गगनको शक्ति र कांग्रेसभित्र गुट व्यवस्थापनको परीक्षा

ड्रागन मिडिया सम्वाददाता

नेपाली कांग्रेसका सभापति गगन थापाले १५औँ महाधिवेशनको बन्दसत्रबाट पार्टीमा लामो समयदेखि चल्दै आएका गुट औपचारिक रूपमा अन्त्य भएको घोषणा गरे। तर उनको नेतृत्वमा शक्ति केन्द्रित हुँदै जानु र पुराना समूह कमजोर देखिनु आफैँमा गुटबन्दी समाप्त भएको प्रमाण होइन। वास्तविक प्रश्न पुराना गुट भत्किए कि तिनको ठाउँमा नयाँ शक्ति संरचना बन्यो भन्ने हो।

थापाको नेतृत्व यात्रा पनि विभिन्न चरणमा बनेका राजनीतिक सहकार्यसँग जोडिएको छ। एउटा महाधिवेशनमा उनी कृष्णप्रसाद सिटौलाको समूहबाट महामन्त्रीका उम्मेदवार बने भने अर्कोमा शेखर कोइरालाको समूहबाट प्रतिस्पर्धामा उत्रिए। पछि विश्वप्रकाश शर्मासँगको सहकार्यले विशेष महाधिवेशनको बाटो खोल्यो। यसले कांग्रेसको नेतृत्व परिवर्तन गुटभन्दा बाहिरबाट होइन, बदलिँदो गठबन्धन र शक्ति समीकरणबाट अघि बढेको देखाउँछ।

जारी महाधिवेशनमा सभापति पदका अर्का आकांक्षी किशोरसिंह राठौरले उम्मेदवारी फिर्ता लिएपछि थापासँग श्यामकृष्ण खड्गी मात्र प्रतिस्पर्धामा रहे। मतदानअघि नै थापा बलियो स्थितिमा देखिए पनि त्यसलाई पार्टीभित्रको विचार र शक्ति संघर्ष समाप्त भएको अर्थमा लिन मिल्दैन। पुराना समूहका नेताहरू नयाँ नेतृत्वसँग जोडिँदैमा उनीहरूका राजनीतिक असहमति पनि हराउँछन् भन्ने छैन।

राजनीतिक विश्लेषक जैनेन्द्र जीवनका अनुसार सबै पक्षलाई समेट्ने र योग्य नेताहरूलाई उचित भूमिका दिने जिम्मेवारी अब थापामाथि छ। उनले निर्णय प्रक्रियामा न्याय र सहभागिता कायम गर्न सके गुटबन्दी घट्न सक्छ; नेतृत्वसँग असहमति राख्नेहरूलाई अवसरबाट वञ्चित गरियो भने नयाँ विभाजन जन्मिन सक्छ।

कांग्रेसमा गुट अन्त्य भएको दाबीको वास्तविक परीक्षा नेतृत्व चयनपछि हुनेछ। फरक मत राख्ने नेताको स्थान, निर्णय प्रक्रियामा सहभागिता र जिम्मेवारी बाँडफाँटले पार्टी कति समावेशी छ भन्ने देखाउनेछ। गुटको नाम बदलिनु र गुटबन्दी अन्त्य हुनु एउटै कुरा होइन।