चीनको अर्थतन्त्रमा स्थिर वृद्धि, उच्च प्रविधि र उन्नत उत्पादन बने मुख्य प्रेरक शक्ति

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

चीनको अर्थतन्त्रले अगस्टमा समग्र रूपमा स्थिर वृद्धि कायम राख्दै नयाँ आर्थिक प्रेरक शक्तिको भूमिका थप विस्तार गरेको छ। औद्योगिक उत्पादनको गति बढेको छ भने उच्च प्रविधि उत्पादन, उपकरण निर्माण, औद्योगिक रोबोट, लिथियम आयन ब्याट्री तथा डिजिटल उत्पादनसम्बन्धी क्षेत्रले आर्थिक वृद्धिमा उल्लेखनीय योगदान दिएका छन्। यद्यपि आन्तरिक माग, खुद्रा बिक्री र लगानीका केही सूचक अझै कमजोर रहेको चिनियाँ आधिकारिक तथ्यांकले देखाएको छ।

चीनको राष्ट्रिय तथ्यांक ब्युरोका अनुसार अगस्टमा मूल्यवर्धित औद्योगिक उत्पादन अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ५.२ प्रतिशतले बढेको छ। यो जुलाईको तुलनामा ०.७ प्रतिशत बिन्दुले उच्च हो। यस अवधिमा उपकरण निर्माण उद्योग १२.१ प्रतिशत र उच्च प्रविधि उत्पादन १६.७ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ, जुन समग्र औद्योगिक उत्पादन वृद्धिभन्दा क्रमशः ६.९ र ११.५ प्रतिशत बिन्दुले बढी हो।

राष्ट्रिय तथ्यांक ब्युरोका प्रवक्ता फु लिङहुईका अनुसार उच्च प्रविधि उत्पादन र डिजिटल उत्पादन क्षेत्र क्रमशः १६.७ र १५.७ प्रतिशतले बढेका छन्। ठूला औद्योगिक प्रतिष्ठानको उत्पादन वृद्धिमा नयाँ आर्थिक प्रेरक शक्तिले ६० प्रतिशतभन्दा बढी योगदान दिएको उनले बताए। यसले चीनको आर्थिक संरचना परम्परागत उद्योगबाट क्रमशः उच्च प्रविधि, डिजिटल उत्पादन र उन्नत उत्पादनतर्फ सर्दै गएको संकेत गरेको छ।

अगस्टमा चीनको वैदेशिक व्यापार पनि तीव्र गतिमा विस्तार भएको छ। कुल वस्तु आयात निर्यात १९.८ प्रतिशतले बढेको छ भने निर्यात १८.६ प्रतिशत र आयात २१.७ प्रतिशतले वृद्धि भएको तथ्यांक सार्वजनिक गरिएको छ। विश्व अर्थतन्त्रमा अनिश्चितता कायमै रहे पनि चीनको उत्पादन क्षमता र व्यापारिक गतिविधिले समग्र आर्थिक वृद्धिलाई समर्थन गरिरहेको देखिएको छ।

उन्नत उत्पादन क्षेत्रमा वृद्धि अझ स्पष्ट देखिएको छ। अगस्टमा लिथियम आयन ब्याट्री उत्पादन ५७.२ प्रतिशत, औद्योगिक रोबोट उत्पादन ३४.६ प्रतिशत र थ्रीडी प्रिन्टिङ उपकरण उत्पादन २९.९ प्रतिशतले बढेको छ। उपकरण निर्माणका आठवटै प्रमुख क्षेत्रमा तीव्र वृद्धि भएको छ भने इलेक्ट्रोनिक्स क्षेत्र १७.२ प्रतिशतले विस्तार हुँदै औद्योगिक वृद्धिमा सबैभन्दा ठूलो योगदानकर्तामध्ये एक बनेको छ।

सूचना प्रसारण, सफ्टवेयर र सूचना प्रविधि सेवा क्षेत्र पनि तीव्र गतिमा बढेको छ। अगस्टमा यस क्षेत्रको उत्पादन सूचकांक ९.६ प्रतिशतले वृद्धि भएको र सेवा क्षेत्रको समग्र वृद्धिमा २० प्रतिशतभन्दा बढी योगदान दिएको तथ्यांकले देखाएको छ। यसले डिजिटल अर्थतन्त्र र प्रविधिमा आधारित सेवाको भूमिका निरन्तर बलियो हुँदै गएको संकेत गर्छ।

समग्र स्थिर पूँजी लगानीमा भने दबाब देखिएको छ। वर्षको पहिलो आठ महिनामा स्थिर पूँजी लगानी ७.२ प्रतिशतले घटेको छ। तर उच्च प्रविधि उद्योगमा लगानी ५.२ प्रतिशतले बढेको छ। सूचना सेवामा लगानी २२.७ प्रतिशत, अन्तरिक्ष तथा उड्डयन उपकरण उत्पादनमा १४.९ प्रतिशत र इलेक्ट्रोनिक तथा सञ्चार उपकरण निर्माणमा ६.९ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ।

चिनियाँ अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार तथा आर्थिक सहकार्य प्रतिष्ठानका अनुसन्धानकर्ता चोउ मीका अनुसार उच्च प्रविधि र उन्नत उत्पादन क्षेत्रमा देखिएको तीव्र वृद्धि अघिल्ला वर्षमा गरिएको दीर्घकालीन लगानीको परिणाम हो। उनका अनुसार यस्तो लगानीले उत्पादन र प्रविधिमा परिणाम दिन थालेपछि थप पूँजी आकर्षित हुने, औद्योगिक स्तरोन्नति तीव्र हुने र नयाँ लगानीको चक्र निर्माण हुने सम्भावना बढ्छ।

आन्तरिक उपभोगतर्फ अगस्टमा खुद्रा बिक्री ०.४ प्रतिशतले मात्र बढेको छ। तर सेवामूलक उपभोग अपेक्षाकृत बलियो देखिएको छ। पहिलो आठ महिनामा सेवा क्षेत्रको खुद्रा बिक्री ४.९ प्रतिशतले बढेको छ भने वस्तु बिक्रीको वृद्धि १ प्रतिशतमा सीमित छ। यसले चिनियाँ उपभोग संरचनामा वस्तुभन्दा सेवाको हिस्सा विस्तार हुँदै गएको संकेत गरेको छ।

अर्थशास्त्रीहरूले चीन अहिले पुराना र नयाँ आर्थिक प्रेरक शक्तिबीच संक्रमणको महत्वपूर्ण चरणमा रहेको बताएका छन्। उनीहरूका अनुसार विश्वव्यापी अनिश्चितता, कमजोर घरेलु माग र परम्परागत उद्योगमा देखिएको समायोजनलाई ध्यानमा राख्दा उच्च प्रविधि र उन्नत उत्पादन क्षेत्रको विस्तारलाई समग्र अर्थतन्त्रसँग जोड्नु मुख्य चुनौती बनेको छ।

ह्वाछ्याओ विश्वविद्यालयको मेरिटाइम सिल्क रोड इन्स्टिच्युटका प्राध्यापक हु छिमुले नयाँ आर्थिक प्रेरक शक्तिलाई केवल तीव्र वृद्धिमा सीमित नराखी अर्थतन्त्रमा ठूलो हिस्सा ओगट्ने स्तरसम्म विस्तार गर्नु आवश्यक रहेको बताएका छन्। उनका अनुसार पर्याप्त औद्योगिक आकार र बजार उपस्थिति हासिल गरेपछि मात्र नयाँ क्षेत्रको वृद्धि रोजगारी, व्यापारिक गतिविधि र व्यापक आर्थिक लाभमा रूपान्तरण हुन सक्छ।

चीनले यस वर्ष समष्टिगत आर्थिक नीतिमा समायोजन, आन्तरिक माग विस्तार, औद्योगिक स्तरोन्नति र नयाँ विकास शक्तिको विस्तारलाई प्राथमिकता दिँदै आएको छ। अगस्टको तथ्यांकले चीनको अर्थतन्त्रमा नयाँ प्रविधि र उन्नत उत्पादन क्षेत्र अब परिधीय गतिविधि नभई मुख्य वृद्धिशक्ति बन्दै गएको देखाएको छ। अबको मुख्य प्रश्न नयाँ आर्थिक प्रेरक शक्तिको उदय हो कि होइन भन्नेभन्दा पनि त्यसलाई उपभोग, लगानी र परम्परागत उद्योगसँग कसरी सन्तुलित रूपमा जोडेर दीर्घकालीन आर्थिक वृद्धिको आधार बनाउने भन्नेमा केन्द्रित हुँदै गएको छ।