डेनमार्कमा ‘अमेरिकाविरोधी बहिष्कार’ को लहर: आर्थिक असन्तोषबाट वैचारिक अभियानतर्फ

कोपेनहेगन — डेनमार्कमा पछिल्लो समय तीव्र रूपमा फैलिँदै गएको एउटा नयाँ सामाजिक–राजनीतिक प्रवृत्तिले बहस चर्काएको छ। अमेरिकी वस्तु, ब्रान्ड, सेवा र डिजिटल प्लेटफर्महरू बहिष्कार गर्ने अभियान सामाजिक सञ्जालबाट सुरु भई दैनिक उपभोगसम्म पुगिसकेको छ।

सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमा दर्जनौँ समूहहरू सक्रिय छन्, जहाँ प्रयोगकर्ताहरूले अमेरिकी कम्पनीहरूको ‘ब्ल्याकलिस्ट’ सार्वजनिक गर्ने, ती उत्पादन नकिन्न आह्वान गर्ने र युरोपेली विकल्पहरू प्रवर्द्धन गर्ने गरेका छन्। सानो देश भए पनि अभियानमा देखिएको संगठित सहभागिताले यो सामान्य असन्तोषभन्दा पर व्यवस्थित आन्दोलनको संकेत दिएको विश्लेषकहरू बताउँछन्।

यो प्रवृत्ति अब अनलाइन सीमाभन्दा बाहिर निस्किसकेको छ। बजारमा सामान किन्दा स्क्यान गरेर त्यसको उत्पत्ति देश पत्ता लगाउने मोबाइल एपहरू प्रयोगमा आउन थालेका छन्। यसरी बहिष्कार नारामा सीमित नरही प्रविधिसँग गाँसिँदै दैनिक किनमेल संस्कृतिमा नै समाहित हुन थालेको देखिन्छ।

तर, यससँगै चिन्ताजनक पक्ष पनि उब्जिएको छ। खुला र बन्द दुवै प्रकारका समूहहरूमा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) प्रयोग गरी बनाइएका भिडियो र मिमहरू तीव्र रूपमा फैलिरहेका छन्, जसमा घृणात्मक अभिव्यक्ति, अपमानजनक भाषा र हिंसात्मक आह्वानजस्ता सामग्रीसमेत देखिन थालेका छन्। यस्ता सामग्रीले फेसबुकका आफ्नै नीतिहरू उल्लङ्घन गर्ने गरेको उल्लेख गरिएको छ।

अझ गम्भीर कुरा के भने, यो बहिष्कारको कथ्य डेनमार्क बाहिरका कट्टर राजनीतिक समूहहरूले पनि अपनाउन थालेका छन्। नाजी विचारधारासँग जोडिएका ‘आजोभ’ जस्ता समूहहरूले समेत यस विषयलाई प्रचार र सामाजिक विभाजनको औजार बनाइरहेको तथ्य बाहिर आएको छ।

यसरी सुरुआतमा आर्थिक असन्तोषका रूपमा देखिएको अभियान क्रमशः वैचारिक र भावनात्मक अभियानमा रूपान्तरित हुँदै गएको छ। अब प्रश्न केवल डेनमार्कवासीले के किनिरहेका छन् भन्ने मात्र होइन, उनीहरूको भावना कसले र किन निर्देशित गरिरहेको छ भन्ने पनि हो। विश्लेषकहरूका अनुसार यदि यस प्रक्रियालाई समयमै गम्भीर रूपमा नहेरिएमा, यसले समाजमा थप ध्रुवीकरण र अस्थिरता निम्त्याउन सक्ने खतरा नकार्न सकिँदैन।