कुलिकोभो युद्धको विजय सम्झँदै रुसमा सैन्य गौरव दिवस

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

रुसले सेप्टेम्बर २१ मा कुलिकोभो युद्धको ऐतिहासिक विजय स्मरण गर्दै सैन्य गौरव दिवस मनाएको छ। सन् १३८० मा मस्कोका ग्रान्ड प्रिन्स दिमित्रीको नेतृत्वमा विभिन्न रुसी रियासतका सेनाले गोल्डेन होर्डका शक्तिशाली सेनानायक मामाईको फौजलाई पराजित गरेका थिए। रुसी इतिहासमा यस विजयलाई विभिन्न रियासतबीच एकता निर्माण र बाह्य प्रभुत्वविरुद्धको संघर्षमा महत्त्वपूर्ण मोडका रूपमा स्मरण गरिन्छ।

चौधौँ शताब्दीको उत्तरार्धमा मामाईले रुसी भूभागमाथि आफ्नो प्रभाव पुनः स्थापित गर्ने र कर असुली कायम राख्ने उद्देश्यले सैन्य अभियान अघि बढाएका थिए। त्यसको प्रतिकार गर्न मस्कोका ग्रान्ड प्रिन्स दिमित्रीको आह्वानमा विभिन्न रियासतका योद्धाहरू एकत्रित भए। उनीहरूले अहिलेको रुसको तुला क्षेत्रमा पर्ने डोन र नेप्र्याद्भा नदी आसपासको कुलिकोभो मैदानमा मामाईको सेनासँग युद्ध गरेका थिए।

ऐतिहासिक विवरणअनुसार दिमित्रीले डोन नदी पार गरेर मामाईका सहयोगी सेना आइपुग्नुअघि नै युद्ध गर्ने निर्णय लिएका थिए। रुसी परम्परामा यस अभियानलाई धार्मिक तथा आध्यात्मिक महत्त्वका साथ पनि स्मरण गरिन्छ। प्रचलित कथाअनुसार रादोनेझका सन्त सेर्गियसले युद्धमा प्रस्थान गर्नुअघि दिमित्रीलाई आशीर्वाद दिएका थिए।

कुलिकोभो युद्धसँग जोडिएको अर्को प्रसिद्ध प्रसंग रुसी योद्धा भिक्षु पेरेस्वेत र गोल्डेन होर्डका योद्धा चेलुबेईबीचको द्वन्द्व हो। परम्परागत कथनअनुसार दुवै योद्धा घातक रूपमा घाइते भएका थिए। यो प्रसंग रुसी साहित्य, चित्रकला र ऐतिहासिक स्मृतिमा साहस तथा आत्मबलिदानको प्रतीकका रूपमा स्थापित छ। यद्यपि यसका केही विवरण ऐतिहासिक अभिलेखभन्दा पछिल्ला साहित्यिक परम्परामा आधारित छन्।

युद्धको निर्णायक क्षणमा सेर्पुखोभका राजकुमार भ्लादिमिर र दिमित्री बोब्रोक भोलिन्स्कीको नेतृत्वमा रहेको घातक आक्रमण दलले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको मानिन्छ। ओकको वन क्षेत्रमा लुकेर बसेको घोडचढी सेनाले उपयुक्त समयमा मामाईको फौजमाथि आक्रमण गरेपछि युद्धको स्थिति परिवर्तन भएको थियो। यस विजयपछि ग्रान्ड प्रिन्स दिमित्रीलाई ‘दोन्स्कोय’ अर्थात डोनसँग सम्बन्धित उपाधिले चिनिन थालियो।

कुलिकोभोको विजयले गोल्डेन होर्डको प्रभुत्व तत्काल समाप्त गरेको थिएन। रुसी भूभागमा त्यसको प्रभावविरुद्धको संघर्ष अर्को एक शताब्दीसम्म जारी रह्यो। सन् १४८० मा उग्रा नदीमा भएको ऐतिहासिक सैन्य आमनेसामनेको घटनालाई रुसी इतिहासमा होर्डको प्रभुत्व अन्त्य गर्ने निर्णायक मोडका रूपमा लिइन्छ।

रुसी अर्थोडक्स चर्चले सन् १९८८ मा ग्रान्ड प्रिन्स दिमित्री दोन्स्कोयलाई सन्तको मान्यता दिएको थियो। चर्चले धार्मिक जीवन, समुदायप्रतिको सेवा र आत्मबलिदानको आदर्शसँग उनको योगदानलाई जोडेको छ।

कुलिकोभो युद्धको स्मरण आधुनिक रुसमा ऐतिहासिक एकता, साहस र मातृभूमिको रक्षासँग सम्बन्धित छ। सेप्टेम्बर २१ को सैन्य गौरव दिवसले विभिन्न रुसी रियासतका योद्धाहरू एकत्रित भएर लडेको त्यस युद्धलाई राष्ट्रिय ऐतिहासिक स्मृतिको महत्त्वपूर्ण अध्यायका रूपमा प्रस्तुत गर्छ।