रसुवा विपदपछि मुस्ताङको पर्यटनमा असर, भदौमा पर्यटक आगमन झन्डै आधा घट्यो

ड्रागन मिडिया सम्वाददाता

गत भदौ १० गते रसुवाको भोटेकोशी क्षेत्रमा गएको विनाशकारी विपदपछि हिमाली जिल्ला मुस्ताङको पर्यटन क्षेत्रमा समेत असर देखिएको छ। जिल्ला प्रहरी कार्यालय मुस्ताङको पर्यटक आगमनसम्बन्धी तथ्याङ्कअनुसार चालु आर्थिक वर्षको साउनको तुलनामा भदौमा मुस्ताङ पुग्ने आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकको सङ्ख्या उल्लेख्य रूपमा घटेको हो। बाढी, पहिरो र सडक अवरोधका कारण हिमाली पर्यटन प्रभावित भइरहेका बेला रसुवाको विपदपछि पर्यटक आगमनमा थप गिरावट देखिएको छ।

म्याग्दी र मुस्ताङको सीमास्थित घाँसा प्रहरी चौकीमा अभिलेख गरिएको विवरणअनुसार साउनमा ३० हजार ६५५ आन्तरिक, ३१ हजार ५७५ सार्क राष्ट्रका र १९३ अन्य मुलुकका पर्यटक मुस्ताङ पुगेका थिए। भदौमा भने आन्तरिक पर्यटकको सङ्ख्या १६ हजार ५०३ र सार्क राष्ट्रका पर्यटकको सङ्ख्या १५ हजार १३८ मा सीमित भएको छ। अन्य मुलुकका पर्यटकको आगमन भने बढेर ३४८ पुगेको छ।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय मुस्ताङका सूचना अधिकारी एवं प्रहरी निरीक्षक सन्तोष बस्यालका अनुसार साउनको तुलनामा भदौमा आन्तरिक पर्यटक १४ हजार १५२ र सार्क राष्ट्रका पर्यटक १६ हजार ४३७ ले घटेका छन्। प्रतिशतका आधारमा आन्तरिक पर्यटकको आगमन ४६.१६ प्रतिशत र सार्क राष्ट्रका पर्यटकको आगमन ५२.०५ प्रतिशतले घटेको हो। यसविपरीत अन्य मुलुकका पर्यटकको सङ्ख्या १५५ ले वृद्धि भएको छ।

प्रहरी निरीक्षक बस्यालले रसुवाको विनाशकारी विपदपछि देशभर उत्पन्न शोक र असहज परिस्थितिले मुस्ताङको पर्यटन प्रभावित भएको हुन सक्ने बताएका छन्। यद्यपि पर्यटक आगमनमा आएको गिरावटमा रसुवाको घटनाको प्रत्यक्ष प्रभाव कति र मौसम, सडकको अवस्था तथा अन्य कारणको भूमिका कति रहेको थियो भन्नेबारे पृथक अध्ययन भएको छैन।

कालीगण्डकी करिडोरअन्तर्गत बेनी, जोमसोम र कोरला सडकखण्ड साउनमा बाढी, पहिरो तथा नदी कटानका कारण पटकपटक अवरुद्ध भएको थियो। त्यसका बाबजुद साउनमा मुस्ताङ पुग्ने पर्यटकको सङ्ख्या उल्लेख्य थियो। भदौमा भने रसुवाको विपदपछि आन्तरिक र सार्क राष्ट्रका पर्यटकको आगमनमा ठूलो गिरावट देखिएको छ। यसले प्राकृतिक विपदको प्रभाव घटनास्थलमा मात्र सीमित नरही अन्य हिमाली पर्यटकीय गन्तव्यसम्म विस्तार हुन सक्ने सङ्केत गरेको छ।

अघिल्लो आर्थिक वर्षको तुलनामा भने मुस्ताङको पर्यटनमा वृद्धि भएको छ। गत आर्थिक वर्षको साउनमा १९ हजार ७८१ र भदौमा २३ हजार २०५ पर्यटकले मुस्ताङ भ्रमण गरेका थिए। चालु वर्षको दुवै महिनामा पर्यटक आगमन अघिल्लो वर्षका सम्बन्धित महिनाभन्दा बढी रहे पनि साउनबाट भदौमा आएको गिरावटले हिमाली पर्यटनको संवेदनशीलता उजागर गरेको छ।

मुक्तिनाथ, जोमसोम, कागबेनी, मार्फा, लोमान्थाङ र कोरला सीमाक्षेत्रका कारण मुस्ताङ धार्मिक, सांस्कृतिक तथा प्राकृतिक पर्यटनको महत्त्वपूर्ण गन्तव्यका रूपमा स्थापित छ। प्राकृतिक विपदपछि पर्यटकको विश्वास कायम राख्न सडक सञ्चालन, यात्राको सुरक्षा, मौसमसम्बन्धी विश्वसनीय सूचना र पर्यटकीय सेवाको निरन्तरता सुनिश्चित गर्नु आवश्यक देखिएको छ।