धेरै खाएपछि जबर्जस्ती बान्ता गर्नु तौल घटाउने उपाय होइन

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

चिसो मौसममा भोक बढ्न सक्छ। धेरै खाएपछि तौल बढ्ने डरले केही मानिसले सामाजिक सञ्जालमा जबर्जस्ती बान्ता गर्ने गरेको बताउँछन्। तर यस्तो गर्नु सुरक्षित उपाय होइन। बान्ता गराउँदा खाएको खाना वा त्यसबाट प्राप्त ऊर्जा पूर्ण रूपमा शरीरबाट निस्कँदैन; बरु पटकपटक यस्तो गर्दा स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पर्न सक्छ।

बान्ता गर्दा पेटको अम्ल मुख र घाँटीसम्म आउँछ। यसले दाँतको बाहिरी तह खिइनु, घाँटीको भित्री भागमा क्षति पुग्नु, स्वर बस्नु र अम्लपित्त बढ्नुजस्ता समस्या निम्त्याउन सक्छ। बारम्बार बान्ता हुँदा शरीरमा पानी र पोटासियमजस्ता आवश्यक लवणको मात्रा घट्न सक्छ। त्यसबाट मुटुको धड्कन अनियमित हुने, कमजोरी, मिर्गौलासम्बन्धी समस्या वा अन्य गम्भीर जटिलता आउन सक्छ।

लामो समयसम्म जबर्जस्ती बान्ता गर्ने बानीले पाचन प्रणालीको सामान्य काममा असर पार्न सक्छ। कसैमा महिनावारी अनियमित वा बन्द हुने र कानमुनि तथा बङ्गारानजिकका लार ग्रन्थि सुन्निने समस्या पनि देखिन सक्छ। बान्तामा रगत देखिएमा, छाती वा पेटमा तीव्र दुखाइ भएमा, बेहोस हुने वा मुटुको धड्कन असामान्य हुने लक्षण आएमा तत्काल स्वास्थ्य सेवा लिनुपर्छ।

एकपटक धेरै खाएको अवस्थामा त्यसलाई “सच्याउन” बान्ता गराउने, लामो समय भोकै बस्ने वा अत्यधिक व्यायाम गर्ने आवश्यकता हुँदैन। शरीरलाई सहज हुन समय दिनुहोस्, पानी थोरै–थोरै पिउनुहोस् र सहज महसुस भएपछि हल्का हिँडडुल गर्न सकिन्छ। त्यसपछि नियमित र सन्तुलित खानपानमा फर्कनु उचित हुन्छ। खाना छाडेर अत्यन्त कम क्यालोरी लिने योजनालाई दीर्घकालीन तौल नियन्त्रणको उपाय बनाउनु हुँदैन।

धेरै खाने र त्यसपछि बान्ता गराउने क्रम दोहोरिरहन्छ, खानाप्रति डर वा दोषबोध बढ्छ, अथवा तौल घटाउने चिन्ताले दैनिक जीवन प्रभावित हुन्छ भने चिकित्सक वा मानसिक स्वास्थ्य विशेषज्ञसँग कुरा गर्नुहोस्। यस्तो व्यवहार खानपानसम्बन्धी समस्याको सङ्केत हुन सक्छ, र समयमै सहयोग पाउँदा उपचार तथा सुधार सम्भव हुन्छ।