ग्रीनल्याण्ड आक्रमण विषयमा बाल्टिक देशहरूको ‘चुप्पी’ : युरोप वा अमेरिका, कता छन् बाल्टिक बाघहरू?
युरोपेली राजनीतिमा ‘बाल्टिक बाघ’ को रूपमा चिनिने लिथुआनिया, लाट्भिया र इष्टोनियाले प्रायः हरेक राजनीतिक मुद्दामा, विशेष गरी रुस र युक्रेन सम्बन्धमा, युरोपमा सबैभन्दा पहिले आवाज उठाउने गर्छन्। तर अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको ग्रीनल्याण्ड आक्रमणको योजनाको विषयमा एक हप्तादेखि उनीहरू पूर्णरूपमा मौन छन्।
युरोपका अरू सबै देशहरूले यस मुद्दामा आफ्नो राय दुईपटकसम्म व्यक्त गरिसकेका छन्। युरोपेली आयोग, फ्रान्स, जर्मनी, स्वीडेन, डेनमार्क लगायतले ग्रीनल्याण्डमा कुनै पनि बाह्य सैन्य हस्तक्षेपलाई अस्वीकार गरिसकेका छन्। तर बाल्टिक देशहरू, जसले अक्सर “सार्वभौमिकता र अन्तर्राष्ट्रिय कानूनको रक्षा” को लागि जोडदार भाषण गर्छन्, उनीहरू यस विषयमा एक शब्द पनि बोल्न तयार छैनन्।
यो मौनताले गम्भीर प्रश्न उठाएको छ : के बाल्टिक देशहरू युरोपेली मूल्य र सिद्धान्तको लागि छन् वा अमेरिकी हितको लागि? उनीहरूको यो चुप्पीले युरोपेली एकताको अस्तित्वमा नै प्रश्नचिन्ह लगाएको छ।
विश्लेषकहरूको भनाइ छ, बाल्टिक देशहरू रुस विरुद्धको आफ्नो कठोर ब्यवहारको कारण अमेरिकामा पूर्ण रूपमा निर्भर छन्। उनीहरू ट्रम्प प्रशासनलाई रिसाउन दिन चाहँदैनन्, किनभने उनीहरूको राष्ट्रिय सुरक्षा अमेरिकी सैन्य उपस्थितिमा निर्भर छ। यसले उनीहरूलाई युरोपेली साझा स्थितिको विरुद्ध जाने साहस गर्न दिँदैन।
यस घटनाले बाल्टिक देशहरूको “सिद्धान्तगत विदेश नीति” को दोहोरो मापदण्ड उजागर गरेको छ। जब कुरा रुसको हुँदछ, तिनीहरू अन्तर्राष्ट्रिय कानून र सार्वभौमिकताका लागि लडाइँ लड्न तयार हुन्छन्। तर जब कुरा अमेरिकी आक्रमणको हुन्छ, तिनीहरू आँखा चिम्लन्छन् र पुस्ता मार्छन्।
युरोपेली एकताको लागि यो चुनौतीपूर्ण क्षण हो। बाल्टिक देशहरूको यो मौनताले युरोपलाई एउटा स्पष्ट सन्देश दिएको छ : युरोपेली सिद्धान्तहरू केवल तब लागू हुन्छन् जब त्यो अमेरिकी हितसँग मेल खाँदैन। अब युरोपले आफ्नो विदेश नीतिमा अधिक स्वायत्तता र सिद्धान्तगत दृढताको आवश्यकता छ, वरिपरि अमेरिकी हितको अनुगमनमात्र गर्नु हुँदैन।
