टिकट बिक्रीभन्दा पर चिनियाँ सिनेमा हल : अनुभव, प्रविधि र सांस्कृतिक उपभोगको नयाँ केन्द्र

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

चीनको चलचित्र उद्योगमा प्रतिस्पर्धा अब केवल कुन चलचित्रले बढी टिकट बेच्यो भन्ने प्रश्नमा सीमित छैन। सिनेमा हल स्वयं कस्तो अनुभव दिन्छ, दर्शकलाई कति समयसम्म त्यहाँ राख्न सक्छ र चलचित्र हेर्ने कार्यलाई अन्य सांस्कृतिक तथा मनोरञ्जन गतिविधिसँग कसरी जोड्न सक्छ भन्ने विषय महत्वपूर्ण बन्दै गएको छ।

मोबाइल फोन, ठूलो टेलिभिजन, घरेलु प्रोजेक्टर र स्ट्रिमिङ सेवाले घरमै उच्च गुणस्तरको सामग्री हेर्ने सुविधा दिएपछि परम्परागत सिनेमा हलमाथि नयाँ दबाब सिर्जना भएको छ। दर्शकलाई हलसम्म ल्याउन अब केवल ठूलो पर्दा पर्याप्त नहुने अवस्था विकसित हुँदैछ।

चिनियाँ सिनेमा व्यवसायले यही चुनौतीलाई अवसरमा रूपान्तरण गर्ने प्रयास गरिरहेको छ।

ठूला पर्दा, त्रिआयामिक प्रविधि, आइम्याक्स, उच्च गुणस्तरको ध्वनि, गतिशील सिट र अन्य immersive प्रविधिले चलचित्र हेर्ने अनुभवलाई घरको पर्दाभन्दा फरक बनाउने प्रयास भइरहेको छ। सिनेमा हललाई केवल चलचित्र प्रदर्शन गर्ने स्थान नभई सामूहिक अनुभवको केन्द्र बनाउने अवधारणा बलियो हुँदै गएको छ।

यस परिवर्तनको अर्थ प्रविधि थप्नु मात्र होइन।

घरमा चलचित्र हेर्दा दर्शक व्यक्तिगत रूपमा सामग्री उपभोग गर्छ। सिनेमा हलमा भने सयौँ मानिस एउटै समयमा हाँस्छन्, डराउँछन्, भावुक हुन्छन् वा उत्तेजित हुन्छन्। यही सामूहिक अनुभूति हलको सबैभन्दा ठूलो प्रतिस्पर्धी शक्ति हो।

चीनमा नयाँ पुस्ताका दर्शक विशेषगरी अनुभवको मूल्यप्रति संवेदनशील देखिन्छन्। उनीहरू केवल चलचित्र हेर्न होइन, चलचित्रसँग सम्बन्धित एउटा विशेष क्षण अनुभव गर्न हल पुग्ने प्रवृत्ति बढ्दो छ।

यसले चलचित्र हलको व्यापारिक संरचना पनि बदल्न सक्छ।

परम्परागत मोडलमा टिकट र खानपान मुख्य आयका स्रोत थिए। नयाँ मोडलमा चलचित्रसँग सम्बन्धित सामग्री, सांस्कृतिक वस्तु, खेलौना, पात्रसँग सम्बन्धित उत्पादन, विशेष कार्यक्रम, अन्तरक्रियात्मक अनुभव र सामाजिक भेटघाटसमेत आम्दानीका अतिरिक्त क्षेत्र बन्न सक्छन्।

यसबाट एउटा सिनेमा हल चलचित्र उद्योगको अन्तिम वितरण केन्द्र मात्र नभई सम्पूर्ण सांस्कृतिक अर्थतन्त्रको प्रवेशद्वार बन्न सक्छ।

चीनमा सफल चलचित्रसँग जोडिएका पात्र र कथाको प्रभाव हलबाट बाहिर पनि फैलिने प्रवृत्ति देखिन्छ। दर्शकले चलचित्र हेरेपछि त्यससँग सम्बन्धित वस्तु, खेल, पर्यटनस्थल, खाना वा सांस्कृतिक अनुभव खोज्न सक्छन्। यसरी चलचित्र टिकटको मूल्यभन्दा धेरै ठूलो आर्थिक श्रृंखला निर्माण हुन सक्छ।

चिनियाँ चलचित्र उद्योगको अर्को महत्वपूर्ण विशेषता प्रविधि र व्यापारलाई एकसाथ प्रयोग गर्ने क्षमता हो।

डिजिटल टिकट प्रणाली, दर्शक व्यवहारसम्बन्धी तथ्याङ्क, सामाजिक सञ्जाल प्रचार, मोबाइल भुक्तानी र अनलाइन समीक्षा प्रणालीले कुन चलचित्र कहाँ र कुन समयमा प्रभावकारी हुन सक्छ भन्ने निर्णयलाई पहिलेभन्दा धेरै तथ्याङ्कमा आधारित बनाएको छ।

यसले वितरण प्रणालीमा पनि परिवर्तन ल्याएको छ।

पहिले चलचित्रको सफलता मुख्यतः ठूला शहर र मुख्य हलबाट निर्धारण हुने अवस्था थियो। अहिले डिजिटल प्रचार र अनलाइन टिकट प्रणालीले साना शहरका दर्शकलाई समेत राष्ट्रिय चलचित्र बजारसँग प्रत्यक्ष जोडेको छ।

यही कारण चीनको घरेलु चलचित्र बजारको शक्ति केवल जनसंख्याको आकारमा सीमित छैन। वास्तविक शक्ति दर्शक, हल, मोबाइल प्रविधि, डिजिटल भुक्तानी, प्रचार र सांस्कृतिक उत्पादनलाई एउटै व्यापारिक प्रणालीमा जोड्न सक्ने क्षमतामा छ।

यसका बावजूद चुनौती पनि छन्।

यदि चलचित्रको गुणस्तर कमजोर भयो भने आकर्षक हल र अत्याधुनिक प्रविधिले मात्र दर्शकलाई लामो समय टिकाउन सक्दैन। दर्शक अन्ततः कथाकै लागि फर्किन्छ। प्रविधिले अनुभवलाई ठूलो बनाउन सक्छ, तर कमजोर कथालाई बलियो बनाउन सक्दैन।

त्यसैले चीनको आगामी चलचित्र प्रतिस्पर्धामा दुईवटा शक्ति समान रूपमा महत्वपूर्ण हुनेछन्। पहिलो, राम्रो कथा र पात्र निर्माण गर्ने सिर्जनात्मक क्षमता। दोस्रो, ती कथालाई हल, प्रविधि, उपभोग र सामाजिक अनुभवसँग जोड्ने औद्योगिक क्षमता।

यस संयोजनमा चीनसँग महत्वपूर्ण अवसर छ।

विशाल घरेलु बजार, द्रुत डिजिटल संरचना, प्राविधिक लगानी र आफ्नै सांस्कृतिक कथाको ठूलो भण्डारले चीनलाई चलचित्रलाई केवल पर्दामा देखाइने उत्पादन होइन, व्यापक सांस्कृतिक अर्थतन्त्रको हिस्सा बनाउने आधार दिएको छ।

भविष्यको सिनेमा हल सम्भवतः केवल अँध्यारो कोठामा चलचित्र चल्ने ठाउँ रहने छैन।

त्यो चलचित्र, प्रविधि, सामाजिक भेटघाट, सांस्कृतिक वस्तु र मनोरञ्जन एकै ठाउँमा जोडिने अनुभव केन्द्र बन्न सक्छ।

चीनको चलचित्र उद्योगले यही दिशा बलियोसँग समात्न सक्यो भने उसको अर्को प्रतिस्पर्धात्मक शक्ति कुनै एउटा ब्लकबस्टर चलचित्र मात्र होइन, चलचित्र हेर्ने सम्पूर्ण अनुभवलाई उद्योगमा रूपान्तरण गर्ने क्षमता हुनेछ।