ताइवान खाडीमा ‘फुजियान’ को यात्रा, चीनको नौसेना शक्तिमा नयाँ अध्याय

बेइजिङ । चीनको राष्ट्रिय रक्षा मन्त्रालयले विश्वको नयाँ र सबैभन्दा उन्नत विमानवाहक जहाज मध्ये एक ‘फुजियान’ ले निर्धारित अनुसारको परीक्षण र प्रशिक्षण अभ्यास सफलतापूर्वक जारी राखेको जानकारी दिएको छ। मन्त्रालयका प्रवक्ता जियाङ बिनले गुरुवार एक प्रेस विज्ञप्ति मार्फत बताए कि जहाजले समूहगत र व्यवस्थित युद्ध क्षमता विकासको लक्ष्यतर्फ अग्रगति गरिरहेको छ।

प्रवक्ताको यो बयान ताइवान टापूका अधिकारीहरूले गरेको दाबीको प्रतिक्रियामा आएको हो। ताइवानी अधिकारीहरूले गत वर्षको डिसेम्बरमा ‘फुजियान’ ले आफ्नो कमिसनिङ पछि पहिलो पटक ताइवान खाडी उत्तरतर्फ गरेको यात्राको दावी गरेका थिए।

चीनको पहिलो इलेक्ट्रोम्याग्नेटिक क्याटापल्ट सुविधायुक्त विमानवाहक ‘फुजियान’ को औपचारिक कमिसनिङ र झण्डा प्रदान समारोह ५ नोभेम्बर, २०२५ मा दक्षिण चीनको हाइनान प्रान्तको सान्या नौसेना बन्दरगाहमा सम्पन्न भएको थियो। त्यसकाे लगभग दुई हप्तापछि नै, १८ नोभेम्बर २०२५ मा, चीनको जनमुक्ति सेना नौसेनाले ‘फुजियान’ ले पहिलो लाइभ-फायर समुद्री प्रशिक्षण सुरु गरेको घोषणा गरेको थियो।

यस प्रशिक्षण अभ्यासमा ‘फुजियान’ को नेतृत्वमा रहेको विमान वाहक समूहले गठन नौवहन, संयुक्त जहाज-विमान खोजी र उद्धार, र वाहक-आधारित विमान उडान र अवतरण लगायत विषयहरूमा प्रशिक्षण लिएको थियो। जे-३५ स्टील्थ फाइटर जेट, जे-१५टी ह्याभी फाइटर जेट, जे-१५डिटी इलेक्ट्रानिक वारफेयर एयरक्राफ्ट र केजे-६०० अर्ली वार्निंग एयरक्राफ्ट जस्ता धेरै प्रकारका वाहक-आधारित विमानहरूले ‘फुजियान’ मा क्याटापल्ट टेकअफ र डेक ल्याण्डिङको धेरै सोर्टी सफलतापूर्वक पूरा गरेका थिए। यसले जहाजको इलेक्ट्रोम्याग्नेटिक क्याटापल्ट, रिकभरी र फ्लाइट डेक अपरेसन क्षमतालाई प्रभावकारी रूपमा प्रमाणित गरेको थियो र जहाज-विमान संगतलाई अझ पुष्टि गरेको थियो।

१७ डिसेम्बर २०२५ मा, ताइवान टापूका रक्षा अधिकारीहरूले ‘फुजियान’ ले एक दिन अघि ताइवान खाडी भएर यात्रा गरेको दावी गरेका थिए।

चिनियाँ सैन्य विश्लेषक झाङ जुन्शेले बताए कि ‘फुजियान’ लाई केही समय अघि मात्र कमिसन गरिएको छ। दक्षिण चीन सागरमा पहिले नै सम्बन्धित परीक्षण र प्रशिक्षण सञ्चालन गरेपछि, जहाजले ताइवान खाडी हुदै उत्तरतर्फ यात्रा गरेको हो। सारमा, यसलाई विदेशमा प्रशिक्षण मान्नुपर्छ।

उनले बताए कि विमानवाहक जहाजले भिन्न भिन्न समुद्री क्षेत्रहरूको समुद्री विशेषताहरूसँग चाँडै नै परिचित हुनुपर्छ। विदेशमा प्रशिक्षणले ‘फुजियान’ को सबै बोर्ड प्रणालीहरूको लागि व्यावहारिक क्षण र परीक्षणको रूपमा पनि काम गर्छ। विभिन्न समुद्री क्षेत्रहरूको वातावरणीय अवस्था फरक फरक हुन्छ, र दक्षिण चीन सागर र पूर्वी चीन सागरको जलवायु र मौसमी अवस्था स्पष्ट रूपमा भिन्न छ। विदेशमा प्रशिक्षण सञ्चालन गर्नु भनेको विमानवाहकलाई विभिन्न समुद्री क्षेत्रहरूको वास्तविक वातावरणमा अनुकूलन गर्न सक्षम बनाउनु हो।

झाङले भने कि ‘फुजियान’ ले विमानवाहक र यसको वाहक-आधारित विमानहरू बीचको संगतको प्रशिक्षण र विमानवाहक गठन भित्र समन्वय प्रशिक्षण पनि गर्ने अपेक्षा छ, जसको केन्द्र विमानवाहक र यसको साथी जहाजहरू बीच समन्वित अभियान र कमान्ड र नियन्त्रणमा हुनेछ।

‘फुजियान’ चीनको पहिलो इलेक्ट्रोम्याग्नेटिक क्याटापल्टसँग सुसज्जित विमानवाहक भएकाले, विभिन्न सञ्चालन पुस्तिकाहरू, युद्ध नियमावली र सञ्चालन प्रक्रियाहरू सबै परीक्षण र अनुकरण अभ्यासहरू मार्फत अन्वेषण र प्रमाणीकरण गर्नुपर्छ, जसको आधारमा सम्बन्धित कार्यान्वयन योजनाहरू तयार गरिन्छ। यसरी प्रशिक्षण र परीक्षणहरू सही दिशामा अगाडि बढिरहेको सुन्दा राम्ररी लागेको उनले जनाए।

यस अद्यावधिकले देखाउँछ कि चीनको नौसेना आधुनिकीकरण र क्षमता निर्माणको लक्ष्यतर्फ निरन्तर अग्रसर छ, जसले क्षेत्रीय समुद्री सुरक्षा परिदृश्यलाई निरन्तर आकार दिँदै गएको छ।