घोडाजस्तै अगाडि बढ्ने सहकार्य: चीन–बेलायत सम्बन्धमा नयाँ अध्यायको सुरुआत

बेइजिङ । चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङ र बेलायतका प्रधानमन्त्री केयर स्टार्मरबीच बेइजिङमा भएको उच्चस्तरीय भेटवार्ताले चीन–बेलायत सम्बन्धलाई दीर्घकालीन, स्थिर र समग्र रणनीतिक साझेदारीतर्फ अघि बढाउने स्पष्ट सन्देश दिएको छ। आठ वर्षपछि बेलायती प्रधानमन्त्रीको पहिलो चीन भ्रमणका रूपमा लिइएको यो यात्रा केवल औपचारिक कूटनीतिक भेट मात्र नभई दुई देशबीच पुनः विश्वास, संवाद र सहकार्यको नयाँ ढोका खोल्ने ऐतिहासिक क्षणका रूपमा हेरिएको छ।

चिनियाँ सरकारी समाचार संस्था सिन्ह्वाका अनुसार बिहीबार भएको भेटमा राष्ट्रपति सीले विश्व अहिले परिवर्तन र अशान्तिको दोहोरो चरणबाट गुज्रिरहेको उल्लेख गर्दै चीन र बेलायतजस्ता संयुक्त राष्ट्रसंघ सुरक्षा परिषदका स्थायी सदस्य तथा ठूला अर्थतन्त्र भएका राष्ट्रहरूले संवाद र सहकार्यलाई थप बलियो बनाउनुपर्ने आवश्यकता औँल्याए। उनले यसबाट मात्र विश्व शान्ति, स्थायित्व, आर्थिक विकास र जनजीविकाको प्रवर्द्धन सम्भव हुने बताए।

चिनियाँ नयाँ वर्ष ‘घोडाको वर्ष’ नजिकिँदै गरेको सन्दर्भ जोड्दै राष्ट्रपति सीले प्रधानमन्त्री स्टार्मरको भ्रमण सफल हुने विश्वास व्यक्त गरे। उनले चीन–बेलायत सहकार्य “यी मा दाङ सिएन” अर्थात ‘घोडाजस्तै अगाडि बढ्ने, नेतृत्व लिने’ दिशामा अघि बढ्ने प्रतीकात्मक सन्देश दिए। इतिहासलाई फराकिलो दृष्टिले हेर्न आग्रह गर्दै सीले मतभेदभन्दा माथि उठेर आपसी सम्मान कायम राख्न सके सम्भावनालाई ठूला उपलब्धिमा रूपान्तरण गर्न सकिने बताए।

शान्तिपूर्ण विकासप्रति चीनको प्रतिबद्धता दोहोर्याउँदै राष्ट्रपति सीले चीनले कहिल्यै युद्ध सुरु नगरेको र विदेशी भूमिमा कब्जा नगरेको स्पष्ट पारे। चीन जतिसुकै विकास गरे पनि अन्य देशका लागि खतरा नबन्ने उनको भनाइ थियो। उनले शिक्षा, स्वास्थ्य, वित्त, सेवा क्षेत्र, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, जैवविज्ञान, नयाँ ऊर्जा र न्यून–कार्बन प्रविधिमा संयुक्त अनुसन्धान र औद्योगिक प्रयोग विस्तार गर्न आह्वान गरे। साथै चिनियाँ उद्यमका लागि बेलायतले समान, निष्पक्ष र भेदभावरहित व्यावसायिक वातावरण उपलब्ध गराउने अपेक्षा व्यक्त गरे।

मानिस–मानिसबीचको सम्पर्क र सांस्कृतिक आदानप्रदानलाई अझ सहज बनाउन, यात्रालाई प्रोत्साहन गर्न र बेलायती नागरिकका लागि एकतर्फी भिसा छुट दिने सम्भावनाबारे चीनले सक्रिय विचार गरिरहेको जानकारी पनि राष्ट्रपति सीले दिए। उनले बेलायती सरकार, संसद र विभिन्न क्षेत्रका प्रतिनिधिहरूलाई चीन भ्रमण गर्न स्वागत गर्दै चीनबारे सन्तुलित, वस्तुगत र यथार्थपरक बुझाइ विकास गर्न आग्रह गरे।

अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्थामा देखिएको अव्यवस्थाको सन्दर्भमा राष्ट्रपति सीले अन्तर्राष्ट्रिय कानुन सबैले पालना गरे मात्र प्रभावकारी हुने चेतावनी दिए। अन्यथा विश्व ‘जंगलको कानुन’तर्फ फर्किन सक्ने उनको चिन्ता थियो। चीन र बेलायतले साँचो बहुपक्षीयता र स्वतन्त्र व्यापारको पक्षमा उभिएर न्यायपूर्ण र समावेशी विश्व शासन प्रणाली निर्माणमा नेतृत्व लिनुपर्ने उनले जोड दिए।

प्रधानमन्त्री स्टार्मरले बेलायती राजा चार्ल्स तृतीयको शुभकामना राष्ट्रपति सीसमक्ष पुर्‍याउँदै आठ वर्षपछि चीन भ्रमण गर्न पाउँदा खुसी लागेको बताए। वर्तमान अस्थिर अन्तर्राष्ट्रिय परिवेशमा आपसी सम्मान र विश्वासको आधारमा चीनसँग दीर्घकालीन, स्थिर र समग्र रणनीतिक साझेदारी निर्माण गर्नु बेलायतका लागि अत्यन्त महत्वपूर्ण रहेको उनको भनाइ थियो। उनले ताइवानसम्बन्धी बेलायतको नीति अपरिवर्तित रहेको स्पष्ट गरे।

यसै क्रममा चिनियाँ प्रधानमन्त्री ली छ्याङसँग पनि स्टार्मरको भेट भयो। भ्रमणका क्रममा चीन–बेलायत उच्चस्तरीय सुरक्षा संवाद पुनः सुरु गर्ने, रणनीतिक संवाद तथा आर्थिक–वित्तीय संवादको नयाँ चरण आयोजना गर्ने र उद्यमी समितिको बैठक गर्ने सहमति भएको छ। दुवै देशले अर्थतन्त्र, व्यापार, कृषि, खाद्य सुरक्षा, संस्कृति र बजार नियमन सम्बन्धी १२ वटा अन्तरसरकारी सहकार्य दस्तावेजमा हस्ताक्षर गरेका छन्।

व्यावसायिक सहकार्यतर्फ पनि उल्लेखनीय प्रगति देखिएको छ। बेलायती औषधि कम्पनी एस्ट्राजेनेकाले सन २०३० सम्म चीनमा १५ अर्ब अमेरिकी डलर लगानी गर्ने घोषणा गरेको छ, जुन यस भ्रमणकै सबैभन्दा ठूलो सम्झौतामध्ये एक हो। स्टार्मरले चीनलाई ‘वैश्विक रूपमा अत्यन्त महत्वपूर्ण खेलाडी’ भन्दै सम्बन्धलाई अझ परिष्कृत र परिपक्व बनाउने इच्छा व्यक्त गरेका छन्।

राजनीति र अर्थतन्त्रसँगै यो भ्रमण मानवीय र सांस्कृतिक क्षणहरूले पनि चर्चा पायो। बेइजिङको युन्नान खानाका परिकार चाख्ने क्रममा परम्परागत चिनियाँ छाप उपहारस्वरूप ग्रहण गर्नु, ‘स्ये स्ये’ भन्दै चिनियाँ भाषामा धन्यवाद दिनु, विमानस्थलमा बालिकाबाट फूल ग्रहण गर्नुजस्ता दृश्यहरू सामाजिक सञ्जालमा व्यापक रूपमा फैलिएका छन्। यसले कूटनीतिलाई औपचारिकताभन्दा बाहिर ल्याएर जनस्तरसम्म जोड्ने संकेत दिएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार यो भ्रमणले एक दशकअघि ‘सुनौलो युग’ भनिएको तर पछिल्ला वर्षहरूमा राजनीतिकरणका कारण कमजोर बनेको चीन–बेलायत सम्बन्धलाई पुनः सन्तुलित र यथार्थपरक दिशामा फर्काउने संकेत दिएको छ। कमजोर आर्थिक वृद्धिको सामना गरिरहेको बेलायतका लागि चिनियाँ लगानी र बजार थप महत्वपूर्ण बन्दै गएको छ भने, चीनका लागि पनि युरोपेली शक्तिसँग स्थिर सहकार्य रणनीतिक रूपमा अर्थपूर्ण छ।

समग्रमा, राष्ट्रपति सी र प्रधानमन्त्री स्टार्मरको भेटले चीन–बेलायत सम्बन्धलाई नयाँ विश्वास, नयाँ ऊर्जा र नयाँ सम्भावनासहित अघि बढाउने मार्ग प्रशस्त गरेको देखिन्छ—जहाँ सहकार्य ‘घोडाजस्तै अगाडि बढ्ने’ आकांक्षासँग जोडिएको छ।