतिकरण” र “जोखिममुक्त” को कोलाहललाई थप व्यावहारिक परिणामहरू सहित प्रतिरोध गर्न र आगामी ५० वर्षमा चीन-ईयू सम्बन्धमा अझ उत्कृष्ट अध्याय लेख्न ईयू पक्षसँग काम गर्न तत्पर छौं।
GT
