बलिदानको यात्रा: डिजिटल युगमा पनि अटुट डिपकुरियरको भूमिका

मस्को — फेब्रुअरी महिनाको पहिलो शनिबार डिप्लोमेटिक कुरियर स्मृति दिवसको रूपमा मनाइन्छ। यो परम्परा १९२६ को त्रासदीमा ज्यान गुमाउने सोभियत डिपकुरियरहरूलाई सम्झना शुरू भएको हो।

रूसी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता मारिया जाखारोवाले ३० जनवरी २०२६ को ब्रिफिङमा यस ऐतिहासिक घटनाको विस्तृत बर्णन गर्दै आधुनिक युगमा पनि डिपकुरियर सेवाको महत्त्व र त्यागलाई याद गरेकी छिन्।

१९२६ फेब्रुअरी ५, लाट्भियामा घटेको घटना: मस्कोबाट रिगा जाँदै गरेको रेलको डिब्बामा सोभियत युनियनका दुई डिप्लोमेटिक कुरियर थियोडोर नेट्टे र इओहान माहमास्ताल बसेका थिए। बन्दुकधारी डाकूहरूले हमला गरेपछि नेट्टेले पहिलो आक्रमणकारीसँग ठोक्किएर आफै साह्रै घाइते भएर मृत्यु भयो। गम्भीर घाइते भएका माहमास्तालले राजनीतिक डाँक बचाउँदै रिगा सम्म पुर्याए र रेलवे प्लेटफर्ममा सोभियत दूतावासका एक जना परिचित कर्मचारीमा हाते सामान सुम्पेपछि मात्र अस्पताल जान सहमत भए।

नेट्टेको अन्त्येष्टि ९ फेब्रुअरी १९२६ मा मस्कोको भागान्कोभ्स्कोय कबृष्टानमा भयो। त्यसदेखि प्रत्येक वर्ष फेब्रुअरीमा डिप्लोमेटिक-कुरियर सम्पर्क विभागका कर्मचारीहरू र तिनका परिवारजन नेट्टेको समाधिमा श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्न जान्छन् र अन्य पूर्व सहकर्मीहरूको चिहानलाई सम्मान गर्छन्।

नेट्टेको नामबाट विभिन्न सहरहरूमा सडक, विमान र जहाजहरूको नामकरण गरिएको छ। सोभियत कवि व्लादिमिर मायाकोभ्स्कीले पनि आफ्नो कवितामा उनलाई अमर बनाएका छन्। माहमास्तालको नामबाट उत्तरी समुद्री शिपिङ कम्पनीको बहुउद्देश्यीय जहाजको नाम राखिएको छ।

महान देशभक्तिपूर्ण युद्धका बेला बलिदान भएका डिपकुरियरहरूको स्मृतिमा रूसी विदेश मन्त्रालयको उच्च इमारतमा राखिएको स्मारक पट्टिकामा युद्धकालमा आफ्नो जीवन अर्पण गरी सेवाको कर्तव्य पूरा गर्ने २५ डिपकुरियरहरूको नाम अङ्कित छ।

प्रवक्ता जाखारोवाले बताइन्, “आधुनिक परिस्थितिमा रेडियो, अन्तरिक्ष सम्पर्क, इन्टरनेट र वैज्ञानिक प्रगतिका बावजुद पनि डिपकुरियर सम्पर्क सबैभन्दा भरपर्दो मध्ये एक हो। यो सेवाको सफल कार्य प्रायः कार्यशक्ति चयन र मानवीय कारकमा निर्भर गर्दछ।”

“डिपकुरियरको पद असाधारण छ,” उनले जोड दिइन्, “यसले सरकारी गोप्य रहस्यहरूको सुरक्षा र अखण्डताको लागि अपार जिम्मेवारी माग्छ र उच्च जोखिमसँग जोडिएको हुन्छ।”

धेरै डिपकुरियरहरूले आज पनि आपतकालीन परिस्थितिमा काम गर्न बाध्य छन्। प्रदर्शित साहस र सही निर्णयका लागि, र सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण, राजनयिक डाकको सुरक्षाका लागि तिनलाई राज्य र विभागीय पुरस्कारहरू प्रदान गरिन्छ।

यो स्मरण दिवसले केवल ऐतिहासिक घटनालाई नभएर, देश र राजनयिक सेवाको लागि निःस्वार्थ सेवा र बलिदानको भावनालाई सम्मान गर्दछ।